Quảng Ngãi: “Cát tặc” rầm rộ rút ruột sông Trà Khúc

12/10/2021 06:33

Những chiếc vòi hút cát một đầu cắm xuống dưới sông, một đầu xả cát vào thuyền. Ghe, thuyền di chuyển đến đâu, vòi hút cát di chuyển đến đó...

Mỗi ngày, hàng chục ghe, thuyền đua nhau hút cát trái phép trên sông Trà Khúc đoạn ngay giữa trung tâm TP Quảng Ngãi gây hàng loạt hệ lụy: Thất thoát tài nguyên, mất an ninh trật tự, ATGT… nhưng lãnh đạo UBND thành phố lại bảo “không đáng kể” (?!).

Quảng Ngãi: “Cát tặc” rầm rộ rút ruột sông Trà Khúc 1

“Cát tặc” dùng ghe, thuyền tấp nập khai thác cát trên sông Trà Khúc đoạn qua địa bàn TP Quảng Ngãi (Chụp chiều 5/10)

“Mở hội” hút cát, thu lợi khủng

Những ngày đầu tháng 10/2021, từ tin báo của người dân, PV Báo Giao thông dễ dàng ghi nhận nạn “cát tặc” tái diễn, rầm rộ rút ruột sông Trà Khúc đoạn qua các phường Lê Hồng Phong, xã Nghĩa Dũng và Nghĩa Phú (TP Quảng Ngãi).

15h ngày 5/10, ghi nhận của PV, gần chục ghe, thuyền như đang “mở hội” hút cát trên sông Trà Khúc đoạn qua phường Nghĩa Dũng.

Những chiếc vòi hút cát một đầu cắm xuống dưới sông, một đầu xả cát vào thuyền. Ghe, thuyền di chuyển đến đâu, vòi hút cát di chuyển đến đó trong tiếng máy nổ rền vang.

Tương tự, đoạn sông Trà Khúc phía trên phường Nghĩa Phú, gần cầu Cổ Lũy cũng có 3 - 5 ghe, thuyền khác liên tục quần đảo, sục vòi hút cát.

Chỉ khoảng 30 phút, cát được hút đầy “có ngọn” vào các ghe, thuyền, ước chừng hơn 3 khối cát rồi thuyền nhanh chóng chạy về phía cầu Trà Khúc.

Chập tối, hoạt động khai thác cát càng thêm rầm rộ và cứ thế tới tận rạng sáng. Cả khúc sông Trà Khúc sáng ánh đèn pin, tiếng máy hút cát, tiếng máy ghe, thuyền đầy cát chạy về cồn đất giữa sông, chuẩn bị đưa cát lên bờ. Cứ ghe, thuyền nào đầy cát nổ máy lao đi, chiếc khác lại tấp vào.

Theo người dân địa phương, mỗi ghe có thể chạy đến 6 - 8 chuyến cát/ngày, chỉ cần “bán tươi” cho các đối tượng thu gom trên bờ, “cát tặc” đút túi 150.000 - 170.000 đồng/ghe (giá trung bình 50.000 - 60.000 đồng/m3), dễ dàng kiếm cả triệu đồng/ngày. Trong khi đó, các “đầu nậu” chỉ cần vận chuyển cát lên bờ, bán lẻ với giá 150.000 - 250.000 đồng/khối, tiếp tục thu lợi khủng.

Theo dấu hàng chục ghe, thuyền hút cát này, PV lần tìm đến khu vực các cồn đất giữa sông, đến những điểm tập kết để đưa lên nhiều bãi chứa trái phép ngay khu vực đường Trường Sa, đường Bà Triệu (phường Lê Hồng Phong).

Trong vai người mua cát, PV gặp một người đàn ông tên Việt (đang điều khiển máy xúc ở bãi tập kết cát ngay bờ kè phía đầu đường Trường Sa). Người này cho biết: Bãi cung cấp cát vào sáng sớm mỗi ngày, giá 150.000 đồng/m3, nhưng không có hóa đơn, chừng từ.

Tương tự, tại điểm kinh doanh vật liệu xây dựng Chín Sinh (khu vực đường Bà Triệu - QL1, phường Lê Hồng Phong), người bán cát ra giá 250.000 đồng/m3, mua số lượng lớn thì giá 200.000 - 220.000 đồng/m3.

Khi PV ngỏ ý muốn lấy hóa đơn mua bán, người bán cát nói: “Cát khai thác trái phép, lấy đâu hóa đơn chừng từ. Nếu cần sẽ mua dùm hóa đơn và bên mua phải chịu tiền thuế”.

Dù nhiều ngày đêm bám hiện trường ghi nhận hoạt động khai thác cát diễn ra rầm rộ, công khai, nhưng PV không hề thấy bóng dáng lực lượng chức năng tuần tra kiểm soát, xử lý vi phạm.

