Thanh tra Chính phủ kết luận nhiều sai phạm về nhà, đất ở TP.HCM

14/06/2021 08:12

Theo đó, TTCP kiến nghị xử lý 2.054 tỉ đồng; trên 6.000.000 USD và 464.000m2 đất. Đồng thời xử lý trách nhiệm cá nhân, tập thể liên quan.

Thanh tra Chính phủ kết luận nhiều sai phạm về nhà, đất ở TP.HCM 1

Phối cảnh dự án một khu dân cư của Công ty địa ốc Khang An và Vạn Hưng Phát hợp tác đầu tư ở quận Bình Tân - (Ảnh: Khangan.com)

Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa ban hành kết luận Thanh tra số 757/KL-TTCP về công tác quản lý nhà nước và thực hiện pháp luật trong quy hoạch, quản lý xây dựng, đất đai, môi trường đối với khu công nghiệp, khu đô thị; việc chuyển đổi nhà, đất công có vị trí đắc địa sang mục đích khác tại TP.HCM.

Theo đó, về xử lý kinh tế, TTCP kiến nghị xử lý 2.054 tỉ đồng; trên 6.000.000 USD và 464.000m2 đất.

Đồng thời, kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao UBND TP.HCM chỉ đạo tổ chức kiểm điểm, xác định trách nhiệm và xử lý theo thẩm quyền đối với tập thể, cá nhân có liên quan. Trường hợp vượt thẩm quyền hoặc có dấu hiệu hình sự thì báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy địnhpháp luật.

Cho thuê và sử dụng đất KCN sai mục đích

Kết luận Thanh tra số 757/KL-TTCP cho thấy, đối với các KCN, qua thanh tra phát hiện tình trạng lãng phí đất khá phổ biến. Đặc biệt tại nhiều KCN chủ đầu tư đã tự thay đổi quy hoạch, xây dựng không đúng quy hoạch, sử dụng đất sai mục đích, thu lợi bất hợp pháp, gây lãng phí, thất thoát tài sản nhà nước…

Cụ thể, nhiều doanh nghiệp thuê đất trong các KCN nhưng không đưa vào khai thác, sử dụng, dẫn đến lãng phí tài nguyên đất hơn 53.000m2. Điển hình như Công ty cổ phần Hùng Vương có 41.767m2 tại KCN Hiệp Phước; Công ty cổ phần Đầu tư Việt Nam có 7.273m2 tại KCN Lê Minh Xuân; Công ty TNHH Nga Băng Cốc có 4.000m2 tại KCN Tân Bình...

Tại KCN Tây Bắc Củ Chi, Công ty Thương mại Củ Chi và Công ty CP Bia rượu nước giải khát (Sabeco) đã ký hợp đồng số 04/HĐCT ngày 1/6/2004 thuê 50ha để xây dựng và vận hành nhà máy sản xuất bia thời hạn 43 năm. Sabeco đã thanh toán toàn bộ số tiền thuê là 188 tỷ 390 triệu đồng.

Tuy nhiên, thời điểm thanh tra, Sabeco mới đầu tư và sử dụng khoảng 26ha, còn 24ha chưa đưa vào sử dụng trong suốt 9 năm, nhưng không xin gia hạn thời gian sử dụng đất, vi phạm Điều 15 Nghị định số 36/CP ngày 24/4/1997 của Chính phủ, gây lãng phí đất và tiền thuê đất đã thanh toán khoảng 18 tỷ đồng.

Tương tự, KCN tập trung Tân Tạo (ITACO) ở huyện Bình Chánh, Ban Quản lý KCN đã cho phép ITACO điều chỉnh quy hoạch không đúng thẩm quyền. ITACO tự chia tách, điều chỉnh quy hoạch một số khu đất để cho các đơn vị thuê, chuyển nhượng lại, hoặc sử dụng đất không đúng mục đích so với quy hoạch chi tiết 1/2000 đã được Bộ Xây dựng phê duyệt, với tổng diện tích 106.190m2, thu lợi hơn 107 tỷ đồng.

Ngoài ra ITACO còn tự chia, tách một số khu đất đã quy hoạch xây dựng bãi rác công nghiệp, kho tàng, bến bãi, trồng cây xanh tập trung để cho các doanh nghiệp thuê lại, hoặc tự đầu tư sử dụng vào mục đích khác, với tổng diện tích 10.446m2 thu lợi hơn 9,5 tỷ đồng.

Tại KCN Tân Bình mở rộng, việc sử dụng đất, cho thuê đất chưa đúng mục đích, phá vỡ quy hoạch.

Thanh tra Chính phủ kết luận nhiều sai phạm về nhà, đất ở TP.HCM 2

Một góc KCN Tây bắc Củ Chi (ảnh: Hepza)

Để xảy ra những tồn tại, khuyết điểm, sai phạm tại các KCN nên trên trách nhiệm thuộc trách nhiệm của các chủ đầu tư KCN, các sở ngành của TP.HCM (trong đó có Sở TNMT, Sở Xây dựng…) và UBND các quận, huyện.

Nhiều dự án nhà ở không có trong quy hoạch

Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra: Dự án Khu dân cư Tầm Nhìn (phường Tân Tạo A, Q. Bình Tân) của Công ty TNHH Đầu tư Địa ốc Khang An (Công ty địa ốc Khang An) có diện tích 59.236m2, trong đó 54.804m2 đất nông nghiệp, còn lại 4.432m2 là kênh mương do Nhà nước quản lý.

