Huyền thoại quyền anh Muhammad Ali từng mắc căn bệnh không thể chữa khỏi

25/06/2022 15:55

Muhammad Ali được chẩn đoán mắc bệnh Parkinson vào năm 1984, 3 năm sau khi nghỉ thi đấu quyền anh.

Muhammad Ali sống sót sau căn bệnh này thêm 32 năm nữa, tương đương với gần một nửa cuộc đời của ông ấy. Muhammad Ali đã qua đời vì biến chứng của bệnh Parkinson vào ngày 3 tháng 6 năm 2016 ở tuổi 74.

Sau khi được chẩn đoán mắc Parkinson, huyền thoại quyền anh đã trở thành một trong những người có tầm ảnh hưởng nhất của căn bệnh này.

Ông ấy đã tận dụng danh tiếng của mình để truyền tải rộng rãi, nâng cao nhận thức về bệnh Parkinson tới mọi người trên thế giới.

TIEUDE_BAIVIET_CODAU 1

Trong những năm 1990, Muhammad Ali bắt đầu ủng hộ mạnh mẽ việc tăng cường tài trợ của chính phủ cho nghiên cứu bệnh Parkinson, thậm chí còn quyên góp tiền bản quyền của chính mình cho viện nghiên cứu.

Ông ấy bắt đầu tổ chức Celebrity Fight Night hằng năm để quyên góp tiền và ước tính rằng những nỗ lực của ông ấy đã đóng góp 100 triệu đô la Mỹ.

Năm 1997, Ali đã giúp thành lập Trung tâm Muhammad Ali Parkinson tại Viện Thần kinh Barrow, tiếp cận cộng đồng và trung tâm nghiên cứu dành riêng cho bệnh Parkinson.

Trong 10 năm tiếp theo, hơn 23.000 bài báo nghiên cứu về bệnh Parkinson đã được xuất bản trên các tạp chí khoa học.

Ngoài việc nâng cao nhận thức và đóng góp kinh phí nghiên cứu, Ali đã đóng góp vào phác đồ điều trị Parkinson hiện tại.

TIEUDE_BAIVIET_CODAU 2

Bệnh Parkinson là một bệnh rối loạn hệ thần kinh tiến triển ảnh hưởng đến vận động. Các triệu chứng xuất hiện dần dần, đôi khi bắt đầu bằng một cơn run tay khó nhận thấy. Ngoài ra, rối loạn này cũng thường gây ra chứng cứng tay chân hoặc chậm vận động.

Trong giai đoạn đầu của bệnh Parkinson, khuôn mặt của bạn có thể biểu hiện rất ít hoặc không có biểu hiện gì. Cánh tay có thể không đung đưa khi bạn đi bộ. Lời nói có thể khó nghe hoặc nói lắp. Các triệu chứng Parkinson trở nên tồi tệ hơn khi tình trạng bệnh tiến triển theo thời gian.

Mặc dù bệnh Parkinson không thể chữa khỏi, nhưng thuốc có thể cải thiện đáng kể các triệu chứng. Đôi khi, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật để điều chỉnh các vùng nhất định của não và cải thiện các triệu chứng.

TIEUDE_BAIVIET_CODAU 3

Nguyên nhân

Trong bệnh Parkinson, một số tế bào thần kinh trong não dần dần bị phá vỡ hoặc chết. Nhiều triệu chứng là do mất tế bào thần kinh sản sinh ra chất truyền tin hóa học trong não, gọi là dopamine.

Khi nồng độ dopamine giảm, nó sẽ khiến não hoạt động bất thường, dẫn đến suy giảm vận động và các triệu chứng khác của bệnh Parkinson.

Nguyên nhân của bệnh Parkinson vẫn chưa được biết rõ, nhưng một số yếu tố sẽ làm bệnh dễ phát triển hơn, bao gồm:

- Gen: Các nhà nghiên cứu đã xác định các đột biến di truyền có thể gây ra bệnh Parkinson.

