Không kiểm soát xe khách chở hàng: Hiểm họa chết người

06/06/2016 18:55

Vụ nổ xe khách tại Lào khiến 8 người chết thêm một lần gióng hồi chuông về việc kiểm soát hàng hoá trên xe...

Nhiều hàng hóa được chuyển lên xe khách nhưng không được kiểm tra là hàng gì (Chụp tại Bến xe Nước Ngầm, Hà Nội)

Điều này càng đặt ra bài toán cấp thiết làm sao để kiểm soát chặt hàng hoá trên xe khách?

Bài 1: Xe khách chứa đầy “bụng” hàng

Thực tế của PV Báo Giao thông tại các bến xe, hầu như tất cả xe khách đều có dịch vụ nhận vận chuyển hàng hóa. Tuy nhiên, khi được hỏi, làm sao để nhận biết bên trong những kiện hàng đó là gì, đa số đều trả lời: “rất khó”.

Xe liên vận núp bóng xe khách chở hàng lậu

Việc lợi dụng danh nghĩa xe khách để chở hàng hóa nói chung và hàng lậu nói riêng đang là một thực tế diễn ra trên nhiều tuyến vận tải liên vận, xe khách chạy từ nội địa ra các cửa khẩu. Sau vụ nổ xe khách tại Lào làm 8 người chết, ghi nhận của PV Báo Giao thông tại Nghệ An, tình trạng núp bóng xe khách biển Lào để vận chuyển hàng hóa, buôn lậu, chở hàng cấm vẫn diễn ra phổ biến.

Rạng sáng 4/6, PV thực tế tại các xã Diễn Tháp (Diễn Châu), Đô Thành (Yên Thành) - nơi được cho là thủ phủ của xe khách BKS Lào và vừa có trường hợp là anh Lê Văn Yên (SN 1984) trú xóm 3, Diễn Tháp tử vong trong vụ nổ xe khách tại Lào. Theo người dân nơi đây, đi Lào và buôn hàng qua biên giới là một nghề đã gắn bó với họ hàng chục năm nay.

Tại đây, PV bắt gặp hàng loạt các xe khách BKS Lào như: Xe UN 0834 chạy tuyến Diễn Châu - Tha Teeng, UN 4555 tuyến Diễn Châu - Viêng Chăn, xe UN 5024, UN 9321 chạy tuyến Diễn Châu - Thà Khẹt... đang đậu bên đường bốc hàng, đón khách. Tại cây xăng xóm 3, Diễn Tháp, chiếc xe BKS UN 0834 đang đỗ bên vệ đường để bốc hàng. Trên xe tuyệt đối không có bất cứ hành khách nào, nhưng khoang hành lý, khoang hành khách đã được xếp chật cứng các loại hàng với những thùng carton, gạch ốp lát, tôn, sắt, lưới thép... Khi không còn chỗ lèn, 3 người đàn ông vạm vỡ liền leo lên nóc lần lượt kéo những bó ống kẽm nặng cả tạ lên đó.

Bà Cao Thị Tâm (người dân xóm 3, xã Diễn Tháp) cho biết: “Đây là xe của ông Bình. Xe này chỉ chuyên buôn hàng sang Lào. Các mặt hàng như: Sắt, thép, ống kẽm, gạch ốp lát, hàng tạp hóa... bên nước bạn khan khiếm nên thường là mặt hàng chủ yếu của các nhà xe. Sau khi đưa hàng sang Lào, các xe này lại chuyển hàng Thái ngược từ Lào về Việt Nam. Còn chở gỗ, chở pháo cũng có nhưng ít vì phải có tiền mới làm được”.

Bà Tâm cũng cho hay, chỉ riêng xóm 3 đã có tới 5-6 xe khách chở hàng đi Lào. Có xe chuyên chở khách, có xe chuyên chở hàng nhưng đa số là chở hàng mới nhanh giàu.

Theo một chủ xe khách BKS Lào ở Diễn Tháp, xe Lào muốn hoạt động phải đăng ký vận tải bên Lào vì ở nước bạn làm thủ tục dễ hơn, xe cũng không phải tuân theo lộ trình tuyến như ta nên muốn đi đâu cũng được, miễn là lúc đi và về qua đúng cửa khẩu đã đăng ký.

Ông Nguyễn Văn Dương, Trưởng bến xe Chợ Vinh cho biết: “Hiện có rất nhiều các xe khách BKS nước ngoài, xe biển Lào không vào bến. Họ cứ đăng ký xong ở nước bạn là mang xe về ta chạy. Đi đâu chở gì không ai kiểm soát được”.

Ngày 4/6, có mặt tại Bến xe Nước Ngầm (Hà Nội), PV cũng chứng kiến những chiếc xe BKS Lào đang tấp nập “ăn hàng” ngay tại bến. Ngay trong sân bến đang có khoảng 5 chiếc xe chạy tuyến liên vận Việt - Lào đang chờ giờ xuất bến. Thay vì những hình ảnh xếp khách lên xe, lái phụ xe của những chiếc xe này đang tất bật với những kiện hàng xếp vào bụng xe. Ghi nhận lúc 16h15, chiếc xe chạy tuyến Nước Ngầm - Viêng Chăn (Lào) BKS 27624 của nhà xe Hoàng Sơn đang xếp kiện hàng là hàng chục thùng keo dính ruồi nhặng và những tấm tôn làm cửa xếp lên xe.

