Mỹ cần hợp tác giải quyết vấn đề da cam/dioxin ở Việt Nam (Kỳ 2)

10/08/2014 19:54

Chất độc da cam/dioxin là chất độc có độc tính cao nhất trong số các chất độc tổng hợp được biết từ trước đến nay, chỉ cần 1g dioxin cũng đủ giết chết 8 triệu người.

Chất độc da cam/dioxin là chất độc có độc tính cao nhất trong số các chất độc tổng hợp được biết từ trước đến nay, chỉ cần 1g dioxin cũng đủ giết chết 8 triệu người. Chất độc da cam/dioxin là loại chất lỏng sánh như dầu, không tan trong nước, dễ xâm nhập vào màng tế bào của lá, đặc biệt là loài cây lá kép. 

Kỳ 2: Hậu quả tai hại   

Chất độc này tương tác với hệ men của cây, ức chế quá trình quang hợp, làm ngừng sự hình thành chất diệp lục, làm rối loạn điều tiết sinh trưởng, gây xoắn lá, xoắn cành, rễ, nứt vỏ thân cây; làm úa (đỏ, vàng, khô) lá, khô quả, làm cây ngừng lớn và chết. Kết quả những cuộc rải thảm chất độc hoá học mà quân Mỹ tiến hành là môi trường, thiên nhiên Việt Nam bị huỷ hoại với 3.340.000ha đất đai bị nhiễm độc (có 2 triệu ha rừng), 44% đất canh tác trở nên hoang mạc.

Mỹ cần hợp tác giải quyết vấn đề da cam/dioxin ở Việt Nam (Kỳ 2) 1
Chất độc da cam/dioxin đã biến các vùng đất phì nhiêu thành các vùng đất chết

Rừng nội địa bị phá vỡ cấu trúc, chức năng rừng bị đảo lộn. Chỉ tính riêng rừng ngập mặn và úng phèn, có đến 240.000ha (trong tổng số 2 triệu ha rừng bị rải chất độc hoá học) bị phá huỷ hoàn toàn. Điển hình, khu Rừng Sác (Cần Giờ) đã gần như bị phá trụi, không còn cả giống trồng. Nhà động vật học Mỹ Pleiffer dự đoán, phải 100 năm nữa mới khôi phục được hệ sinh thái ở đây (nếu để phát triển tự nhiên). Chiến tranh hoá học đã làm cho tài nguyên lâm sản bị cạn kiệt, tính ra có tới 75 triệu mét khối gỗ thương phẩm bị hủy hoại. Sau chiến tranh, miền Nam chỉ còn 29,2% diện tích rừng dưới mức “An toàn sinh thái”, không đủ chức năng bảo vệ môi trường sinh thái, hạn chế tác hại của thiên tai như chống xói mòn, lũ lụt, hạn hán... Ngay từ 1979, Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ (NAS) đã có báo cáo trình Quốc hội Mỹ về hậu quả chiến tranh hoá học ở Việt Nam, thừa nhận: “Nếu không có các biện pháp hiệu quả để phục hồi rừng, thì hậu quả xấu của việc sử dụng chất diệt cây sẽ hành hạ Việt Nam trong vòng 100 năm nữa”.

Trong quá trình tồn lưu trong đất, dưới tác dụng của điều kiện thời tiết (mưa, gió...), dioxin dịch chuyển đến các khu vực xa hơn, nhất là vùng thấp trũng và tiếp tục tồn tại ở đó. Theo các kết quả nghiên cứu, hiện có khoảng 50 khu vực ở miền Nam còn tồn lưu chất dioxin với mật độ đáng kể, đe doạ cuộc sống của cộng đồng dân cư và môi trường sinh thái. Các nhà khoa học, cơ quan chức năng của Việt Nam đã và đang hợp tác tích cực với các nhà khoa học các nước để tiếp tục đánh giá sự tồn lưu và tìm giải pháp tiêu độc dioxin. Tuy nhiên, đây là công việc rất khó khăn, phức tạp, tốn kém, đòi hỏi sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế và trách nhiệm của chính các công ty sản xuất hoá chất độc của Mỹ. 

