Thứ Sáu, 15/11/2019 12:36:20 Hotline: 0901 514 799

Chính phủ báo cáo Quốc hội về dự án đường sắt đô thị Yên Viên - Ngọc Hồi

02/11/2019 17:31

Chính phủ vừa có báo cáo Quốc hội về tình hình thực hiện Dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị Hà Nội, tuyến số 1 (Yên Viên - Ngọc Hồi).

Keyword đầu tiên có dấu
Phối cảnh ga Ngọc Hồi

Chính phủ vừa có báo cáo Quốc hội về tình hình thực hiện Dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị Hà Nội, tuyến số 1 (Yên Viên - Ngọc Hồi), giai đoạn I.

Ước tính tổng mức đầu tư khoảng 81.537 tỷ đồng

Theo báo cáo của Chính phủ, dự án đi qua địa bàn 02 huyện (Thanh Trì và Thường Tín), Hà Nội với mục tiêu cải thiện tình trạng giao thông đô thị của Thủ đô Hà Nội và nâng cao năng lực khai thác của đường sắt quốc gia bằng cách cải tạo trục đường sắt xuyên tâm phục vụ chạy tàu khách Hà Nội - TP Hồ Chí Minh, tàu liên vận, tàu du lịch và tàu đô thị. Đồng thời, dự án từng bước đưa hệ thống giao thông bánh sắt đô thị vận chuyển nhanh, khối lượng lớn vào hoạt động; Cung cấp một hệ thống vận tải hành khách công cộng thường xuyên, đúng giờ, an toàn và nhanh chóng trong đô thị; Giảm thiểu tình trạng ùn tắc, tai nạn giao thông trong đô thị; Tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường.

Sau khi được điều chỉnh (phê duyệt tại Quyết định số 1198/QĐ-BGTVT năm 2017), dự án tập trung xây dựng khu tổ hợp Ngọc Hồi trên diện tích khoảng 151,8 ha với mục tiêu trước mắt đảm bảo hoàn trả chức năng của ga Hà Nội và ga Giáp Bát. Ngoài ra, còn11 ha xây dựng các khu tái định cư và di chuyển cơ sở hạ tầng hiện có).

Tổng mức đầu tư sau khi điều chỉnh của dự án giai đoạn 1 là 19.046 tỷ đồng (tương đương 95,35 tỷ Yên). Trong đó, vốn vay ODA là 72,410 tỷ Yên, vốn đối ứng là 4.582 tỷ đồng.

Nguồn vốn vay dự án là vốn ODA của Chính phủ Nhật Bản, với cơ chế tài chính áp dụng cho dự án đối với phần kết cấu hạ tầng đường sắt: Áp dụng cơ chế ngân sách nhà nước cấp phát vốn vay ODA. Đối với các hạng mục liên quan trực tiếp đến việc khai thác, vận hành kinh doanh vận tải: Áp dụng cơ chế cho vay lại nguồn vốn vay ODA.

Chính phủ cho biết, dự án đã được bố trí và giải ngân từ năm 2009 đến nay là 842 tỷ đồng để thực hiện công tác thiết kế kỹ thuật (từ năm 2009 đến năm 2014). Hiện nay, trong kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2016 - 2020 được bố trí 2.500 tỷ đồng.

Nguồn vốn đối ứng đã được bố trí và giải ngân từ năm 2009 đến nay là 1.320,7 tỷ đồng để thực hiện các công tác như: giải phóng mặt bằng, quản lý dự án, chi phí tư vấn trong nước, chi phí khác,... và đã giải ngân được 1.004,7 tỷ đồng. Hiện nay, trong kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2016 - 2020 được bố trí 1.512 tỷ đồng.

Về tiến độ, theo báo cáo hin d án ch yếu vn đang tp trung công tác gii phóng mt bng, thiết kế, la chn nhà thu cho các gói thu chính ca d án, chưa trin khai được gói thu thi công, xây lp nào.

Tại quyết định phê duyệt ban đầu, dự án dự kiến thực hiện từ năm 2007 đến năm 2017. Đến nay, sau khi phê duyệt điều chỉnh, dự án dự kiến thực hiện từ năm 2017 đến năm 2024.

Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng đã được thực hiện từ năm 2012 nhưng đến thời điểm hiện tại vẫn chưa hoàn thành do nguồn vốn đối ứng bố trí hàng năm không đáp ứng được so với nhu cầu.

Đến nay, ước tính tổng mức đầu tư toàn tuyến đường sắt đô thị số 1 (Yên Viên - Ngọc Hồi) khoảng 81.537 tỷ đồng mới đảm bảo mục tiêu.

Tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc

Chính phủ nhận định, dự án tuyến đường sắt đô thị số 1 là dự án có quy mô lớn, tính chất kỹ thuật phức tạp, được áp dụng công nghệ hiện đại và được đầu tư bằng nguồn vốn vay ODA, thường bị ràng buộc bởi các điều kiện vay trong quá trình đàm phán, ký kết Hiệp định nên công tác triển khai thường bị kéo dài hơn so với các dự án khác.

Theo quyết định phê duyệt ban đầu, Dự án phải hoàn thành vào năm 2017, tuy nhiên, do nhiều khó khăn vướng mắc trong quá trình triển khai nên tiến độ thực hiện dự án đã bị chậm trễ và phải điều chỉnh. Chỉ xét riêng cho giai đoạn I điều chỉnh (Khu tổ hợp Ngọc Hồi) dự kiến đến năm 2024 hoàn thành, trong khi đó công tác giải phóng mặt bằng đã được thực hiện từ năm 2012 nhưng đến thời điểm hiện tại vẫn chưa hoàn thành do nguồn vốn đối ứng bố trí hàng năm không đáp ứng được so với nhu cầu.

Mặt khác, đến nay có những vướng mắc về cơ chế tài chính của Dự án và trách nhiệm quản lý đầu tư đường sắt đô thị trên địa bàn TP Hà Nội: Theo Điều 73, Luật Đường sắt, việc tổ chức đầu tư, xây dựng, quản lý, khai thác đường sắt đô thị trên địa bàn TP Hà Nội sẽ do UBND TP Hà Nội thực hiện; đồng thời, theo quy định tại Điều 33, Luật Quản lý nợ công, UBND TP Hà Nội thuộc đối tượng được vay lại nguồn vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài của Chính phủ.

Ngoài ra, có những dự kiến về định hướng quy hoạch lại chức năng các ga đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị (khi triển khai thực hiện Luật Quy hoạch) trên địa bàn Hà Nội nhằm đáp ứng yêu cầu tiếp vận, phân phối và trung chuyển hành khách, hàng hóa giữa các loại hình vận tải, giảm ùn tắc giao thông trong khu vực trung tâm thành phố; và còn một số ý kiến băn khoăn về chủ trương thực hiện, khả năng cân đối nguồn lực đầu tư của toàn dự án, khả năng giải ngân hiệp định vay đã ký, cũng như thủ tục điều chỉnh dự án.

Hiện Chính phủ đang xem xét, có ý kiến về chủ trương thực hiện cũng như thủ tục điều chỉnh tổng thể chung dự án để báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định.

Để tiếp tục thực hiện có hiệu quả chủ trương đầu tư xây dựng Dự án, Chính phủ kiến nghị Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Hà Nội, các vị đại biểu Quốc hội tiếp tục quan tâm, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai Dự án.

Trước đó, Bộ GTVT đã có văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ tình hình triển khai dự án đường sắt đô thị TP. Hà Nội, tuyến số 1 Ngọc Hồi - Yên Viên. Bộ GTVT cho biết, do khó khăn về nguồn vốn đối ứng để giải phóng mặt bằng khu tổ hợp ga Ngọc Hồi nên việc hoàn thành tổ hợp ga vào năm 2024 gặp nhiều khó khăn. Do đó, Bộ GTVT kiến nghị Thủ tướng giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư nghiên cứu, tham mưu Chính phủ báo cáo Quốc hội có ý kiến về chủ trương thực hiện đối với tổng thể dự án.

Bộ GTVT cũng kiến nghị chỉ làm chủ đầu tư với phần đường sắt quốc gia trong khu tổ hợp ga Ngọc Hồi, các hạng mục còn lại thuộc tuyến đường sắt đô thị Ngọc Hồi - Yên Viên (gồm cả phần đường sắt đô thị tại tổ hợp ga Ngọc Hồi) giao UBND TP.Hà Nội làm chủ đầu tư.

Theo Bộ GTVT, dự án đã có quá trình triển khai dài, phát sinh nhiều hạng mục, phải bổ sung, điều chỉnh thiết kế cơ sở, thay đổi quy mô đầu tư nhằm phù hợp với Luật Quy hoạch, Luật Thủ đô và các điều kiện thực tế, chịu ảnh hưởng của trượt giá xây dựng, tăng tỷ giá giữa tiền Yên và tiền Việt Nam; Ảnh hưởng của vụ việc liên quan đến Công ty tư vấn giao thông Nhật Bản (nhà thầu JTC) khiến dự án bị tạm dừng... dẫn đến tổng mức đầu tư dự án tăng.

Hải Quỳnh - Th. Bình