Diễn biến căng thẳng Mỹ - Trung: Hoa Kỳ buộc tội 4 nhà khoa học Trung Quốc

24/07/2020 15:37

Mỹ buộc tội 4 nhà khoa học vì đã che giấu mối quan hệ với chính phủ Trung Quốc, trong đó có 1 người đang ẩn náu  tại Lãnh sự quán Trung Quốc.

Cáo buộc sau yêu cầu đóng cửa Tổng lãnh sự TQ ở Houston

Dien bien cang thang My - Trung Hoa Ky buoc toi 4 nha khoa hoc Trung Quoc
Tang Juan - nhà nữ khoa học bị Mỹ cáo buộc có nền tảng và liên kết với quân đội Trung Quốc nhưng đã không trung thực khi khai báo xin visa.

Lãnh sự quán Trung Quốc tại San Francisco đang chứa chấp một nhà nghiên cứu Trung Quốc, người đã nói dối về nền tảng quân sự của mình, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cho biết hôm thứ Năm khi phát đi cáo buộc chống lại nhà khoa học này và 3 người khác bị buộc tội che giấu mối quan hệ chính phủ Bắc Kinh.

Tổng cộng có 4 nhà nghiên cứu bị buộc tội đã nói dối nhà chức trách Mỹ khi khai báo và nộp đơn để làm việc tại Hoa Kỳ. Cụ thể, những người này đã khai gian về tình trạng của mình dù họ là thành viên của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA). Tất cả đều bị buộc tội gian lận visa.

Trong khi đó, Cục điều tra liên bang Mỹ (FBI) cũng đã tiến hành thẩm những người có thị thực tại hơn 25 thành phố của Mỹ, đáng chú ý, những người này bị nghi ngờ che giấu mối quan hệ của họ với quân đội Trung Quốc.

Bộ Tư pháp Hoa Kỳ tin rằng sự lừa dối là một phần trong nỗ lực liên tục được chính phủ Bắc Kinh tài trợ để đánh cắp các công trình nghiên cứu và đổi mới từ các trường đại học Mỹ để sau đó phục vụ lợi ích kinh tế của Bắc Kinh.

“Đây là một phần khác trong kế hoạch của chính quyền Trung Quốc để tận dụng lợi thế của xã hội mở và khai thác các tổ chức học thuật của Hoa Kỳ”, ông John Demers, quan chức an ninh quốc gia hàng đầu của Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, cho biết.

Cáo buộc này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc, đặc biệt liên quan đến cáo buộc trước đó của Washington về hành vi trộm cắp tài sản trí tuệ do các nhà nghiên cứu Trung Quốc có mối liên hệ với quân đội và chính phủ nước này tiến hành.

Trong tuần này, Mỹ đã ra lệnh đóng cửa lãnh sự quán Trung Quốc tại Houston và Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cũng đã buộc tội hai tin tặc Trung Quốc nhắm mục tiêu vào các công ty đang nỗ lực làm việc để chế tạo vaccine chống dịch Covid-19.

Các quan chức chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã leo thang việc lên án công khai Trung Quốc trong vài tuần qua, với các bài phát biểu của Giám đốc FBI Chris Wray, Tổng chưởng lý Mỹ William Barr và Ngoại trưởng Mike Pompeo.

Tang Juan - quân nhân có bình phong dân sự?

FBI đánh giá rằng, tại một số thời điểm, sau khi tìm kiếm và phỏng vấn Tang Juan (nhà khoa học Trung Quốc bị cáo buộc gian lận visa nói trên) vào ngày 20 tháng 6 năm 2020, Tang Juan đã đến lãnh sự quán Trung Quốc tại San Francisco, nơi FBI cho là người phụ nữ này vẫn còn đang ở bên trong tòa lãnh sự.

Dien bien cang thang My - Trung Hoa Ky buoc toi 4 nha khoa hoc Trung Quoc
Lãnh sự quán Trung Quốc ở San Francisco - nơi FBI cho rằng có một nhà khoa học Trung Quốc đang bị Mỹ buộc tội, ẩn náu - ảnh Google.

Trước đó, các công tố viên của vụ án đã viết trong hồ sơ tòa án ngày 20 tháng 7 về việc họ đang tìm cách tiến hành giam giữ nhà khoa học Trung Quốc mà Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cho rằng người này nói dối về nền tảng quân sự của mình để có được visa vào Mỹ.

Tài liệu cáo buộc những nỗ lực của nhiều công dân Trung Quốc nhằm che giấu mối quan hệ của họ với quân đội hoặc chính phủ. Các tài liệu cũng cáo buộc chính phủ Trung Quốc đã chỉ thị cho các thành viên PLA ở Hoa Kỳ cản trở công lý bằng cách phải nhanh chóng xóa hết thông tin khỏi thiết bị điện tử và di động họ đang sở hữu.

Theo nhà chức trách Mỹ 3 trong số 4 bị cáo đã bị bắt giữ. FBI tin rằng Tang Juan đang được bảo vệ trong nhiều tuần qua tại lãnh sự quán Trung Quốc ở San Francisco.

