Sau căng thẳng với Mỹ, Trung Quốc công bố Sách Trắng quốc phòng

28/05/2015 07:11

Theo Sách Trắng, không quân Trung Quốc sẽ chuyển từ tập trung vào “bảo vệ không phận” sang “cả bảo vệ và tấn công”.

Trung Quốc công bố Sách Trắng chú trọng bảo vệ biển và nâng cao vai trò quân đội

Hoạt động bồi đắp và xây dựng trái phép của Trung Quốc trên Biển Đông đang khiến cho mối quan hệ giữa nước này và Mỹ trở nên căng thẳng.

Thách thức nguyên tắc quốc tế

Ngày 25/5, bà Hoa Xuân Oánh - Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố trong cuộc họp báo thường kỳ rằng hoạt động của máy bay do thám Mỹ rất nguy hiểm và dễ dẫn đến phát sinh sự việc ngoài ý muốn và yêu cầu dừng ngay các hoạt động tương tự. Bà Hoa hối thúc Mỹ sửa chữa các sai lầm, tránh những hành động, phát ngôn thiếu trách nhiệm về vấn đề Biển Đông và Mỹ không liên quan trực tiếp đến tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông nên cần thận trọng, không được gây thêm căng thẳng. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng trao công hàm phản đối Washington về sự việc.

"Các chuyến bay do thám của Mỹ trên không phận quốc tế Biển Đông là một hoạt động bình thường. Washington sẽ tìm mọi cách duy trì khả năng thực hiện quyền tự do lưu thông trên biển và trên không cho Mỹ và tất cả các nước khác. Bất kỳ ai có đầu óc bình thường sẽ không tìm cách ngăn cản các hoạt động của Hải quân Mỹ”.

Ông Daniel Russel
Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ
phụ trách khu vực Đông Á

Trước đó, ngày 20/5, quân đội Mỹ điều máy bay do thám P-8A bay qua không phận quốc tế gần khu vực Trung Quốc đang bồi đắp và xây dựng trái phép các đảo nhân tạo ở Biển Đông. Giới chức Mỹ cho rằng, chuyến bay này là hoàn toàn phù hợp. Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden chỉ trích Trung Quốc đang thách thức nguyên tắc quốc tế khi bồi đắp các đảo chìm quy mô lớn ở Biển Đông. Ông Joe Biden cho biết, Mỹ sẽ điều hải quân tới để kiềm chế những thách thức và bố trí 60% lực lượng hải quân tại châu Á - Thái Bình Dương đối phó với những thách thức đang trỗi dậy trước năm 2020.

Tờ Hoàn Cầu (Trung Quốc) trong một bài viết liên quan nhận định, nếu Washington không chấm dứt việc yêu cầu Bắc Kinh ngừng xây dựng trên các đảo nhân tạo ở Biển Đông có tranh chấp, thì chiến tranh là không thể tránh khỏi; Và Trung Quốc phải chuẩn bị kỹ lưỡng, đề phòng khả năng xảy ra xung đột. Còn hãng tin CNN (Mỹ) dẫn lời ông Michael Morell, cựu Phó Giám đốc CIA rằng, có nguy cơ rõ rệt Mỹ và Trung Quốc sẽ đối đầu nhau trong một cuộc chiến tranh.

Sách Trắng chú trọng vai trò Hải quân  

Ngày 26/5, Trung Quốc công bố Sách Trắng quốc phòng năm 2015, trong đó vạch ra đường lối mở rộng vai trò quân sự, đặc biệt của lực lượng Hải quân nhằm “bảo vệ một cách hiệu quả” những lợi ích ngày càng gia tăng trên biển, bất chấp căng thẳng trên Biển Đông mà Trung Quốc gây ra.

Xây hải đăng trái phép ở Trường Sa

Ngày 26/5, Trung Quốc khởi công xây dựng hai hải đăng ở bãi đá Gạc Ma và bãi đá Châu Viên thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam mà Trung Quốc đang chiếm đóng trái phép. Hai hải đăng này cao cao 50 m, thiết kế hình trụ, đèn chiếu sáng tới 22 hải lý. Việt Nam đã nhiều lần phản đối, yêu cầu Trung Quốc chấm dứt ngay các hoạt động phi pháp, xâm phạm chủ quyền của Việt Nam tại các quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa. Mỹ, Philippines và các nước trong khu vực cũng yêu cầu Trung Quốc dừng các hoạt động gây hấn.

Theo đó, quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) sẽ đưa thêm nhiệm vụ “bảo vệ vùng biển ngoài khơi” vào nhiệm vụ “bảo vệ biển”. Đồng thời, không quân PLA sẽ chuyển từ tập trung vào “bảo vệ không phận” sang “cả bảo vệ và tấn công”. Sách Trắng quốc phòng nhấn mạnh tầm quan trọng của vùng biển đối với sự ổn định và phát triển của Trung Quốc, chỉ ra rằng, “cần phải loại bỏ tâm lý truyền thống trọng đất hơn biển”. Thượng tá PLA Wang Jin cho biết: “Do các chiến trường hàng hải liên tục mở rộng, nên nếu chỉ tập trung vào bảo vệ vùng biển gần bờ thì sẽ không thể bảo đảm an toàn hàng hải một cách hiệu quả”.

Sách Trắng với những lưu ý đặc biệt trên được công bố chỉ vài ngày sau khi Trung Quốc và Mỹ chỉ trích lẫn nhau về việc Trung Quốc gia tăng tuyên bố chủ quyền trên những đảo chìm mà nước này bồi đắp bất hợp pháp trong vùng biển căng thẳng vì tranh chấp chủ quyền trên biển Đông.

Tuy nhiên, PLA khẳng định, việc công bố Sách Trắng vào thời điểm này không liên quan gì tới “những sự việc trên”. Sách Trắng là một tuyên bố về chính sách an ninh của Trung Quốc với cộng đồng quốc tế và chủ trương hợp tác an ninh của nước này với các nước khác trên thế giới, được công bố thường niên hai năm một lần kể từ năm 1998.

Thanh Huyền - Xuân Minh