Qua thanh tra cho thấy, Công ty địa ốc Khang An được chuyển mục đích sử dụng toàn bộ 59.236m2 đất để đầu tư xây dựng khu dân cư khi dự án không có trong kế hoạch sử dụng đất, không có tên trong danh mục các dự án có nhu cầu sử dụng đất trong kế hoạch sử dụng đất 5 năm của TP.HCM giai đoạn 2001-2005 được Thủ tướng phê duyệt.

Năm 2009, dự án này được UBND quận Bình Tân phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 với chiều cao khu chung cư là 25 tầng, vượt 10 tầng so với Quyết định của UBND quận Bình Tân phê duyệt năm 2007.

Hay dự án khu dân cư Lacasa phường Phú Thuận (quận 7) có tổng diện tích 61.280m2 do Công ty Vạn Phát Hưng làm chủ đầu tư, kết quả thanh tra cho thấy, trước thời điểm Hội đồng thẩm định giá đất TP.HCM phê duyệt giá trị quyền sử dụng đất, UBND quận 7 đã điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500,qua đó làm giảm giá trị quyền sử dụng đất của toàn bộ dự án. Dự án này cũng xây dựng không đúng với quy hoạch được duyệt.

Ngoài ra, kết luận của TTCP chỉ ra: Công ty Vạn Phát Hưng khởi công khi chưa được chấp thuận đầu tư, chưa được cấp phép xây dựng, chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Ngoài ra, TTCP cũng chỉ ra dự án Khu nhà ở Phước Long B (phường Phước Long B, Q.9) có tổng diện tích khu đất 9.023,83m2 không có trong kế hoạch sử dụng đất của thành phố giai đoạn năm 2001-2005.

Giao đất công không qua đấu giá

Chung cư thương mại số 38 đường Kim Biên và 88 đường Gò Công (Q.5) do Công ty CP phát triển địa ốc Sài Gòn 5 làm chủ đầu tư với diện tích 1.827m2 và hiện khu đất này được cho thuê làm bãi giữ xe.

Kết quả thanh tra cho thấy, UBND TP.HCM chấp thuận cho chuyển mục đích sử dụng đất và giao cho Công ty phát triển địa ốc Sài Gòn 5 làm chủ đầu tư xây dựng chung cư theo quy hoạch không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất là không đúng quy định của pháp luật. Chủ đầu tư còn chậm triển khai dự án, do đó Thanh tra đề nghị UBND TP xem xét thu hồi dự án theo quy định.

Dự án đầu tư xây dựng khách sạn cao cấp tại 458 Nguyễn Tất Thành, quận 4 do Tổng công ty địa ốc Sài Gòn làm chủ đầu tư, với diện tích 5.950m2, đây là đất do Nhà nước quản lý và giao cho Sở Nhà đất TP.HCM quản lý, Công ty kho bãi thuê để kinh doanh từ năm 1998 với thời hạn 50 năm.

Kết quả thanh tra cho thấy, UBND TP.HCM chấp thuận chủ trương chuyển giao một số mặt bằng kho bãi cho Tổng công ty địa ốc Sài Gòn để hoàn vốn giai đoạn 1 Rạch Ụ Cây, và giao Tổng công ty địa ốc Sài Gòn tiếp tục chuyển mục đích sử dụng đất mặt bằng 458 Nguyễn Tất Thành không qua đấu giá là không đúng quy định…

Đến thời điểm thanh tra dự án chưa có quyết định giao đất, chưa xác định tiền sử dụng đất, chưa triển khai đầu tư xây dựng. Do đó Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND TP rà soát, xem xét để xử lý thu hồi theo quy định của Luật đất đai.

Từ kết luận, Thanh tra TP.HCM kiến nghị UBND TP.HCM có biện pháp giải quyết đối với đơn vị, cá nhân doanh nghiệp có vi phạm, truy thu tiền sử dụng đất, thu hồi các khoản thu không hợp pháp từ việc vi phạm pháp luật, yêu cầu chủ đầu tư triệt để khắc phục các sai phạm.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng giao UBND TP.HCM chỉ đạo và tổ chức kiểm điểm, xác định trách nhiệm và xử lý theo thẩm quyền đối với tập thể, cá nhân có liên quan đến các khuyết điểm, vi phạm. Trường hợp vượt thẩm quyền hoặc có dấu hiệu hình sự thì báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định.

20 năm vẫn chưa giải phóng mặt bằng xong

KCN Vĩnh Lộc, sau hơn 20 năm nhưng chủ đầu tư vẫn chưa giải phóng mặt bằng xong, chưa hoàn thành việc đầu tư xây dựng đồng bộ, hoàn chỉnh hạ tầng KCN theo quy hoạch chi tiết được phê duyệt mà chỉ tiến hành đầu tư từng hạng mục công trình để cho thuê.

Thanh tra Chính phủ cho biết, Chủ đầu tư đã sử dụng một số khu đất không đúng mục đích so với quy hoạch được duyệt, như dùng một phần đất kho tàng cho Công ty thuốc lá Bến Thành thuê xây dựng nhà máy sản xuất, sử dụng đất cây xanh xây dựng nhà máy xử lý nước thải, đất bãi đậu xe choxây dựng cây xăng, ki ốt cho thuê.

Hoặc như Công ty cổ phần Hoàng Quỳnh xây dựng nhà máy bia công suất 100 triệu lít/năm trên diện tích 1,5ha nhưng không có giấy phép xây dựng, xây dựng không đúng với các tiêu chí quy hoạch được duyệt, xây dựng nhà máy bia vượt ra ngoài ranh đất, lấn vào phần đất giao thông của KCN…

Đặng Phương