"Thúc" doanh nghiệp vận tải lắp camera chống Covid-19 thế nào?

22/09/2021 16:04

Camera trên xe khách sẽ giúp phát hiện ngay những hành khách không đeo khẩu trang, giúp phòng chống lây nhiễm dịch Covid-19 trên xe khách.

Nhiều vụ việc lây lan dịch Covid-19 qua phương tiện vận tải

Thời gian qua, nhiều vụ việc lây lan dịch Covid-19 thông qua phương tiện vận tải, đặc biệt là xe khách đã xảy ra. Hàng loạt tỉnh thành như Hải Phòng, Thái Bình, Quảng Ninh, Khánh Hoà, Lâm Đồng… đã khởi tố vụ án các vụ án xe đường dài làm lây lan dịch bệnh dọc tuyến Bắc - Nam.

Ghi nhận của PV Báo Giao thông, camera giám sát trên ô tô khách cho thấy rất nhiều hành khách không đeo khẩu trang hoặc đeo khẩu trang không đúng cách. Thậm chí, có trường hợp lái xe không đeo khẩu trang. Trong khi xe khách là môi trường kín, nguy cơ lây nhiễm Covid-19 cao.

Công nghệ nhận diện khẩu trang được BA GPS triển khai

Để tiếp tục ứng phó với dịch Covid-19, nhiều quốc gia trên thế giới đã lắp đặt hệ thống camera trên phương tiện giao thông công cộng, xe taxi, địa điểm công cộng và kết nối với hệ thống AI (trí tuệ nhân tạo).

Hệ thống phát hiện tình trạng không đeo khẩu trang, vi phạm giãn cách, đo đếm mật độ hành khách được các nước áp dụng phổ biến từ giữa năm 2020. Tại Việt Nam, AI cảnh báo khẩu trang chỉ mới ở mức tự phát nhỏ lẻ mà chưa được đầu tư bài bản, quy mô lớn.

Để khai thác, sử dụng dữ liệu camera giám sát phục vụ quản lý vận tải và công tác phòng, chống dịch Covid-19 tại các địa phương, Tổng cục Đường bộ VN vừa có văn bản yêu cầu Sở GTVT các tỉnh, thành đôn đốc thực hiện việc lắp đặt camera theo chỉ đạo của Bộ GTVT và Tổng cục Đường bộ VN.

"Sở GTVT các tỉnh, thành phố báo cáo kết quả thực hiện lắp camera trước ngày 30/9/2021. Báo cáo phải nêu rõ số lượng đơn vị đã lắp, số lượng đơn vị phải lắp và số lượng phương tiện đã lắp, số lượng phương tiện phải lắp", Tổng cục Đường bộ yêu cầu.

Tỷ lệ không đeo khẩu trang giảm sâu

Tìm hiểu của PV Báo Giao thông, tháng 6/2021, Công ty TNHH Phát triển công nghệ Điện tử Bình Anh (BA GPS) đã cung cấp miễn phí dịch vụ cảnh báo không đeo khẩu trang trên phương tiện giao thông. Dịch vụ này sử dụng AI để phân tích dữ liệu hình ảnh của camera trên phương tiện giao thông.

Các tình huống có đeo nhưng hở mũi, cằm… thì AI sẽ xem đó là không đeo khẩu trang. Mỗi khi phát hiện hành khách hoặc lái phụ xe không đeo khẩu trang, hệ thống tự động gửi thông báo về doanh nghiệp vận tải và điện thoại của lái xe, phụ xe.

Sau 2 tháng áp dụng, đã có 40 doanh nghiệp vận tải với 1.000 đầu xe sử dụng, tỷ lệ người không đeo khẩu trang giảm khoảng 3 lần, từ 23% trước khi áp dụng xuống chỉ còn khoảng 6% - 7%.

Tiếp nối công nghệ trên, BA GPS ra mắt giải pháp di chuyển an toàn. Đây là giải pháp tổng thể nhằm ghi nhận lại hoạt động của hành khách, lái phụ xe có thể dẫn đến nguy cơ lây nhiễm Covid-19 như khẩu trang, khoảng cách và mật độ hành khách. Phần mềm quản lý phương tiện của BA GPS sẽ tích hợp 3 chức năng thông báo: “Không đeo khẩu trang”, “Khoảng cách gần” và “Quá số người trên xe”.

