"Phải nhận lỗi vì ban hành văn bản vô tình bóp chết doanh nghiệp"

31/01/2019 19:47

Bộ trưởng Mai Tiến Dũng nhấn mạnh phải nhận lỗi với DN khi cơ quan quản lý ban hành những văn bản khiến DN rơi nước mắt.

TIEUDE_BAIVIET_KHONGDAU
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng

Chủ trì buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 1/2019 diễn ra chiều tối 31/1, Bộ trưởng, Chủ nhiệm VPCP Mai Tiến Dũng - người phát ngôn Chính phủ cho biết tại phiên họp Chính phủ thường kỳ sáng cùng ngày, VPCP đã có báo cáo Chính phủ về xử lý vướng mắc liên quan đến nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất. Mới đây, ông cũng đã dẫn đầu Tổ công tác của Thủ tướng kiểm tra tại Cảng Hải Phòng về tình trạng container phế liệu ách tắc tại các cửa khẩu.

Theo báo cáo của cơ quan liên quan, hiện có tổng số 24.184 container phế liệu đang lưu giữ tại các cảng trên cả nước (trong đó, số lưu giữ từ 30 ngày đến 90 ngày là 6.733 container; số tồn đọng trên 90 ngày là 9.872 container). Việc chậm được thông quan các lô hàng này, mỗi ngày doanh nghiệp phải chi trả khoảng 40-50 USD/container/ngày tiền lưu kho, bãi, với 16.605 container (đang bị lưu giữ từ 30-90 ngày), gây thiệt hại cho doanh nghiệp khoảng từ 600.000-800.000 USD/ngày.

Ngoài ra, theo phản ánh, nhiều doanh nghiệp phải giảm công suất, công nhân nghỉ việc, hủy hợp đồng, các hãng tàu chở phế liệu từ chối hoặc tăng 1,5 lần giá cước vì chủ tàu cho rằng hàng về Việt Nam khó khăn trong việc thông quan.

Ông Dũng nhấn mạnh tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng là năm 2019 phải bứt phá, hiệu quả hơn, cải cách hơn, thực chất hơn năm 2018, cắt bỏ tất cả những gì là rào cản, giấy phép con, tạo chi phí không cần thiết cho doanh nghiệp. Chúng ta dứt khoát bảo vệ môi trường nhưng đồng thời cũng không lấy lý do đó để tạo thêm rào cản, chi phí vô lý cho doanh nghiệp. Nếu là các lô hàng rác thải ô nhiễm, vô chủ thì phải cương quyết ngăn chặn, xử lý, nhưng nếu là lô hàng phế liệu làm nguyên liệu đủ điều kiện, bảo đảm an toàn môi trường thì phải được thông quan, không để ảnh hưởng đến sản xuất.

Trên cơ sở báo cáo của VPCP, Thủ tướng đã đồng ý đưa ngay các nội dung cần tháo gỡ cho doanh nghiệp vào Nghị quyết phiên họp này.

Theo người phát ngôn Chính phủ, đây đều là những doanh nghiệp vừa và nhỏ nhưng phải chịu áp lực chi phí rất lớn về việc này. "Chúng ta rất tiếc khi thực hiện việc thủ tục hành chính không kiểm soát kỹ, văn bản chúng ta đã vô cảm, vô tình bóp chết doanh nghiệp", Bộ trưởng Dũng cho biết.

Bộ trưởng cũng dẫn chứng, một container phế liệu phải 4 cơ quan kiểm tra gồm Sở Tài nguyên Môi trường (TN&MT) địa phương cấp cho doanh nghiệp đủ điều kiện tiêu chuẩn để nhập khẩu phế liệu; phải qua cơ quan kiểm hóa của Hải quan; cơ quan giám định độc lập (hiện Bộ Tài nguyên và Môi trường chỉ định 13 cơ quan giám định độc lập) và cơ quan quản lý nhà nước là Sở Tài nguyên và Môi trường tại nơi nhà máy đóng.

Hơn nữa, nhà máy đóng ở một nơi nhưng hàng về nơi khác, ví dụ hàng về cảng Cát Lái (Thành phố Hồ Chí Minh) nhưng nhà máy không nằm ở thành phố mà nằm ở các tỉnh, thành phố, khi có giấy giám định của cơ quan kiểm định độc lập mới chuyển giấy đó về Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở lại cử cán bộ xuống cảng bật container để nhìn bằng mắt thường xem có đúng là phế liệu không, rồi nếu Sở xuống kiểm tra phế liệu cũng không tự đi được mà lại phải doanh nghiệp đưa đón.

Người phát ngôn Chính phủ nêu thực tế, Sở TN&MT địa phương không có tiền để cử cán bộ xuống kiểm tra từng container, chính vì thế doanh nghiệp lại phải cử xe đón đưa, bố trí ăn đâu, ngủ nghỉ đâu. Kiểm soát của ngành TN&MT đối với phế liệu chiếm đến 80 - 90% thủ tục, thời gian, còn Hải quan, chỉ cần giấy của ngành tài nguyên và môi trường là họ thông quan.

"Vì thế, chúng ta phải nhận lỗi với doanh nghiệp, vì chúng ta đã vô tình khiến họ khó khăn, ban hành văn bản ra khiến doanh nghiệp rơi nước mắt" - ông Dũng nhấn mạnh.

Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cũng cho biết, Thủ tướng hôm nay rất gắt gao đối với việc ban Thông tư 08, 09 của Bộ TN&MT, thậm chí, có doanh nghiệp khi tiếp xúc với Thủ tướng còn phải bật khóc.

Theo ông, ngành hải quan và TN&MT họp rất nhiều rồi nhưng không giải quyết được. Hiện tính giá trị container tồn ở cảng, bán cả ruột lẫn vỏ cũng không đủ tiền đền cho doanh nghiệp.

Thủ tướng yêu cầu không giao cho Sở TN&MT cấp phép điều kiện nhập phế liệu nữa, đồng thời yêu cầu huỷ bỏ quy định cấp phép của các Sở TN&MT trong văn bản của Bộ TN&MT. "Thủ tướng yêu cầu xử lý triệt để vấn đề này, nếu không cả Tết này không ai ăn Tết được" - ông nói.

TIEUDE_BAIVIET_KHONGDAU
Thứ trưởng Bộ TN&MT Lê Công Thành

Nói thêm về việc này, ông Lê Công Thành, Thứ trưởng Bộ TN&MT cho rằng, Thông tư 08 và Thông tư 09 nghiêm khắc hơn, nhưng trong bối cảnh hàng loạt luật, quy định vô tình chồng chéo, thực hiện, do cách thực hiện của 1 số đơn vị tài nguyên môi trường địa phương chưa thực sự sâu sát, sáng tạo để giảm thời gian thông quan của các lô hàng.

Ông cho biết, Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt, thời gian tới sẽ sửa đổi các quy định kiểm tra nhà nước về chất lượng phế liệu nhập khẩu theo hướng tăng cường trách nhiệm hậu kiểm của các cơ quan tài nguyên - môi trường ở địa phương thay cho việc kiểm tra trước thông quan. Việc thông quan sẽ dựa trên cơ sở giấy chứng nhận đánh giá kết quả sự phù hợp của các tổ chức đánh giá độc lập.

“Từ thực tế này, chúng tôi thấy rằng công tác đánh giá tác động của các văn bản quy phạm pháp luật trong các lĩnh vực cần thực hiện sâu sắc hơn, việc xử lý các vướng mắc, nhạy cảm về thay đổi các quy định cần có sự chung tay của các cơ quan liên quan”, ông Lê Công Thành nói.

Hoài Vũ