Siết kê đơn biệt dược gốc có lợi cho bệnh nhân?

27/09/2017 07:46

Bảo hiểm Xã hội Việt Nam đề xuất Bộ Y tế siết kê đơn biệt dược gốc tại các cơ sở khám chữa bệnh.

siết kê đơn biệt dược gốc có lợi cho bệnh nhân?

Việc thay thế dần các biệt dược gốc sang nhóm 1 Generic, không chỉ mang lợi ích ngân sách mà cho chính người bệnh (Trong ảnh: Điều trị cho bệnh nhi tại Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội)

Hạn chế kê đơn biệt dược thay bằng thuốc generic nhóm 1

Mới đây, BHXH Việt Nam đã có văn bản gửi Bộ Y tế về việc thống nhất tỷ lệ sử dụng biệt dược gốc năm 2018 theo tinh thần chỉ đạo của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam. Theo đó, hạn chế việc kê đơn biệt dược đối với các bệnh viên (BV) tuyến T.Ư trực thuộc Bộ Y tế, các BV trực thuộc Bộ Quốc phòng như BV trung ương Quân đội 108, BV Quân y 103, Viện Bỏng Lê Hữu Trác, BV Quân y 175, BV Y học cổ truyền quân đội, các BV trực thuộc Bộ Công an như BV 198, BV 30/4 và các cơ sở khám chữa bệnh tương đương có tỷ lệ sử dụng biệt dược gốc tối đa bằng 30% tổng chi thuốc. Các BV tuyến trung ương có tỷ lệ sử dụng thuốc biệt dược gốc không quá 30% tổng chi thuốc,...

Đối với BV hạng 1 trực thuộc Sở Y tế các tỉnh, thành phố và các cơ sở khám chữa bệnh tương đương, tỷ lệ sử dụng biệt dược gốc không quá 25 % so với tổng chi thuốc... BV hạng 2 trực thuộc Sở Y tế các tỉnh, thành phố và các cơ sở khám chữa bệnh tương đương, tỷ lệ sử dụng biệt dược gốc không quá 15% tổng chi thuốc. BV hạng 3 tỷ lệ sử dụng biệt dược gốc không quá 4% so với tổng chi thuốc...

"Bên cạnh giải pháp cho biệt dược gốc đã hết thời kỳ bảo hộ, cũng cần làm sao để tạo tư duy mới cho bác sĩ chỉ định thuốc biệt dược gốc khi thuốc khác đã không có hiệu quả điều trị. Bác sĩ phải tính bài toán kinh tế, chi phí hiệu quả. Chi phí hiệu quả không phải là giá 1 đơn thuốc rẻ mà là giá trị của cả đợt điều trị đó thấp”.

Ông Phạm Lương Sơn
Phó tổng Giám đốc BHXH Việt Nam

BHXH Việt Nam cũng đề nghị Bộ Y tế có văn bản chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh về việc sử dụng biệt dược gốc không vượt quá quy định so với tỷ lệ đã thống nhất, đồng thời chỉ đạo việc kê đơn thay thuốc biệt dược gốc đã hết hạn, thay thế bằng các thuốc generic nhóm 1 đáp ứng yêu cầu điều trị tại các cơ sở y tế.

Theo ông Phạm Lương Sơn, Phó tổng Giám đốc BHXH Việt Nam, việc quản lý biệt dược gốc trong điều trị theo định hướng là hướng tới sử dụng thuốc an toàn hợp lý. Cách đây 10 năm, người ta thấy chi phí để bỏ ra nghiên cứu 1 thuốc mới là khoảng 300 triệu USD và tỷ lệ thành công để có 1 thuốc đưa ra thị trường thì chỉ có 5 % vì thế giá trị của biệt dược gốc cao và được cả thế giới công nhận.

