Bắt đúng bệnh mới có thuốc chữa

04/12/2019 06:47

Việc đảm bảo tính minh bạch, chính xác các con số thống kê sẽ đánh giá hiệu quả các giải pháp đang triển khai.

TIEUDE_BAIVIET_KHONGDAU
Do cách thức thống kê khác nhau nên số liệu TNGT của ngành Công an và Y tế luôn vênh nhau
(Trong ảnh: CSGT Hải Dương khám nghiệm hiện trường một vụ tai nạn trên QL5). Ảnh: Khánh Linh

Vì vậy, cần nhanh chóng đưa ra cách tính chính xác, chuẩn hóa định nghĩa theo quốc tế, xác định rõ các điều kiện để thống kê đầy đủ hơn.

Những thống kê vênh nhau về số người chết do TNGT đang khiến bức tranh ATGT được “vẽ” thiếu chính xác.

Hiện nay, số liệu TNGT được lấy chủ yếu từ ngành công an. Thoạt nhìn, đây là cách thống kê hợp lý, bởi trong quá trình điều tra TNGT, ngành công an tham gia trực tiếp, nắm được diễn biến hiện trường, thu thập số liệu chính xác về số vụ, số người chết. Trong khi ngành y tế chỉ nắm được số liệu người bị thương và tử vong khi vào bệnh viện, nhưng ở hiện trường không nắm được, khiến số liệu thống kê bị sai lệch.

Cách thức thống kê theo quy định hiện nay của chúng ta cũng khác với thông lệ quốc tế thực hiện dẫn đến độ “vênh”. Tổ chức Y tế Thế giới thống kê số người chết do TNGT bao gồm số người chết tại hiện trường và những người bị thương sau đó chết trong 30 ngày. Trong khi đó, tại Việt Nam, số người chết và bị thương do TNGT được tính ngay tại hiện trường trong 1 ngày. Trường hợp người bị thương nặng được đưa vào viện nhưng không cứu chữa được, mấy ngày sau chết ở nhà cũng không được thống kê là thiệt mạng do TNGT. Điều này dẫn đến việc thống kê không phản ánh đúng thực trạng.

Ngoài ra đó là chưa kể không loại trừ việc có thể vì thành tích, sợ bị kiểm điểm trách nhiệm lãnh đạo nên nhiều địa phương giấu số liệu TNGT. Việc tính không đủ số người thương vong là bất cập rất lớn, khiến cho việc đánh giá về mức độ nghiêm trọng của TNGT giảm đi, các biện pháp vì thế mà cũng chưa đủ kiên quyết như nó cần phải có.

Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về TNGT, kết nối thống nhất cơ sở dữ liệu ATGT giữa các ngành là giải pháp giúp các cơ quan chức năng và người dân giám sát, hậu kiểm, minh bạch thông tin. Hệ thống dữ liệu TNGT, ATGT dùng chung là cơ sở để khai thác, phân tích, góp phần làm rõ nguyên nhân, điều kiện của tình trạng mất ATGT.

Ví dụ, khi kết nối dữ liệu giữa các ngành sẽ biết được lái xe vi phạm bao nhiêu lần, khi đó có thể đưa vào quy định của pháp luật xử lý hành vi tái phạm như: Tước bằng lái vĩnh viễn hoặc rút ngắn thời gian cấp bằng. Khi có cơ sở dữ liệu chung cũng sẽ đảm bảo tính khả thi của quy định pháp luật, tránh tình trạng chưa biết xử lý như thế nào với các hành vi tái phạm như hiện nay.

Việc đảm bảo tính minh bạch và chính xác các con số thống kê sẽ đánh giá được hiệu quả của các giải pháp đang triển khai. Vì vậy, cần nhanh chóng đưa ra cách tính chính xác, chuẩn hóa định nghĩa theo quốc tế, xác định rõ các điều kiện để thống kê đầy đủ hơn. Cần thấy được mức độ khủng khiếp thật sự của TNGT, từ đó thực hiện các quyết sách mạnh mẽ để từng bước đẩy lùi vấn nạn này.

TS Phan Lê Bình - Chuyên gia JICA, Giảng viên Đại học Việt - Nhật