Cách nào ngăn chặn xe khách trá hình, né thuế đang nở rộ?

03/01/2017 07:10

Xe hợp đồng trá hình, Limousine dùng đủ mánh khóe lách luật, né thuế, phí đang thực sự nhức nhối...

cách nào ngăn chặn xe khách trá hình, né thuế đang nở rộ?

Một chiếc Limousine của nhà xe Vân Anh trên đườngGiải Phóng (Hà Nội) đang chờ khách - Ảnh: Hoài Lam

Điều kiện kinh doanh vận tải còn kẽ hở

Trao đổi với Báo Giao thông, ông Nguyễn Văn Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô VN cho rằng, loại hình này gần đây bùng phát quá mạnh, phù hợp với đối tượng hành khách có nhu cầu cao. “Tuy nhiên, hoạt động của xe trá hình, Limousine đang gây ra nhiều bất cập như giành giật khách với xe tuyến cố định. Dù linh hoạt trong điểm đón, nhưng thực chất xe trá hình hoạt động như tuyến cố định, gây rối loạn thị trường vận tải. Nguyên nhân do việc làm hợp đồng với hành khách khá dễ dàng”, ông Thanh nói.

Cũng theo ông Thanh, nên chăng chúng ta chấp nhận đây là loại hình xe hợp đồng linh hoạt. Tuy nhiên, để cạnh tranh lành mạnh, dứt khoát phải có giải pháp quản lý chặt chẽ để chống thất thu thuế cho Nhà nước.

"Phần mềm quản lý xe hợp đồng tới đây sẽ cập nhật các thông tin về hợp đồng vận chuyển khách do các đơn vị vận tải cung cấp trước khi khởi hành (tên đơn vị vận tải, số hợp đồng, điểm khởi hành, tuyến đường, điểm kết thúc hành trình, các điểm đón, trả khách trên cả hai chiều, số lượng khách mỗi chiều, thời gian bắt đầu, thời gian kết thúc). Đồng thời, có thể truy xuất các thông tin về hành trình thực tế được cập nhật từ cơ sở dữ liệu của hệ thống quản lý giám sát hành trình."

Bà Phan Thị Thu Hiền
Phó tổng cục trưởng
Tổng cục Đường bộ VN

Lý giải thêm về việc quản lý, bà Phan Thị Thu Hiền, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ VN cho biết, xe trá hình bùng phát là do nhiều đơn vị vận tải lợi dụng kẽ hở về điều kiện kinh doanh vận tải để đặt chỗ thay cho hành khách rồi đón trả khách dọc đường. “Điều này dẫn đến tình trạng xe hợp đồng cạnh tranh không lành mạnh với xe chạy tuyến cố định và khiến hoạt động vận tải khách ngày càng phức tạp, đặc biệt tại Hà Nội và TP.HCM”, bà Hiền nói.

Mới đây, tại Hội nghị lấy ý kiến sửa đổi Nghị định 86, đại diện Sở GTVT Lào Cai cho hay, qua kiểm tra, chế tài với xe hợp đồng hiện rất đơn giản, không có mẫu hợp đồng cụ thể, danh sách hành khách, ngày tháng, hành trình, nơi xuất bến, điểm đến… hầu như để trống. Việc cấp phép kinh doanh vận tải với xe hợp đồng còn rất đơn giản. Trong khi vận tải khách du lịch đòi hỏi phải có nhiều điều kiện ngặt nghèo, các xe hợp đồng hiện chỉ cần xin cấp phù hiệu là có thể vận chuyển khách du lịch. Vì thế, thời gian qua, số doanh nghiệp xin cấp phù hiệu xe hợp đồng gia tăng còn số doanh nghiệp xin cấp phù hiệu xe vận chuyển khách cố định lại giảm.

“Một nguyên nhân nữa dẫn tới tình trạng trên là do Thông tư 63 của Bộ GTVT có quy định về loại xe trung chuyển (dưới 16 chỗ ngồi) để đưa khách đến các bến xe, các điểm đón, trả khách trên tuyến. Nhiều doanh nghiệp đã lợi dụng quy định này để biến tướng xe hợp đồng thành xe chở khách cố định, vào nội thành để đón, trả khách”, một lãnh đạo doanh nghiệp (xin giấu tên) chia sẻ.

Xem thêm video:

Ngăn chặn cách nào?