Nhưng vẫn có dòng thuốc generic nhóm 1 là những thuốc sản xuất trên dây chuyền đạt tiêu chuẩn quốc tế tại cơ sở sản xuất thuộc nước tham gia ICH (nhóm các nước có tiêu chuẩn cao về sản xuất thuốc, tham gia Hội nghị quốc tế về hài hòa hóa các thủ tục đăng ký dược phẩm cho con người) và Australia. Đây là thuốc hết hạn bảo hộ, cùng hàm lượng, hoạt chất, nồng độ nhưng được sản xuất bởi các nhà sản xuất khác nhau và có giá trị tương đương với biệt dược nhưng giá của nó lại rẻ hơn rất nhiều. Và chất lượng công nghệ của thuốc generic nhóm 1 tương đương với biệt dược gốc, giá thành rẻ. Vì thế, xu hướng trong những trường hợp phổ biến họ dùng generic nhóm 1 thay thế biệt dược gốc.

Còn theo GS.TS. Nguyễn Văn Kính, Giám đốc BV Bệnh Nhiệt đới T.Ư, việc hạn chế sử dụng biệt dược gốc có ý nghĩa hai chiều. Mặt được là hạn chế việc sử dụng hay lạm dụng kháng sinh, đấy là cách chống kháng thuốc quyết liệt hơn. Tuy nhiên, nó cũng gây khó khăn cho một số bác sĩ khi chỉ dựa vào lâm sàng, nếu không có hướng dẫn của vi sinh lâm sàng thì việc lựa chọn thuốc khó khăn hơn. Nếu như họ lựa chọn thuốc không còn nhậy với vi sinh vật nữa rõ ràng bệnh nhân nằm tuyến đó lâu hơn và đến khi có biến chứng mới chuyển lên tuyến trên, lúc đó mới có cơ hội tìm ra vi sinh vật gây bệnh. Nhưng khi đó đã muộn, cơ hội điều trị khó khăn và có thể nguy cơ tử vong.

Lợi cả đôi đường

Ông Nguyễn Văn Kính, Giám đốc BV Bệnh Nhiệt đới T.Ư cho biết, việc sử dụng hay không sử dụng thuốc biệt dược phụ thuộc vào chẩn đoán hỗ trợ từ vi sinh lâm sàng cho các thầy thuốc. Nguyên tắc là có được manh mối mầm bệnh sẽ dụng thuốc đặc trị điều trị, thuốc còn đang nhậy cảm thị hiệu quả điều trị tăng lên, giúp người bệnh rút ngắn thời gian điều trị, nhanh khỏi bệnh.

“Bên cạnh việc dùng thuốc biệt dược gốc, việc dùng thuốc rẻ tiền, chúng tôi cũng ủng hộ vì nếu thuốc đó vẫn còn nhậy cảm với vi sinh vật thì làm sao chúng ta không dùng. Việc dùng hay không thuốc biệt dược là sự kết hợp hài hòa giữa bác sĩ điều trị lâm sàng với bác sĩ vi sinh lâm sàng để có thể quyết định sử dụng hợp lý kháng sinh”, ông Kính cho biết.

Lý giải cho câu hỏi việc thay thế dần các biệt dược gốc đã hết hạn bảo hộ sang generic nhóm 1, phải chăng BHXH đang thắt chặt chi tiêu quỹ, không phải lợi ích cho người bệnh, ông Phạm Lương Sơn cho biết, việc này không chỉ mang lại lợi ích riêng cho ngân sách mà ngay cả chính người bệnh cũng được bảo vệ túi tiền của mình.

Theo ông Sơn, thứ nhất nó sẽ đảm bảo nhiều người được sử dụng thuốc tốt, bởi vì cùng nguồn tài chính sử dụng hiệu quả thì nhiều người bệnh được sử dụng thuốc đó hơn và việc điều trị hiệu quả sẽ tốt hơn, đây là công bằng xã hội. Thứ hai, hiệu quả về kinh tế, chi phí khám chữa bệnh giảm đi, đỡ gánh nặng cho ngân sách nhà nước, quỹ BHYT và chính người bệnh. Thứ ba là khuyến khích phát triển công nghiệp dược, trong đó có Việt Nam. Khi định hướng sử dụng generic nhóm 1 tức là những nước trong nhóm sản xuất đó, quốc gia đó có điều kiện tự mình sản xuất ra thuốc tốt, chất lượng tốt nằm ở nhóm 1 của generic. Bên cạnh đó, cũng kéo dài tuổi thọ của sản phẩm biệt dược gốc, hạn chế được tình trạng nhờn thuốc, kháng thuốc.

Vũ Anh