Ba năm ăn sương, nằm gió chinh phục Pha Đin

02/05/2014 07:59

Để "chinh phục" Pha Đin những cán bộ, công nhân ngành GTVT đã phải ăn sương, nằm gió, chịu cái rét cắt da, cái nóng bã người đằng đẵng suốt 3 năm ròng.

Ba năm ăn sương, nằm gió chinh phục Pha Đin 1
Đường lên đèo Pha Đin nay đã hiện đại và an toàn hơn


Ngỡ việc không tưởng


Đèo Pha Đin được đọc chệch từ Phạ Đin (tiếng Thái nghĩa là trời đất - PV). Đồng bào dân tộc Thái coi nơi đây là chỗ tiếp giáp giữa trời và đất. Đèo dài 32km, uốn lượn trên những đỉnh núi đầy nắng gió thượng ngàn, một bên là vách núi dựng đứng, một bên là vực sâu thăm thẳm. Cánh "phượt" xếp Pha Đin vào một trong "tứ đại đỉnh đèo" ở phía Bắc, với tám khúc cua tay áo cực kỳ nguy hiểm, bán kính đường cong dưới 15m, nhiều đoạn có độ dốc dọc rất lớn, kéo dài liên tục, từ 12 - 15%, cục bộ có điểm tới 19%. Không thể đếm xuể những khúc cua tay áo, chữ A, chữ Z, nhiều đoạn cua chỉ đủ cho một ô tô đi qua. 


Nhiều năm trước, do những vụ tai nạn thảm khốc liên tiếp xảy ra trên đèo Pha Đin, các nhà khoa học, chuyên gia trong ngành GTVT đã khảo sát, nghiên cứu hướng tuyến mới của QL6 tránh đèo Pha Đin. Tuy nhiên, tất cả toan tính đành phải xếp vào ngăn tủ, do địa hình độ dốc lớn, địa chất phức tạp, dễ xảy ra sụt, trượt vào mùa mưa. 


Là những người đầu tiên tham gia dự án cải tạo tuyến đèo Pha Đin, kỹ sư Lương Văn Long khi ấy là Chủ nhiệm Dự án cải tạo, nâng cấp QL6 thuộc PMU 1 nay là Trưởng phòng PPP (PMU 1) tâm sự: “Khi ấy các nhà khoa học, chuyên gia trong ngành GTVT đã khảo sát, nghiên cứu hướng tuyến mới của QL6 tránh đèo Pha Đin nhưng phải dừng lại do địa hình độ dốc lớn, địa chất phức tạp, dễ xảy ra sụt, trượt vào mùa mưa. Khi dự án mở rộng đèo Pha Đin được phê duyệt, nhiều người vẫn ngỡ là việc không tưởng. Tuy nhiên, sự thật năm 2006, dự án đã được chính thức khởi công xây dựng. Nhà thầu được tin tưởng giao nhiệm vụ là Công ty CP Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành (Phương Thành Tranconsin). Gói thầu mở rộng đèo Pha Đin có tổng chiều dài 6km (từ Km379 - Km385 thuộc QL6), kinh phí xây dựng chỉ khoảng 100 tỷ đồng. Mặt đường đèo được mở rộng 7,5m, nền rộng 9,5m.
 

Ba năm ăn sương, nằm gió chinh phục Pha Đin 2
Đèo Pha Đin cũ với độ dốc lớn và nhiều khúc cua gấpĐèo Pha Đin cũ với độ dốc lớn và nhiều khúc cua gấp

Duyên nợ với những cung đèo


Chia sẻ với PV Báo Giao thông, ông Phạm Văn Khôi, Tổng Giám đốc Phương Thành Tranconsin cho biết, như có duyên nợ với những cung đèo và dự án giao thông lên Điện Biên lịch sử. Từ năm 2002 - 2005, Phương Thành cũng là nhà thầu chính thi công mở rộng đèo Lũng Lô trên tuyến QL37. Đây cũng là cung đèo hiểm trở bậc nhất Tây Bắc. Vì thế mới có câu hát: “Dốc Pha Đin chị gánh anh thồ, đèo Lũng Lô anh hò chị hát”  là vậy. Các năm sau đó, công ty thi công mở rộng nhiều đoạn QL37 - tuyến đường huyết mạch phục vụ vận chuyển lương thực, khí tài cho chiến dịch Điện Biên Phủ chấn động địa cầu năm xưa như: Đình Trám - Phố Hương, Sơn Dương - Đèo Khế, Lũng Lô - Gia Phú…


