Đổi mới từ con đường huyền thoại

29/04/2015 05:25

QL19 là con đường trọng yếu nhất để nối liền Tây Nguyên với miền xuôi và thông thương với Campuchia.

Đổi mới từ con đường  huyền thoại
QL19 đang đẩy nhanh tiến độ trước mùa mưa 2015

QL19 từ Bình Định lên Gia Lai được xây dựng từ thời Pháp thuộc, là con đường trọng yếu nhất để nối liền Tây Nguyên với miền xuôi và thông thương với Campuchia. Ngày nay, dự án mở rộng nâng cấp QL19 do Tổng công ty 36, Bộ Quốc phòng đầu tư không chỉ tạo điều kiện phát triển Tây Nguyên mà còn có ý nghĩa, giá trị to lớn kỷ niệm 40 giải phóng miền Nam.

Thông thương phát triển qua cửa khẩu Lệ Thanh

QL19 có điểm khởi đầu từ cảng Quy Nhơn (Bình Định) và điểm cuối là cửa khẩu Lệ Thanh (Gia Lai), với tổng chiều dài 240 km (Gia Lai 169,5 km, Bình Định 70,5 km). Trên địa phận Gia Lai, một nhánh của QL19 với tên thường gọi là đường 19B có điểm đầu là đỉnh Hàm Rồng (TP Pleiku) và điểm cuối là cửa khẩu Lệ Thanh (huyện Đức Cơ), xuyên suốt chiều dài 64km của cung đường là một hành trình đi lên vững vàng trong gian khó, là chứng nhân lịch sử của miền biên giới Tây Nguyên.

Theo lời kể của ông Trần Văn Thạc, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Quản lý và sửa chữa đường bộ Gia Lai, sau năm 1975 khi Đoạn Quản lý đường bộ (trực thuộc Phân khu Đường bộ-đơn vị tiền thân của Công ty) tiếp nhận quản lý từ Km 180-Km 244 thì QL19B khi ấy vẫn chỉ là con đường đất đỏ bụi mù trời dẫn qua các đồn điền, dinh điền xưa cũ. Dù là quốc lộ nhưng quy mô bề ngang mặt đường chỉ 5m, nhiều đoạn mặt đường còn nhỏ hơn một vệt xe chạy, làng xóm cư dân hai bên đường cực kỳ thưa thớt.

Theo thời gian, được Nhà nước quan tâm đầu tư, dần dần QL19B được nâng cấp lên đường cấp phối sỏi đồi, giai đoạn những năm 1984-1995 được xây dựng cấp phối đá dăm láng nhựa với chiều rộng  mặt đường từ 3,5m - 5,5m. Đến năm 2005, Cục Quản lý đường bộ triển khai thực hiện dự án nâng cấp, mở rộng QL19 đoạn tuyến Hàm Rồng-biên giới Việt Nam-Campuchia, chiều dài 64 km, quy mô đường bê tông nhựa, bề rộng mặt đường 7m. Dự án này đã hoàn thành và bàn giao cho Công ty quản lý, sửa chữa, duy tu từ năm 2008 đến nay.

Là cung đường nối liền địa bàn TP Pleiku và hai huyện biên giới Chư Prông, Đức Cơ, diện mạo của QL19B cũng đổi thay từng ngày theo từng bước đi lên của mỗi vùng đất mà nó đi qua. Dấu ấn đậm nét nhất, sâu sắc nhất vẫn là từ hai miền biên trấn-cũng chính là hai vùng chuyên canh sản xuất cây công nghiệp trù phú hiện nay. Với Chư Prông, dấu ấn đồn điền Bàu Cạn với những người đảng viên cơ sở đầu tiên ở Gia Lai năm xưa, những nỗ lực khai hoang phục hóa-đẩy mạnh sản xuất, xây dựng nông thôn mới đã đưa Chư Prông trở thành địa bàn có diện tích cây công nghiệp dài ngày lớn trong tỉnh, quy mô phát triển các loại cây trồng chủ lực như cao su, cà phê, hồ tiêu.

Đến năm 2015, tổng diện tích gieo trồng toàn huyện lên đến 72.949 ha, tổng đàn gia súc 59.557 con. Từ đó, thu ngân sách của huyện trong những năm qua luôn giữ ở mức cao, thu nhập bình quân đầu người đạt 24 triệu đồng/năm, chất lượng đời sống nhân dân ngày một nâng cao.