Phụ xe cho biết, toàn bộ số hàng này được người dân bên Lào đặt vận chuyển. Ngay kế bên, chiếc xe BKS Lào 4888 cũng chưa có vị khách nào trên xe nhưng những chiếc bao tải to kềnh cùng những thùng hàng đã được xếp dài dưới cửa xe…

Kiểm soát hàng lên xe: “hên xui”

Thực tế của PV Báo Giao thông tại Bến xe Nước Ngầm, hầu như tất cả xe khách đều có dịch vụ nhận vận chuyển hàng hóa. Nhiều nhà xe lập hẳn đại lý nhận hàng tại bến. Tuy nhiên, khi được hỏi, làm sao để nhận biết bên trong những kiện hàng đó là gì, đa số đều trả lời: “rất khó”. Thông thường, người gửi chỉ ghi tên, địa chỉ, số điện thoại người nhận lên gói hàng đã đóng sẵn rồi trực tiếp gửi cho nhà xe. Về phía các nhà xe, không ít người nhận thức rằng, việc ký nhận hàng hóa kiểu “truyền thống” như trên là một việc làm hết sức... bình thường.

Anh Phạm Văn Kiên, nhân viên nhận hàng của nhà xe Thiên Trung chạy tuyến Hà Nội - Đắk Nông cho biết: “Những hàng gì nghi ngờ, có thể nhìn qua gói hàng, thái độ người gửi… sẽ yêu cầu mở ra kiểm tra, chứ mở ra tất cả hàng hóa khách gửi rất khó. Hành khách gửi hàng và trả phí thì chúng tôi nhận, tới nơi, gọi cho người nhận đến lấy, còn sự cố nếu có chỉ là... hy hữu”. 

Có mặt tại điểm tập kết hàng tại Bến xe Mỹ Đình chiều 3/6, PV cũng nhận thấy hoạt động vận chuyển hàng hóa tấp nập, chốc chốc lại có người chở các kiện hàng đóng kín đến bến xe. Nhân viên nhà xe khi nhận hàng cũng không cần kiểm tra, cứ vậy đánh số thứ tự, lấy số điện thoại của người gửi rồi bốc xếp lên xe.

Chiều 4/6, tại Bến xe Miền Đông (TP.HCM), từng lượt xe máy, xe tải vẫn tấp nập ra vào nhận và gửi hàng hóa. Để vào bãi xe giao nhận hàng hóa, người đi xe máy chỉ cần mua vé với giá 6.000 đồng. Tuy được kiểm tra vé trước khi qua cổng nhưng lượng hàng hóa trên mỗi xe đều không được nhân viên của bến kiểm tra, dù là thủ công hay soi chiếu.

Nhân viên nhà xe Nguyên Khang (chạy tuyến Quy Nhơn - Sài Gòn) cho biết, việc kiểm tra hàng hóa trước khi vận chuyển là không có. Người dân khi đem hàng hóa nhỏ lẻ đến gửi không cần giấy tờ, hóa đơn mà chỉ cần hỏi hàng gì bên trong rồi cân lên tính tiền. Đối với hàng số lượng nhiều từ các công ty, phải có hóa đơn, căn cứ trên hóa đơn sẽ tính tiền gửi. Nhà xe hoàn toàn không kiểm tra thực chất mặt hàng gì bên trong.

“Có người gửi cái tủ lạnh, họ đóng gói xong chở đến, chúng tôi chỉ biết đó là cái tủ lạnh, cân lên tính tiền chứ không thể khui ra kiểm được”, nhân viên nhà xe Nguyên Khang nói.

Anh Hải, nhân viên nhà xe Đức Minh, chạy tuyến Sài Gòn - Hà Nội cho biết, nếu người gửi nói đó là mặt hàng dễ cháy nổ thì không nhận, còn lại cũng không thể kiểm tra hết được. Chúng tôi chỉ kiểm tra những mặt hàng nhỏ vì sợ “hàng trắng” còn lại hầu như không thể khui hàng của người ta ra kiểm tra được”, anh Hải nói.

Có mặt tại bến xe khách Long An lúc 6h45 sáng 4/6, PV cũng ghi nhận một xe tải nhỏ chở nhiều thùng xốp được đóng kín chuyển qua hầm xe buýt tuyến Tân An - Chợ Lớn. Tuy nhiên, không có một sự kiểm soát nào của lực lượng bến xe, chỉ có sự trao đổi, thỏa thuận giữa nhà xe với khách hàng. Chủ xe tên T. nhận số hàng trên cho biết, ngoài việc chở khách và hành lý trên xe, ai gửi hàng hóa bao nhiêu cũng chở, không cần kiểm tra. Khi được PV hỏi: “Làm sao kiểm tra trong các thùng này là hàng gì? Chủ xe đáp gọn: “Hên xui!”