Thứ Hai, 20/01/2020 02:50:16 Hotline: 0901 514 799

Năm 2019 nhiều biến động của âm nhạc Việt

12/01/2020 18:06

Chưa bao giờ, thị trường nhạc Việt lại sôi động và đa sắc màu như trong năm 2019.

Keyword đầu tiên có dấu
"Hãy trao cho anh" của Sơn Tùng M-TP gây “sốt” suốt thời gian dài với những thành tích lượt xem lớn trên Youtube

Ở đó, bolero tạm lui xuống để nhường chỗ cho các trào lưu âm nhạc khác. Giới ca sĩ indie (giới sản xuất âm nhạc độc lập) phát triển sánh ngang cùng giới ca sĩ mainstream (ca sỹ chính thống).

Nghệ sĩ độc lập “trỗi dậy”

Những giá trị tức thời và theo xu hướng ít khi đi cùng chất lương sáng tạo nghệ thuật. Thành tích tức thời chưa đủ để đo giá trị một tác phẩm, nhưng lại phù hợp với nền âm nhạc công nghiệp và thị trường khi tiêu chuẩn chỉ là số lượt xem/nghe. Định chuẩn thay đổi hoàn toàn khi tiêu chuẩn sáng tạo nghệ thuật thành thứ yếu, kéo theo quan niệm sáng tác và khuynh hướng người nghe cũng thay đổi. Đó là cặp phạm trù tất yếu trong thời đại nhạc số và tiêu chuẩn view.
Nghệ thuật bị thị trường hóa, người ta sáng tác để bán tác phẩm nên tác động đến nghệ sĩ là tất yếu. Để thay đổi điều ấy cần phải có sự tương tác từ cả khán giả lẫn nghệ sĩ, nhưng thế mạnh vẫn thuộc về khán giả”.
Nhạc sĩ Trần Minh Phi


Từ năm 2018, giới mộ điệu âm nhạc đã quen thuộc với nhiều cái tên như: Vũ, Da LAB, Ngọt… nhưng bước sang năm 2019, các ca sĩ của dòng indie (giới sản xuất âm nhạc độc lập) mới thực sự “bùng nổ”, thậm chí có thể sánh ngang với ca sĩ dòng mainstream (ca sĩ chính thống). Tiêu biểu cho những cái tên nổi bật của giới indie trong năm qua là Đen Vâu với hàng loạt bản hit như: Mười năm, Bài này chill phết, Hai triệu năm, Lối nhỏ... Đen Vâu cũng là nhân vật được Sportify thông báo có ca khúc sở hữu lượt nghe lớn nhất trong năm trên ứng dụng nền tảng nhạc trực tuyến này. Ngoài ra, liveshow đầu tiên trong sự nghiệp Đen Vâu “cháy vé” trong 10 phút với 5.000 vé bán ra - điều đáng mơ ước với nhiều ca sĩ nổi tiếng.

Indie từng được coi là một làn gió mới trong âm nhạc Việt Nam cách đây vài năm nhưng hiện đã phát triển vượt bậc. Tuy nhiên, sự phát triển này được nhạc sĩ Trần Minh Phi đánh giá chỉ như một trào lưu, cập nhật theo xu thế của thế giới và nghiêng về hướng bề mặt. “Indie phát triển nhanh hay chậm tùy sự thích ứng và hưởng ứng của người nghe, nhưng thực sự không đủ nhân tố và chất lượng của nhân tố để tạo nên chiều sâu cho một trào lưu”, anh chia sẻ.

Năm qua, giới ca sĩ của dòng mainstream cũng chẳng kém cạnh hàng loạt ca khúc được ra mắt và tạo hiệu ứng nhất định. Các sản phẩm âm nhạc của Mỹ Tâm, Bích Phương, Hương Giang… đều tạo được trào lưu nho nhỏ trong cộng đồng nghe nhạc. Nhưng đáng nói hơn là sự nở rộ về thể loại âm nhạc. EDM chững lại, ballad không còn nhiều sức hút, thay vào đó là sự phát triển của rap, nhạc latin, R&B, dance… Sơn Tùng M-TP với ca khúc mang chất nhạc latin Hãy trao cho anh hợp tác cùng Snoop Dog đã giúp tên tuổi nam ca sĩ “nóng” suốt mùa hè. Hoàng Thùy Linh nhận được nhiều phản hồi tích cực với các sản phẩm dùng chất liệu âm nhạc dân gian như: Để Mị nói cho mà nghe, Tứ phủ, Duyên âm và album Hoàng.