Ở điểm cuối cung đường, cửa khẩu Lệ Thanh đã được nâng cấp thành cửa khẩu quốc tế từ năm 2007. Với một diện mạo mới, tầm vóc mới đã tạo đà thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội cho Đức Cơ nói riêng và Gia Lai nói chung.  Trong những năm gần đây, hoạt động kinh tế biên mậu giữa Gia Lai với các tỉnh phía Campuchia đã đạt được những kết quả đáng kể, QL19B kết nối giao thông với QL78 (tỉnh Rattanakiri-Campuchia) đã tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại hai nước. Kim ngạch xuất nhập khẩu qua cửa khẩu đã tăng trưởng mạnh, với các mặt hàng chủ yếu như: Gỗ xẻ, hàng nông sản. Cùng với sự hợp tác về thương mại, ngày càng có nhiều doanh nghiệp tham gia đầu tư vào Campuchia với nhiều dự án khai hoang, trồng, khai thác, sơ chế cao su với quy mô lớn...  

Đổi mới từ con đường  huyền thoại
Các nhà thầu đang đẩy mạnh thi công chào mừng ngày Giải phóng miền Nam

Kết nối với đồng bằng

Trong một buổi làm việc tại Gia Lai, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông phát biểu và cho rằng, QL19 có vai trò rất lớn trong phát triển kinh tế, xã hội gắn liền với an ninh quốc phòng. QL19 nối liền vùng Bắc Tây Nguyên, gắn kết các trục đường xuyên Á qua cửa khẩu Đức Cơ (Gia Lai), Bờ Y (Kon Tum) với cảng biển Quy Nhơn. QL19 là hành lang kinh tế - thuộc hệ thống hành lang Đông Tây góp sức rất quan trọng trong thúc đẩy sự phát triển của khu vực miền Trung và Tây Nguyên.

Toàn dự án qua Gia Lai có tổng chiều dài 22,7km (Km108 - Km131+300). Tính đến ngày cuối tháng 4/2015, tiến độ thi công đạt 60% khối lượng, trên công trường nhiều đơn vị thi công đã triển khai thảm bê tông nhựa lớp 1.

Đoạn BOT QL19 qua tỉnh Bình Định có chiều dài 33km (từ Km17+027- Km50), trong đó GPMB dọc tuyến hai bên là gần 66km. Tính đến cuối tháng 4 sẽ triển khai được 61%.

Theo đánh giá của Viện Chiến lược và phát triển GTVT, trục QL19 và không gian xung quanh là một vùng có nhiều tiềm năng phát triển, có vị trí quan trọng trong sự phát triển của miền Trung và Tây Nguyên. Nhìn rộng hơn, hành lang QL19 là một trong những hành lang có vai trò quan trọng trong sự liên kết thúc đẩy phát triển vùng biên giới ba nước Việt Nam, Lào và Campuchia.

QL19 còn gánh trên mình nhiệm vụ sứ mệnh trong chiến lược quốc phòng và an ninh của khu vực. Con đường này là con đường chiến lược vì khoảng cách ngắn nhất kết nối giữa khu vực miền Trung với Tây Nguyên. Đơn cử như tại Bình Định, có khoảng 70 km chạy qua địa phận thị xã An Nhơn, huyện Tây Sơn. Con đường này gắn cảng Quy Nhơn và khu kinh tế Nhơn Hội qua cửa ngõ Phú Tài, đồng thời cũng gắn với tuyến đường Quy Nhơn - Sông Cầu và nối với các vùng sản xuất nông, lâm nghiệp, các vùng công nghiệp, du lịch của Bình Định thông qua các tuyến đường ngang.

Trong thời điểm đất nước còn khó khăn, các nguồn vốn Chính phủ không thể dàn trải trong đầu tư cơ sở hạ tầng đường sá. Bộ GTVT đã báo cáo Chính phủ việc nâng cấp tuyến quốc lộ này dưới hình thức BOT. Theo đó, Công ty TNHH BOT 36.71 (thuộc Tổng công ty 36, Bộ Quốc phòng) đã mạnh dạn đảm nhận việc nâng cấp mở rộng QL19 dưới hình thức BOT. Ông Nguyễn Trung Dũng, Giám đốc Công ty TNHH BOT 36.71 (Công ty BOT 36.71) cho biết: QL19 được nâng cấp với tổng mức hơn 2 nghìn tỷ đồng. Thời gian thực hiện dự án từ 2013-2015.

Ông Dũng cũng cho biết, theo hợp đồng với Bộ GTVT thì hạn hợp đồng đến 31/12/2015 hoàn thành, nhưng Công ty 36.71 đã đẩy nhanh tiến độ hoàn thành trước thời hạn hai tháng. Tức là đến tháng 10/2015 hoàn thành đoạn tuyến được nâng cấp. Việc một đơn vị quân đội đầu tư nâng cấp, xây dựng QL19, nó không chỉ đơn thuần là việc thúc đẩy phát triển kinh tế, điều quan trọng hơn là sự tri ân của những chiến sĩ áo lính với cung đường lịch sử này.

Chứng minh một điều, thời chiến QL19 là tuyến đường chiến lược giúp quân đội ta đi qua nhiều thắng lợi lớn, ngày nay cũng những người khoác áo lính góp công xây dựng con đường lịch sử này ngày thêm rộng và đẹp hơn.

Vĩnh Yên