Thảm hoạ lớn hơn cả vụ tắc kênh đào Suez ập đến ngành vận tải toàn cầu

19/06/2021 08:18

Tình trạng đình trệ tại một loạt cảng container quan trọng của Trung Quốc đang ảnh hưởng nghiêm trọng tới chuỗi cung ứng toàn cầu.

thảm hoạ lớn hơn cả vụ tắc kênh đào suez ập đến ngành vận tải toàn cầu

Đợt dịch mới bùng phát tại miền Nam Trung Quốc làm tê liệt nhiều cảng lớn thuộc hàng bận rộn nhất thế giới

Lo ngại hiệu ứng domino lan ra toàn cầu

Theo đài CNN, một loạt cảng container quan trọng với thương mại thế giới đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng vì dịch bệnh Covid-19 bùng phát trở lại miền Nam Trung Quốc.

Tình cảnh hỗn loạn bắt đầu từ tháng trước khi giới chức tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc – nơi có nhiều cảng container bận rộn nhất thế giới – phải thông báo huỷ chuyến bay, giãn cách xã hội với một số cộng đồng, tạm ngừng thương mại dọc bờ biển của tỉnh để kiểm soát tình trạng Covid-19 lây lan với tốc độ chóng mặt.

Dù đến nay, tình hình dịch bệnh đã khả quan hơn và một số hoạt động được mở lại nhưng tổn thất với các cảng biển tại Quảng Đông nói riêng và thương mại quốc tế vẫn rất lớn.

Cảng Yantian, cách Hong Kong về phía Bắc hơn 60km, chuyên xử lý 36.000 container/mỗi ngày, đã phải đóng cửa gần 1 tuần vào cuối tháng trước sau khi phát hiện nhiều công nhân cảng dương tính với Covid-19. Khi được mở lại, cảng vẫn đang vẫn vận hành với công suất thấp, dẫn đến khối lượng lớn container bị ách lại, nhiều tàu chưa được rời cảng.

Tắc nghẽn tại Yantian đã lan sang các cảng container khác như Shekou, Chiwan và Nansha. Tất cả các cảng này đều nằm ở Thâm Quyến hoặc Quảng Châu và đều là những cảng container toàn diện lớn thứ 4 và thứ 5 thế giới.

Tính đến ngày 17/6, hơn 50 tàu container vẫn đang chờ đợi để được vào khu vực vùng đồng bằng Châu Giang tỉnh Quảng Đông, theo dữ liệu của Refinitiv. Đài CNN đánh giá, đây là sự cố ùn tắc lớn nhất từ năm 2019 đến nay.

Hiệu ứng domino từ sự cố này sẽ ảnh hưởng vô cùng lớn đối với ngành công nghiệp vận tải hàng trên toàn thế giới, theo CNN.

Ông Peter Sand, nhà phân tích về vận tải hàng đầu của Hiệp hội các chủ tàu Bimco nhận định: Tình trạng ùn ứ tại Yantian khiến chuỗi cung ứng toàn cầu vốn đã quá tải lại càng thêm áp lực.

Thương mại quốc tế sẽ cảm nhận được ảnh hưởng từ tình trạng này vào mùa mua sắm dịp Giáng sinh 2021. “Rất nhiều người có thể không tìm thấy món hàng mình mong muốn trên kệ khi đi mua quà dịp Giáng sinh năm nay”, ông Sand nói.

Theo ước tính của Giám đốc điều hành công ty cố vấn Đan Mạch Vespucci Maritime, ông Lars Jensen, kể từ cuối tháng 5, cảng Yantian không thể xử lý khoảng 357.000 container cao 6m. Con số này cao hơn tổng số hàng hoá bị ảnh hưởng trong 6 ngày kênh đào Suez bị tắc nghẽn vào tháng 3 vừa rồi, ông Jensen đánh giá.

Hiện tại, hoạt động cảng Yantian đã phục hồi khoảng 70% so với mức bình thường. Nhưng phải đến cuối tháng 6, năng suất mới có thể trở lại bình thường.

Cảnh báo tăng phí, chậm hàng

Tình trạng tắc nghẽn tại cảng biển phía Nam Trung Quốc đã buộc nhiều công ty vận tải lớn phải cảnh báo khách hàng khả năng hàng hoá sẽ bị chậm, có thể phải đổi tuyến hoặc tăng phí.

Mới tuần trước, Maersk, nhà vận hành tàu và vận tải hàng hoá qua container lớn nhất thế giới đã thông báo với khách hàng về nguy cơ nhiều tàu sẽ bị tắc nghẽn tại cảng Yantian ít nhất 16 ngày.

Mặc dù công ty khẳng định sẽ chuyển một số tàu sang cảng khác nhưng phương án này chưa đủ để giải quyết vấn đề. Bởi Maersk cảnh báo, thời gian chờ đợi tại các cảng khác ở Thâm Quyến, Quảng Châu và Hong Kong cũng sẽ tăng lên khi nhiều tàu ồ ạt chuyển hướng.

Nhiều “gã khổng lồ” trong ngành vận tải như Hapag-Lloyd, MSC và Cosco Shipping, đều đã tăng phí vận tải hàng hoá giữa Châu Á và Bắc Mỹ hay Châu Âu. Chẳng hạn, MSC đã thông báo tăng phí vận tải từ Châu Á - Bắc Mỹ lên khoảng 3.798 USD/1 container 13 m.

Bộc lộ điểm yếu của chuỗi cung ứng toàn cầu

Qua sự việc lần này, Phó Chủ tịch điều hành tại nhà cung cấp phần mềm chuỗi cung ứng E2open, ông Pawan Joshi nhận định, khủng hoảng tại Quảng Châu một lần nữa cho thấy chuỗi cung ứng toàn cầu “mỏng manh dễ vỡ” đến thế nào.

Ông Pawan Joshi giải thích: Hiện nay, chuỗi cung ứng toàn cầu đã không còn chỗ dự phòng cho bất cứ sai sót hay sự kiện bất ngờ. Tất cả đều đã bị vắt kiệt. Điều này đồng nghĩa, chúng ta không thể chịu được dù chỉ một lỗi nhỏ nhất vì không còn phương án đệm nữa!”.

Dự đoán về tương lai, các chuyên gia cho rằng, nhu cầu vận tải hàng hoá tăng vọt hiện nay đang xung đột với năng lực vận tải “giậm chân tại chỗ”. Áp lực càng tăng khi năng lực vận tải hàng không giảm do khu vực hàng không tuyến dài gặp khó vì dịch bệnh.

“Trong bối cảnh nhu cầu vận tải biển trên toàn thế giới còn tăng mạnh, chúng ta sẽ tiếp tục chứng kiến hàng hoá tắc nghẽn với mức độ cao hơn bình thường và tình trạng hàng bị chậm chuyến sẽ xảy ra thường xuyên hơn”, ông Joshi cho biết.

“Chúng tôi nhận thấy tình trạng rệu rã trong chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng lan rộng, đặt thêm gánh nặng lên những khó khăn vốn có” ông Sand nhận định và ước tính, thế giới có thể cảm nhận căng thẳng trong vòng 1 năm.

Trang Trần