Bộ Tư pháp nói rằng nhà khoa học Tang Juan, người được liệt kê trong một số hồ sơ của tòa án, đã nói dối về mối quan hệ quân sự của mình trong đơn xin thị thực vào tháng 10 khi Tang Juan lên kế hoạch làm việc tại Đại học California, Davis trong một cuộc phỏng vấn của FBI một tháng sau đó.

Các đặc vụ tìm thấy những bức ảnh của cô Tang Juan trong bộ đồng quân phục của PLA và cũng đang xem xét các bài báo từ Trung Quốc trước khi xác định các mối liên hệ quân sự của Tang Juan.

FBI tháng trước đã phỏng vấn Tang Juan, tuy nhiên, cô này khi ấy phủ nhận đã phục vụ trong quân đội hoặc biết tầm quan trọng của phù hiệu trên bộ đồng phục mà cô được chụp dù FBI cũng tìm thấy nhiều bằng chứng về mối quan hệ quân sự của Tang Juan khi họ khám nhà của cô này, theo hồ sơ tòa án.

Một bức ảnh từ một đơn kiện hình sự được đệ trình lên Tòa án Quận Hoa Kỳ cho thấy Tang Juan trong bộ đồng phục quân đội.

“Lãnh sự quán Trung Quốc tại San Francisco đang chứa chấp một nhà nghiên cứu Trung Quốc đã nói dối về nền tảng quân sự của mình”, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cho biết hôm thứ Năm khi tuyên bố cáo buộc chống lại nhà khoa học Tang Juan và ba người khác.

Tang Juan rời trường đại học đã nộp đơn xin làm việc vào cuối tháng 6 vừa qua. Công việc của Tang Juan chủ yếu liên quan đến phòng thí nghiệm nghiên cứu, nguồn tin từ cơ sở đào tạo (Đại học California, Davis) nơi Tang Juan từng ở cho biết.

Một phóng viên của hãng thông tấn AP cho biết AP đã không thể liên lạc được với lãnh sự quán Trung Quốc tại San Francisco vào sáng 24/7 vừa qua để truy hỏi về cáo buộc từ Bộ Tư pháp Mỹ. Không có luật sư nào được chỉ định cho nhà khoa học Tang Juan được liệt kê trong hồ sơ tòa án.

Trong một tuyên bố, Đại học California, Davis cho biết họ đang cung cấp cho các quan chức thực thi pháp luật thông tin mà họ đã yêu cầu.

Trường cho biết Tang Juan đã từng là một nhà nghiên cứu thăm viếng của Khoa Ung thư Bức xạ, công việc được tài trợ bởi một chương trình trao đổi dựa trên nghiên cứu liên kết với Bộ Giáo dục Hoa Kỳ và Bệnh viện Xijing của Trung Quốc.

Liên quan đến căng thẳng giữa hai siêu cường Mỹ - Trung Quốc, ngày 24/7, Trung Quốc đã ra yêu cầu Mỹ đóng cửa Tổng lãnh sự quán ở Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên. Đây được xem là một phản ứng được cho là trả đũa "ngang cơ" yêu cầu Hoa Kỳ đưa ra cách đây vài hôm về việc phải đóng cửa Tổng lãnh sự quán Trung Quốc ở Houston, Texas.

Yêu cầu của Bắc Kinh được đưa ra nhưng chưa nêu rõ về thời gian thực hiện. Trước đó, khi yêu cầu đóng cửa Tổng lãnh sự quán Trung Quốc ở Houston, Texas, Mỹ cho cơ quan này 72 giờ để sắp xếp.

Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định biện pháp mà Trung Quốc đưa ra là một phản ứng chính đáng và cần thiết trước hành động phi lý của Mỹ. Nó phù hợp với luật pháp quốc tế, các chuẩn mực cơ bản của quan hệ quốc tế và thông lệ ngoại giao thông thường.

“Tình hình hiện tại trong quan hệ Mỹ - Trung không phải là điều Trung Quốc mong muốn xảy ra, và Mỹ chịu trách nhiệm cho tất cả những điều này. Một lần nữa chúng tôi kêu gọi Mỹ rút lại quyết định sai lầm của mình và tạo điều kiện cần thiết để đưa mối quan hệ song phương trở lại đúng hướng”, tuyên bố nói.

Trong khi đó, Theo ông Hồ Tích Tiến, Tổng biên tập Thời báo Hoàn cầu, Trung Quốc đã yêu cầu Mỹ đóng cửa Tổng lãnh sự quán của nước này tại thành phố Thành Đô trong vòng 72 giờ và phía Trung Quốc đã thông báo thông tin này cho phía Mỹ vào lúc 10h sáng nay.

Nếu thông tin được ông Hồ Tích Tiến đưa ra là chính xác, điều đó có nghĩa là Tổng lãnh sự quán Mỹ tại Thành Đô sẽ phải đóng cửa trước 10h sáng 27/7.

Bình Nguyên