- Các yếu tố môi trường: Tiếp xúc với một số chất độc hoặc các yếu tố môi trường có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh Parkinson sau này, nhưng nguy cơ này tương đối nhỏ.

Các yếu tố rủi ro

Các yếu tố nguy cơ của bệnh Parkinson bao gồm:

- Tuổi tác. Người trẻ tuổi hiếm khi mắc bệnh Parkinson. Nó thường bắt đầu ở tuổi trung niên hoặc cuối đời, và nguy cơ tăng lên theo tuổi tác. Mọi người thường phát bệnh vào khoảng 60 tuổi trở lên.

- Di truyền. Có một người thân mắc bệnh Parkinson làm tăng khả năng bạn mắc bệnh. Tuy nhiên, rủi ro vẫn thấp trừ khi bạn có nhiều người thân trong gia đình mắc bệnh Parkinson.

- Giới tính. Đàn ông có nhiều khả năng mắc bệnh Parkinson hơn phụ nữ.

- Phơi nhiễm độc tố. Tiếp xúc với thuốc diệt cỏ và thuốc trừ sâu có thể làm tăng nhẹ nguy cơ mắc bệnh Parkinson.

TIEUDE_BAIVIET_CODAU 4

Các biến chứng

Bệnh Parkinson thường đi kèm với các vấn đề khác, có thể điều trị được:

- Khó khăn về tư duy. Bạn có thể gặp các vấn đề về nhận thức (mất trí nhớ) và khó khăn trong suy nghĩ. Những điều này thường xảy ra trong giai đoạn sau của bệnh Parkinson.

- Trầm cảm và thay đổi cảm xúc. Bạn có thể bị trầm cảm, đôi khi trong giai đoạn đầu. Tiếp nhận điều trị trầm cảm có thể giúp bạn dễ dàng xử lý các thách thức khác của bệnh Parkinson.

Bạn cũng có thể trải qua những thay đổi cảm xúc khác, chẳng hạn như sợ hãi, lo lắng hoặc mất động lực. Các bác sĩ có thể cho bạn dùng thuốc để điều trị các triệu chứng này.

- Vấn đề nuốt. Bạn có thể gặp khó khăn khi nuốt nếu tình trạng bệnh tiến triển. Nước bọt có thể tích tụ trong miệng do quá trình nuốt chậm, dẫn đến chảy nước dãi.

- Vấn đề ăn uống. Bệnh Parkinson giai đoạn cuối ảnh hưởng đến các cơ trong miệng, gây khó khăn cho việc ăn nhai.

- Các vấn đề về giấc ngủ và rối loạn giấc ngủ. Những người mắc bệnh Parkinson thường gặp các vấn đề về giấc ngủ, bao gồm thức giấc thường xuyên suốt đêm, thức dậy sớm hoặc buồn ngủ vào ban ngày.

- Các vấn đề về bàng quang. Bệnh Parkinson có thể gây ra các vấn đề về bàng quang, bao gồm không thể kiểm soát nước tiểu hoặc khó đi tiểu.

- Táo bón. Nhiều người bị bệnh Parkinson bị táo bón, chủ yếu là do đường tiêu hóa hoạt động chậm hơn.

- Huyết áp thay đổi. Bạn có thể cảm thấy chóng mặt hoặc choáng váng khi đứng do huyết áp giảm đột ngột.

- Rối loạn chức năng khứu giác. Bạn có thể gặp vấn đề với khứu giác, khó khăn trong việc xác định một số mùi nhất định hoặc sự khác biệt giữa các mùi.

- Mệt mỏi. Nhiều người bị bệnh Parkinson mất năng lượng và cảm thấy mệt mỏi, đặc biệt là vào thời điểm muộn trong ngày.

- Đau đớn. Một số người bị bệnh Parkinson bị đau ở những vùng cụ thể trên cơ thể hoặc khắp cơ thể.

- Rối loạn chức năng tình dục. Một số người bị bệnh Parkinson nhận thấy giảm ham muốn hoặc hoạt động tình dục.

Thùy Trang (Theo Mayoclinic)