Thủ tướng giao Bộ GTVT trình phương án khả thi làm đường sắt tốc độ cao

28/10/2020 17:38

Thủ tướng giao Bộ GTVT đưa ra phương án khả thi thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Ông nói cần cuộc cách mạng về đường sắt.

Thủ tướng giao Bộ GTVT trình phương án khả thi làm đường sắt tốc độ cao 1
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chủ trì cuộc họp về dự thảo báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện chiến lược phát triển giao thông vận tải đường sắt

Thủ tướng: Phải thúc đẩy cách mạng về đường sắt

Chiều 28/10, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ về dự thảo Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Kết luận số 27-KL/TW ngày 17/8/2008 của Bộ Chính trị về Chiến lược phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo đánh giá, ngay sau khi Kết luận số 27-KL/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 13-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương được ban hành, Bộ Giao thông vận tải đã triển khai thực hiện bằng nhiều định hướng, giải pháp cụ thể và đạt được những kết quả nhất định.

Đó là, từng bước hoàn thiện hệ thống khung pháp lý trong lĩnh vực đường sắt tạo tiền đề trong việc quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng và kinh doanh vận tải đường sắt.

Một số dự án đầu tư lĩnh vực đường sắt được hoàn thành đưa vào sử dụng đã từng bước nâng cao chất lượng kết cấu hạ tầng; tốc độ chạy tàu và an toàn đường sắt được cải thiện; sản lượng vận tải đường sắt năm sau cao hơn năm trước (doanh thu vận tải giai đoạn 2011-2015 bằng 167% so với 5 năm trước), sản lượng và lượng luân chuyển cũng đã có những tăng trưởng nhất định.

Công tác tái cơ cấu, cổ phần hoá doanh nghiệp trong lĩnh vực đường sắt được triển khai kịp thời, vai trò của quản lý nhà nước được nâng cao.

Đường sắt đô thị tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM đã triển khai đầu tư một số tuyến nhằm giảm ùn tắc giao thông; đồng thời đã thành lập các doanh nghiệp quản lý đường sắt đô thị và hiện đã đi vào hoạt động để từng bước tiếp quản, đưa các dự án vào khai thác sử dụng.

Phát biểu tại cuộc họp, Thủ tướng nêu rõ, thực hiện Kết luận 27, hệ thống đường sắt đô thị Việt Nam có bước chuyển mình tốt. Công tác chuẩn bị đầu tư của ngành GTVT đã được chú ý hơn một bước.

Phát triển hệ thống đường sắt Việt Nam là rất cần thiết, do hệ thống đường sắt Việt Nam đã lạc hậu, phải được cải tạo, xây dựng mới để phát triển đất nước. Muốn như vậy, tại cuộc họp này, Thường trực Chính phủ quyết định yêu cầu công tác chuẩn bị đầu tư phải làm tốt, kỹ lưỡng, lấy ý kiến rộng rãi của các nhà khoa học, của nhân dân để báo cáo cơ quan có thẩm quyền.

Có nhiều tuyến phải cải tạo nâng cấp như đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, hệ thống đường sắt đô thị phải tiếp tục xây dựng theo quy hoạch, trong đó có Hà Nội, TP.HCM, hệ hống đường sắt nối Tây Nguyên với miền Trung và TP.HCM, hệ thống đường sắt TP.HCM với miền Tây Nam Bộ.

Không gian mở rộng hệ thống đường sắt Việt Nam còn nhiều, một đất nước không thể không có hệ thống đường sắt, nhất là có bờ biển trải dài trên 3.000 km. Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh tới dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Lưu ý một số nội dung trong báo cáo, Thủ tướng đặt vấn đề “chọn công nghệ nào trong phát triển đường sắt Việt Nam"? Cần có tư duy mới. Về suất đầu tư, cần đưa ra các phương án để so sánh.

"Về nguồn lực đầu tư, một mặt giảm đầu tư công để bảo đảm an toàn tài chính quốc gia, mặt khác phải tìm nguồn lực để phát triển các công trình hạ tầng quan trọng của đất nước. Một số dự án đầu tư theo hình thức PPP, một số dự án dùng đầu tư ngân sách Nhà nước. Công tác chuẩn bị mặt bằng cho các dự án này cần chủ động chứ không “nóng đâu phủi đó”. Chúng ta phải chuẩn bị trước một bước về kết nối quốc tế", Thủ tướng nhấn mạnh.

Đề nghị tiếp tục hoàn thiện báo cáo để sớm báo cáo Bộ Chính trị, trình Quốc hội, Thủ tướng giao Bộ Giao thông vận tải xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển đường sắt đến năm 2030, tầm nhìn 2050 với tinh thần lớn là phải cải cách mạnh mẽ ngành đường sắt.

Đưa ra phương án khả thi, cụ thể, đặc biệt là đối với đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, coi đây là xương sống của chiến lược, cùng với các nhánh đường sắt liên tỉnh, liên vùng, đô thị. Báo cáo cần đề xuất cơ chế, chính sách, giải pháp thực hiện tốt nhất để phát triển đường sắt Việt Nam, nhất là làm chủ công nghệ mới, những công trình cụ thể, phương án huy động vốn.

Các cơ quan của Bộ GTVT phải thấy nóng ruột chuyện này để làm sao thúc đẩy cuộc cách mạng về đường sắt ở Việt Nam, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng giao Bộ GTVT trình phương án khả thi làm đường sắt tốc độ cao 2
Bộ trưởng GTVT Nguyễn Văn Thể báo cáo tại cuộc họp với thường trực Chính phủ

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể: Một số dự án đường sắt sắp đưa vào vận hành

Phát biểu tại cuộc họp, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể báo cáo: “Qua 10 năm, chúng ta đã hết sức nỗ lực, đường sắt đô thị đã quy hoạch 8 tuyến đường ở Hà Nội và TP HCM. Hiện nay 2 thành phố này mỗi nơi đã triển khai 2 đến 3 dự án. Điều này chứng tỏ mạng lưới đường sắt được quan tâm đặc biệt, một số dự án năm tới có thể đưa vào vận hành được”.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cũng cho biết, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đã trình Quốc hội nhưng chưa được thông qua.

“Nếu đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam không được thông qua về chủ trương thì không biết tới thời điểm nào mới có đường sắt cao tốc được vì từ khi thông qua chủ trương đến khi bắt đầu triển khai ít nhất cũng mất 5 năm. Bộ GTVT rất mong Thường trực Chính phủ báo cáo Bộ Chính trị để xin chủ trương. Nếu có chủ trương, chúng ta sẽ có kế hoạch cụ thể cho 5 - 10 năm sau”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể nói.

Phùng Đô