Không chỉ âm nhạc giải trí, nhạc thính phòng, hàn lâm trong năm qua cũng có những bước tiến đáng kể khi nhiều chương trình “cháy vé”. Trong khi đó, bolero có bước lắng xuống khi các chương trình, gameshow bolero không gây chú ý như những năm trước, liveshow bolero cũng ít đi. Nhiều người cho rằng, bolero đã tới giai đoạn thoái trào. Nhưng theo nhận định của nhạc sĩ Trần Minh Phi, bolero chưa thoái trào trong năm 2019 mà chỉ không “bùng nổ” nữa. Nó trở thành một dòng chảy bình thường tồn tại với các dòng chảy âm nhạc khác. Bolero khi không còn là trào lưu vẫn sẽ không mất hẳn vì đây là một dòng nhạc thuần Việt độc đáo, trở thành bản sắc của nhạc Việt.

“Các xu hướng, trào lưu nhạc gây ‘bão’ luôn có chu kỳ. Ngắn hay dài tuỳ vào sự tương tác của các dòng nhạc khác trong nước và trên thế giới. Sự phát triển nhạc Việt hiện nay rất khó nắm bắt, quá mù mờ và không có bản sắc, từ cá tính người viết mới đến cá tính của cả nền âm nhạc. Tín hiệu mới có nổi lên cũng rất mờ nhạt và chóng vánh qua nhanh”, nhạc sĩ Trần Minh Phi nhìn nhận. Anh cho rằng, nhạc Việt cần xây dựng lại một nền tảng về ý thức và văn hoá của người viết mới có thể hy vọng về một ngày mai phát triển lạc quan hơn.

“Top Trending” thành thước đo sự thành công

Keyword đầu tiên có dấu
Đen Vâu là nghệ sĩ indie nổi bật trong năm 2019

Chưa bao giờ, lọt top trending (thịnh hành) trên Youtube dường như là mục tiêu mà đa số giới ca sĩ đều nhắm tới khi ra mắt sản phẩm âm nhạc. Điều này dần được coi là chuẩn mực, thước đo để đánh giá sự thành công của một sản phẩm âm nhạc thay vì các vị trí trên các BXH âm nhạc như trước đây. Minh chứng rằng, bất cứ sản phẩm nào ra mắt đều có những bài truyền thông và được khen ngợi, lan tỏa bằng thành tích trên top trending.

Năm qua, top trending của Youtube chứng kiến những màn “rượt đuổi” ngoạn mục về số lượng lượt xem của các MV ca nhạc. Trong đó có thể kể tới những cái tên với các thành tích nổi bật như: Hãy trao cho anh (Sơn Tùng M-TP), lọt top 1 trending youtube Hàn Quốc, top 2 trending Australia, top 3 trending tại Canada, top 4 trending tại Đài Loan, top 8 trending tại Mỹ khi ra mắt chỉ trong 2 ngày. Kế bước Sơn Tùng là bộ đôi Jack và K-ICM với MV Sóng gió, soán ngôi Hãy trao cho anh để dẫn đầu top 1 trending thời điểm đó và gây nhiều tranh cãi, khiến truyền thông hao tổn ít nhiều giấy mực. Thời điểm hiện tại, vị trí top trending đang thuộc về các MV: Hoa vô sắc (Jack và K-ICM), Từ đó (Phan Mạnh Quỳnh), Shh! Chỉ ta biết thôi (Chi Pu)…

Lấy thành tích lượt xem/nghe trên mạng xã hội hay Youtube để làm thước đo sự thành công của một sản phẩm gây ra những tranh cãi. Bởi những con số đều có thể tác động bằng công nghệ và với Youtube, còn là cuộc đua “cày view” của những người hâm mộ cho các sản phẩm âm nhạc của thần tượng. Bởi thế, sản phẩm có thực sự thành công hay không, có đủ chất lượng nghệ thuật, chuyên môn hay không là điều khó nói.

Điều này được chính nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung thừa nhận. Anh cho rằng, đây là xu hướng chuyển dịch tất yếu của âm nhạc khi Youtube nhận được sự quan tâm lớn. Chưa kể, đây là còn là “sân chơi” mang tính quốc tế nên nghệ sĩ cũng có thể dễ dàng đưa âm nhạc của mình tiếp cận với khán giả thế giới.

Thế nhưng, trending không chứng tỏ được chất lượng sản phẩm của ca sĩ và còn có thể tạo ra những giá trị đảo lộn trong âm nhạc. Ở đó, một sản phẩm âm nhạc chất lượng chưa chắc được đón nhận, chia sẻ hơn một sản phẩm âm nhạc gây sốc, theo xu hướng. Hoặc, một ca sĩ chính thống có kỹ thuật chưa chắc được quan tâm hơn một ca sĩ không chuyên, chỉ cover bài của người khác. “Đó là điều chúng ta buộc phải chấp nhận”, anh tâm sự.

Hồ An