Trao đổi về việc ngăn chặn tình trạng xe trá hình, Limousine bùng phát, bà Phan Thị Thu Hiền cho biết, Tổng cục Đường bộ VN đang rà soát, bổ sung một số nội dung để tăng cường quản lý chặt hoạt động của loại xe này, nhằm giải quyết dứt điểm tình trạng xe hợp đồng chạy trá hình tuyến cố định, để không còn tình trạng xe dù, bến cóc đang phát triển mạnh trong thời gian gần đây. Trong lần sửa đổi Nghị định 86 tới đây, Bộ GTVT sẽ quy định rõ đơn vị vận tải hành khách theo hợp đồng và lái xe không được đón, trả khách tại trụ sở chính, trụ sở chi nhánh, văn phòng đại diện của đơn vị kinh doanh vận tải hoặc tại một địa điểm cố định.

“Đơn vị vận tải không được sử dụng xe hợp đồng để đón, trả khách thường xuyên, có tính chất lặp đi lặp lại nhiều lần tại một vị trí hoặc trên một hành trình cố định vào các thời điểm trong ngày hoặc tại một vị trí, một thời điểm, trên một hành trình cố định (trừ xe hợp đồng vận chuyển học sinh, sinh viên đi học hoặc cán bộ, công nhân viên đi làm). Đồng thời, nhà xe không được sử dụng xe hợp đồng để kinh doanh vận tải khách du lịch hoặc cho đơn vị khác thuê xe để vận chuyển khách theo hợp đồng”, bà Hiền nói.

Cũng theo bà Hiền, Nghị định 86 sửa đổi sẽ bổ sung quy định xe hợp đồng được phép sử dụng hợp đồng điện tử, đồng thời có thể quy định lắp đặt thiết bị giám sát hành trình đối với xe trung chuyển để quản lý chặt chẽ các phương tiện này. Thời gian cấp phù hiệu xe hợp đồng cũng được rút xuống một năm so với 7 năm như hiện nay. “Tổng cục Đường bộ đã và đang xây dựng riêng phần mềm để quản lý xe hợp đồng. Khi áp dụng vào thực tế, chắc chắn sẽ quản lý hiệu quả hơn loại hình vận tải này”, bà Hiền chia sẻ thêm.

Chia sẻ với Báo Giao thông, đại diện Sở GTVT Lào Cai cho biết, để quản xe hợp đồng hiệu quả, danh sách hành khách phải được in bằng máy tính. Bên cạnh đó, quy định bắt buộc phải thông báo nội dung hợp đồng đối với toàn bộ các xe kinh doanh vận tải khách theo hợp đồng, kể cả xe dưới 10 chỗ và thông báo này phải được gửi cho các Sở GTVT có liên quan. “Xe hợp đồng không được niêm yết các thông tin như tuyến cố định, không được sử dụng xe khách giường nằm để chạy hợp đồng”, đại diện Sở GTVT Lào Cai nói.

Vạch trần chiêu trò của xe trá hình không khó

Trao đổi với Báo Giao thông, luật sư Trương Công Nguyễn Anh Phiệt (VP Luật sư Phiệt và cộng sự, TP Đà Nẵng) cho rằng, xe trá hình thường vi phạm quy định về hợp đồng du lịch, thông báo bán vé tour nhưng lại không thu thuế VAT, không kèm bảo hiểm cho khách hàng, thu thập thông tin khách cho có lệ (khi không đối chiếu với CMND)… cho thấy các xe chăm chăm lợi nhuận, coi thường quyền lợi khách hàng, bởi khi sự cố xảy ra trong lúc vận chuyển, khách dễ chịu thiệt thòi.

Luật sư Phiệt cho rằng, không khó vạch trần các chiêu trò đối phó của nhà xe trá hình, như lực lượng chức năng đối chiếu giữa chương trình tour và thực tế nhà xe chạy trên đường, có thể phối hợp trích xuất dữ liệu qua camera trong hầm Hải Vân, trạm thu phí… để thấy với khoảng thời gian chừng hai tiếng, không có cách nào có thể “du lịch” đến tất cả các điểm trải nghiệm trên. Hành vi đặt vé lẻ cho khách cũng dễ dàng phát hiện qua xác nhận tin nhắn, điện thoại của người dân, hành khách…

Trần Duy