Năm 2006 công ty bắt tay vào triển khai cải tạo đường đèo Pha Đin là một trong những công trình khó khăn nhất từ trước đến nay của công ty. “Núi cao, vực sâu thăm thẳm, vận chuyển nguyên vật liệu vô cùng gian nan. Từng xe cát, xe đá cũng phải vận chuyển hàng trăm cây số từ Điện Biên hoặc Hòa Bình lên. Thời tiết thì khắc nghiệt chưa từng thấy. Nóng  bã người, nhiều người đổ cả máu cam. Mùa Đông lạnh cắt da thịt. Có ngày xuống dưới 0oc. Nước đun không sôi, cơm nấu chẳng chín. Những ngày mùa Đông và mùa Xuân cả ngày lẫn đêm sương mù giăng kín”- ông Khôi kể.


Thời tiết đã quá khắc nghiệt, quá trình thi công dù trên đỉnh đèo heo hút, chẳng có nhà cửa, nhà thầu vẫn phải đối mặt với khó khăn do GPMB. Nói ra nhiều người ngỡ là chuyện lạ, nhưng đó là sự thực. Toàn bộ là đất rừng, bình thường chẳng sao, khi xác định chủ đất để bồi thường nhiều người tranh nhau nhận, rồi kiện cáo kéo dài, mất thời gian chờ đợi.


“Dù khó khăn đủ bề, nhưng xác định đây là công trình đặc biệt, có ý nghĩa lịch sử và chính trị to lớn, đơn vị đã điều những đội thi công tinh nhuệ, máy móc thiết bị hiện đại nhất lên công trường. Hơn 100 cán bộ, công nhân thường xuyên túc trực trên đỉnh đèo. Năm 2008, sau 3 năm thi công, gói thầu không những về đích sớm hơn kế hoạch, còn được chủ đầu tư chi viện cho nhà thầu khác đang thi công mở rộng QL6” - ông Khôi nói.


Cũng theo ông Khôi, đáng mừng nhất là sau hơn 6 năm đưa vào khai thác, dù trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, dốc sâu, vực thẳm, phương tiện tham gia giao thông lớn, nhưng chất lượng công trình đến nay vẫn  đảm bảo, chưa hề có dấu hiệu xuống cấp. Trong suốt quá trình thi công, đơn vị không để xảy ra bất kỳ vụ tai nạn, thương tích nào.


Kỹ sư Lương Văn Long kể, sau khi hoàn thành mở rộng đèo Pha Đin đã giải quyết cơ bản các đoạn cua gấp khúc, rút ngắn khoảng cách so với tuyến cũ hơn 10km. Riêng tuyến tránh Pha Đin, các đơn vị thi công đã đào đắp gần 1 triệu m3 đất đá, xây 6 cầu cạn nằm trong đường cong địa chất phức tạp. Đây là tuyến đường đầu tiên ở Tây Bắc thảm bê tông nhựa dày tới 12cm, đoạn qua thị tứ, thị trấn đường mở rộng hơn, có vỉa hè hai bên, hệ thống đèn chiếu sáng, cây xanh và cống thoát nước...


 “Sau khi có con đường, nhiều người dân từ các bản, làng xa xôi đã về lập nghiệp, dựng làng mới. Nhiều doanh nghiệp vận tải cũng nhanh chóng nắm bắt cơ hội mới, sắm xe khách giường nằm chất lượng cao chạy tuyến Hà Nội - Điện Biên. Chỉ sau một đêm ngủ trên xe, sáng dậy, hành khách đã có mặt tại Hà Nội” - Kỹ sư Long hồ hởi nói.

Đức Thắng - Tiến Mạnh