Nhan nhản vi phạm, địa phương bảo “không đáng kể” ?!

Quảng Ngãi: “Cát tặc” rầm rộ rút ruột sông Trà Khúc 2

Cát khai thác trái phép được tuồn về các bãi tập kết không phép ngay trên đường Trường Sa. Hàng chục xe tải ra vào vận chuyển nhưng không bị kiểm tra, xử lý (Chụp sáng 6/10)

Người dân thôn Cổ Lũy Bắc (xã Nghĩa Phú) bao đời nay bám lòng sông Trà Khúc để cào don, bắt hến, trồng trọt hoa màu trên các bãi bồi.

Nhưng nạn “cát tặc” khiến lòng sông biến dạng, xói lở bãi bồi. Người dân thôn Cổ Lũy Bắc nhiều lần kiến nghị lên các cấp chính quyền và gần đây, họ bị một số đối tượng khai thác cát tìm cách trả thù, phá hoạt tài sản, công cụ sản xuất…

Bà Võ Thị Lệ Thu, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Phú cho biết, qua theo dõi, địa phương nắm được có khoảng 12 - 13 hộ sinh sống ở các xã Nghĩa Phú, Nghĩa An, Tịnh Long tham gia khai thác cát trái phép trên khu vực sông Trà Khúc qua địa phận xã.

Cùng với đó, có 2 hộ dân là Cao Thanh Dưỡng và Cao Văn Thịnh thu mua, tập kết, buôn bán cát trái phép tại bờ sông thuộc thôn Cổ Lũy Bắc. Xã đã lập 3 biên bản vi phạm, thu giữ phương tiện 1 - 3 tháng của các đối tượng “cát tặc”.

“Ngày 30/9, chúng tôi cho đổ khối bê tông chặn đường phương tiện khai thác, vận chuyển cát trái phép ở khu vực bờ sông Cổ Lũy Bắc. Ngay sau đó, vào đêm 1/10, một loạt phương tiện, dụng cụ sản xuất của người dân sinh sống bằng nghề cào hến, bắt don neo đậu, cất giữ trên sông bị chặt phá gây hư hại”, bà Thu nói.

Ông Bùi Nhật Minh, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Dũng thừa nhận có nạn “cát tặc” lộng hành trên sông Trà Khúc đoạn qua địa bàn, nhưng khó xử lý vì phân cấp, phân quyền. “Xã quản lý khu vực giáp bờ kè, trong khi “cát tặc” hoành hành giữa sông, do lực lượng CSGT tuần tra, xử lý”, ông Minh cho hay.

Trao đổi về vấn đề này, lãnh đạo Phòng CSGT Công an tỉnh Quảng Ngãi cho rằng, mới tập trung chủ yếu công tác tuyên truyền, khuyến khích người dân chuyển đổi sản xuất, không khai thác cát trái phép và đến nay chưa xử lý được trường hợp nào?

Dù nạn “cát tặc” hoạt động công khai trên địa bàn, nhưng ông Phạm Viết Ất, Chủ tịch UBND phường Lê Hồng Phong cho rằng: Sau khi lực lượng chức năng vào cuộc xử lý, ngăn chặn quyết liệt, hiện nạn “cát tặc” đã “tạm lắng” (?).

Chỉ khi PV cung cấp thông tin, hình ảnh khai thác, tập kết cát trái quy định thì ông Ất cho biết: “Sẽ chỉ đạo lực lượng xác minh, xử lý”.

Ông Nguyễn Lâm, Phó chủ tịch UBND TP Quảng Ngãi cũng cho biết, trước đây tỉnh Quảng Ngãi có chủ trương cho phép người dân khai thác cát thủ công trên sông Trà Khúc theo từng tổ, đội. Sau khi chủ trương này xóa bỏ, một số người dân vẫn lén lút khai thác cát sỏi trái phép và “không đáng kể”.

Theo Sở TN&MT Quảng Ngãi, trước mùa mưa lũ, từ tháng 10 đến hết tháng 12, các mỏ khai thác cát sỏi trên sông Trà Khúc phải dừng hoạt động để phục hồi dòng chảy, phòng chống lụt bão. Lợi dụng điều này, “cát tặc” tái diễn.

Giám đốc Sở TN&MT Nguyễn Đức Trung cho biết, Sở chỉ làm công tác quản lý Nhà nước, việc xử lý khai thác khoáng sản trái phép ở đâu là thẩm quyền, trách nhiệm của địa phương.

Còn theo ông Võ Phiến, Phó giám đốc Sở GTVT Quảng Ngãi, hiện nay trên sông Trà Khúc không có tuyến vận tải đường thủy nào nên tất cả các ghe, thuyền lưu thông, hoạt động (kể cả ghe, thuyền khai thác cát trái phép) đều do chính quyền địa phương các xã/phường quản lý.

Đại Thắng - Xuân Huy