Tai hại hơn, cuộc chiến tranh hóa học của Mỹ đã làm trên 3 triệu người Việt Nam bị nhiễm độc. Chất da cam/dioxin gây nhiễm độc qua đường hô hấp, đường tiêu hóa với các triệu chứng: da và niêm mạc mắt bị kích thích, nhức đầu, nôn mửa, tổn thương gan, phổi, hệ tim mạch, cơ thể suy nhược; trên những người bị nhiễm độc phát hiện thấy các biến loạn thể nhiễm sắc, tăng tỉ lệ ung thư gan nguyên phát. Qua phân tích mô mỡ của những người sống trong vùng bị nhiễm độc, nồng độ dioxin cao hơn rất nhiều so với người dân sống trong các khu công nghiệp phát triển và ngoài vùng nhiễm.

Do đó, những di chứng do chất dioxin gây nên đang là nỗi đau cho hàng triệu người dân Việt Nam, là nguyên nhân gây nên những xáo trộn về di truyền, gây nên các loại bệnh ung thư, tai biến sinh sản, dị tật bẩm sinh... Thực tế, sau chiến tranh, tại nhiều vùng bị nhiễm độc ở miền Nam, tỷ lệ sinh con quái thai cao gấp 10 lần; sinh con chết, sảy thai cao gấp 6 lần so với các vùng khác; nhiều trường hợp vô sinh, bệnh u phát triển... Những tác hại của chất dioxin gây ra cho người Việt Nam hiện là vô cùng to lớn và còn kéo dài cho các thế hệ mai sau...

Việc quân đội Mỹ rải chất độc da cam/dioxin một cách bừa bãi đã mang lại nhiều tai hại cho chính binh lính Mỹ và chư hầu đã chiến đấu ở miền Nam Việt Nam. Hiện nay ngay tại nước Mỹ, hàng nghìn cựu chiến binh bị ảnh hưởng của chất độc da cam/dioxin đang vật lộn với nhiều căn bệnh tai ác. Chính con trai của Đô đốc Mỹ Zumwalt, cựu Tư lệnh lực lượng Mỹ ở Thái Bình Dương đã bị nhiễm chất da cam trong khi tham gia càn quét ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Người con trai duy nhất của trung uý Zumwalt, tức cháu nội của Đô đốc Zumwalt, cũng bị bại liệt ít lâu sau khi sinh...

Những năm qua, đã có hàng chục ngàn lá đơn của các binh sỹ Mỹ, Úc, Nam Triều Tiên từng chiến đấu ở miền Nam Việt Nam, đòi 37 công ty Mỹ liên quan đến việc nghiên cứu, sản xuất chất da cam/dioxin phải bồi thường thiệt hại cho họ. Chính phủ Mỹ, các công ti Mỹ hóa chất Mỹ đã phải bồi thường cho các cựu chiến binh Mỹ. Như vậy, những kẻ đi rải chất độc da cam/dioxin lên đầu người Việt Nam thì được bồi thường, còn những người Việt Nam – nạn nhân trực tiếp bị rải chất độc, thì không! Phải chăng đó là công bằng và công lí kiểu Mỹ?

Việc giải quyết những hậu quả của chất độc da cam/dioxin là vấn đề nhân đạo và đạo lí hết sức bức xúc. Mặc dù chiến tranh đã kết thúc hàng chục năm, nhưng hàng triệu tấn bom đạn cộng với khoảng 80 triệu lít chất độc hoá học (tương ứng khoảng 100.000 tấn chất độc) đang để lại nhiều vết tích đau thương trên mỗi mét đất và di chứng cho nhân dân Việt Nam. Hàng triệu nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam vẫn hàng ngày phải chịu đựng nỗi đau về cả thể xác và tinh thần. Các công ti hóa chất Mỹ cần nhận thức rõ vấn đề này và thực hiện ngay trách nhiệm pháp lí, tinh thần và đạo lí, hợp tác giải quyết hậu quả chất độc da cam/dioxin do chính họ gây ra đối với các nạn nhân Việt Nam.

Nguyên Phong