Dự thảo thông tư hàng made in Vietnam bị "chê" từ hình thức đến nội dung

25/09/2019 19:21

Góp ý cho dự thảo Thông tư quy định hàng Việt Nam do Bộ Công thương soạn thảo, Bộ Tư pháp đã “chê” từ hình thức tới nội dung.

Keyword đầu tiên có dấu
Thứ trưởng Công thương Trần Quốc Khánh trả lời góp ý dự thảo thông tư hàng "made in Vietnam" tại hội thảo lấy ý kiến ngày 25/9. Ảnh: M.N

Bộ Tư pháp "chê" từ hình thức tới nội dung

Góp ý cho dự thảo Thông tư quy định về cách xác định sản phẩm, hàng hóa là sản phẩm, hàng hóa của Việt Nam vừa được Bộ Công thương hoàn thiện để lấy ý kiến, Bộ Tư pháp đã góp ý cho cả hình thức và nội dung của Dự thảo này.

Bộ Tư pháp: Quy định tại khoản 1 Điều 14 dự thảo Thông tư chưa rõ ràng, nếu tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa trên thị trường Việt Nam có quyền không thể hiện nội dung hàng hóa của Việt Nam thì có nghĩa là tổ chức, cá nhân này được thể hiện là hàng hóa của nước khác?

Theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 10 Nghị định số 43/2017/NĐ-CP thì xuất xứ hàng hóa là một nội dung bắt buộc phải thể hiện trên nhãn hàng hóa và việc ghi nhãn hàng hóa là trách nhiệm của tổ chức, cá nhân. Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo giải trình rõ hơn nội dung này.

Bên cạnh đó, cơ quan chủ trì soạn thảo cần bổ sung nghĩa vụ tuân thủ các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan, không chỉ có "Thông tư này" tại khoản 2 Điều 14 dự thảo Thông tư.

Cụ thể, về hình thức của văn bản được Bộ Công thương để dưới dạng thông tư được Bộ trưởng Công thương ban hành, Bộ Tư pháp cho rằng nội dung dự thảo Thông tư có chứa đựng những quy định về yêu cầu, tiêu chí để sản phẩm, hàng hóa được xác định là hàng hóa của Việt Nam. “Tức là chứa đựng những quy định về điều kiện mà theo quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 thì không thể ban hành dưới hình thức Thông tư của Bộ trưởng; Với nội dung như vậy cần ban hành dưới hình thức Nghị định của Chính phủ”, Bộ Tư pháp góp ý.

Cũng theo Bộ Tư pháp, trường hợp Bộ quyết định ban hành dưới hình thức Thông tư, theo khoản 1 Điều 102 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 quy định “Tổ chức pháp chế thuộc bộ, cơ quan ngang bộ có trách nhiệm thẩm định dự thảo thông tư trước khi trình Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ”. Vì vậy, Vụ Pháp chế của Bộ Công thương có trách nhiệm thẩm định đối với dự thảo Thông tư theo các nội dung quy định tại khoản 3 Điều 102 Luật này”, Bộ Tư pháp góp ý.

Về nội dung, Bộ Tư pháp chỉ ra một số điểm được Bộ Công thương “sao chép” lại từ các văn bản khác: “Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo không quy định lại các nội dung đã được thể hiện tại Nghị định số 31/2018/NĐ-CP mà cần có sự hướng dẫn cụ thể hơn để bảo đảm yêu cầu của khoản 2 Điều 8 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015”, văn bản góp ý của Bộ Tư pháp nêu.

Ví dụ, các khoản 1, 2, 3, 4,7, 9 Điều 3 dự thảo Thông tư giải thích lại các từ ngữ đã được quy định tại các khoản 11, 12, 13, 14, 9, 15 Điều 3 Nghị định số 31/2018/NĐ-CP. Hay Điều 8 dự thảo Thông tư về cơ bản giữ nội dung quy định lại Điều 7 Nghị định số 31/2018/NĐ-CP, chỉ sửa đổi kỹ thuật theo hướng thay thế cụm từ "nước", "nhóm nước", "vùng lãnh thổ" thành cụm từ "Việt Nam". Thay vì thế, Bộ Tư pháp cho rằng, cơ quan chủ trì soạn thảo nên làm rõ hơn về các trường hợp được liệt kê tại Điều này.

Hoặc các điều 10, 11, 12, 13 dự thảo Thông tư quy định lại các điều 9, 10, 11, 12 Nghị định số 31/2018/NĐ-CP, trong khi cơ quan chủ trì soạn thảo chưa hướng dẫn được như thế nào là "lắp ráp đơn giản các bộ phận của sản phẩm" tại khoản 6 Điều 10 dự thảo Thông tư và mối quan hệ của khoản 6 này với Điều 9 dự thảo Thông tư. Bên cạnh đó, Điều 10 dự thảo Thông tư khi quy định về các công đoạn gia công, chế biến đơn giản lại không có nội dung nêu tại khoản 7 Điều 9 Nghị định số 31/2018/NĐ-CP về việc "Kết hợp của hai hay nhiều công việc đã liệt kê từ khoản 1 đến khoản 6 Điều này".

Thứ trưởng Công thương: Chúng tôi chỉ viết thứ tương tự

Trước ý kiến cho rằng dự thảo Thông tư có nhiều điểm “sao chép”, Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Quốc Khánh phản biện lại rằng dự thảo Thông tư có sự độc lập với các thông tư, quy định khác. “Chúng tôi không chép lại Nghị định 31 hay nghị định khác. Chúng tôi đang viết lên một thứ tương tự như vậy và chúng tôi có quyền thay đổi một số điểm để phù hợp. Vì không chép lại nên không thể nói chúng tôi chép thừa hay chép thiếu”, Thứ trưởng Khánh nói.

Về hình thức văn bản, trước góp ý của Bộ Tư pháp về việc cần ban hành dưới hình thức Nghị định, Thứ trưởng Khánh cho rằng, đây là công việc và trách nhiệm của nhiều bộ ngành: Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Thông tin Truyền thông, Khoa học Công nghệ… quy định thế nào là sản phẩm, hàng hóa Việt Nam thuộc lĩnh vực quản lý.

Tuy nhiên, sau một thời gian trao đổi, trên cơ sở ý kiến thống nhất của một số bộ, ngành có liên quan, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý giao Bộ Công thương chủ trì xây dựng một văn bản quy phạm pháp luật về việc như thế nào thì một sản phẩm, hàng hóa được coi là sản phẩm của Việt Nam hay sản xuất tại Việt Nam.

Ông Khánh cũng thông tin, nhóm soạn thảo đã đề xuất để dưới hình thức nghị định nhưng không được bởi nghị định phải hướng dẫn một luật nhưng hiện nay không có luật nào quy định về hàng hoá sản xuất tại Việt Nam. Do đó, nếu để dưới hình thức nghị định thì đây sẽ là “nghị định không đầu” và theo ông Khánh sẽ bị Bộ Tư pháp tuýt còi ngay lập tức.

“Điều này khiến anh em chúng tôi (nhóm soạn thảo thông tư – PV) quyết định để hình thức thông tư. Nhưng khi để thông tư lại xuất hiện một số vấn đề vượt qua thẩm quyền của một thông tư. Chúng tôi sẽ tiếp thu ý kiến, báo cáo lại Thủ tướng về hình thức văn bản”, ông Khánh giải đáp.

C.Sơn