Với hai chức năng mới là “Khoảng cách gần” và “Quá số người trên xe”, doanh nghiệp vận tải chỉ cần cài đặt “khoảng cách an toàn”, “số người an toàn” cho mỗi phương tiện trên phần mềm BA GPS.

Trong ngưỡng an toàn, phần mềm hiển thị biểu tượng màu xanh. Nhưng nếu quá ngưỡng an toàn, hệ thống sẽ tự động gửi thông báo kèm biểu tượng màu đỏ, để các doanh nghiệp vận tải có phương án sắp xếp, điều chỉnh.

Nghị định 10/2020 quy định: Trước ngày 1/7/2021, các xe kinh doanh vận tải hành khách 9 chỗ trở lên, xe công-ten-nơ, xe đầu kéo phải lắp thiết bị camera giám sát trên xe ô tô. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều chủ phương tiện chưa trang bị, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam nhiều lần đề nghị chưa lắp đặt vì doanh nghiệp vận tải gặp nhiều khó khăn trong dịch Covid-19, chưa thấy rõ tác dụng của thiết bị này.

Ông Phạm Thái Hòa, giám đốc Công nghệ của BA GPS cho hay, môi trường trên phương tiện công cộng vốn khép kín, yếm khí, rất dễ lây nhiễm khi có ca F0 trên xe, trong khi quá trình kiểm tra thủ công tốn nhiều nguồn lực và kém hiệu quả. Vì thế các nước như Pháp, Mỹ, Ấn Độ, Trung Quốc... đã áp dụng công nghệ AI để phòng dịch từ giữa năm 2020.

Tới đây, khi nước ta nới dần giãn cách xã hội, nhu cầu đi lại sẽ tăng lên, AI là giải pháp then chốt trong phòng dịch. Việc áp dụng công nghệ này cũng đúng với tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ: Phòng dịch tốt thì không phải chống dịch. Một đồng phòng dịch hiệu quả thì không mất hàng triệu đồng chống dịch và nhất là sự mất mát về tinh thần, sức khỏe và tính mạng người dân.

Nếu quản lý thủ công, đơn cử mỗi 50 xe hoạt động, phải cử một tổ nhân sự thanh kiểm tra rải rác trên đường hoặc phải cắt cử các nhân sự liên tục nhìn vào máy tính quản lý có bao nhiêu khách mỗi chặng. Ngoài ra, còn phải thêm nhân sự theo dõi, nhắc nhở việc không đeo khẩu trang hoặc ngồi quá gần nhau.

"Giải pháp này sẽ hỗ trợ đếm số lượng hành khách có trên xe, tối ưu nhân sự giúp tiết kiệm hàng chục triệu đồng mỗi tháng, hành khách yên tâm hơn khi đi xe, tạo cạnh tranh khi phương tiện dần hoạt động trở lại. Và quan trọng hơn cả là tác dụng phòng dịch Covid-19, giảm thiệt hại cho kinh tế - xã hội. Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ miễn phí cho ngành vận tải giải pháp dịch vụ này để phòng chống dịch Covid-19", ông Hòa nói.

Nhiều nước đã áp dụng

Tìm hiểu của PV Báo Giao thông, hiện nhiều nước đã triển khai hệ thống camera tích hợp AI để theo dõi việc giãn cách và đeo khẩu trang trên phương tiện công cộng.

Tại pháp, đầu năm 2020, đã sử dụng công nghệ AI kết nối camera để theo dõi việc không đeo khẩu trang trên các phương tiện công cộng. Công nghệ AI được tích hợp vào camera an ninh của hệ thống tàu điện ngầm Paris, các xe buýt và hệ thống giám sát công cộng trên khắp nước Pháp. Hệ thống sẽ phát hiện các cá nhân không đeo khẩu trang trong khoảng thời gian 15 phút, tổng hợp thông tin được ghi lại, cung cấp cho cơ quan chức năng.

Tại Mỹ, đầu năm 2021, Bộ GTVT đã cấp 600.000 USD cho New Jersey Transit, công ty vận tải công cộng lớn thứ ba nước này có thành tích đi đầu trong ứng dụng công nghệ AI kết nối camera. Hệ thống sử dụng để nhận diện hành khách không đeo khẩu trang, cho phép hành khách thấy mức độ đông đúc của từng toa tàu thông qua ứng dụng di động của Bộ Giao thông Mỹ và tự quyết định có lên tàu hay không.

Tại Trung Quốc, công nghệ AI được áp dụng để chống dịch Covid-19 vào diện sớm nhất thế giới. Đầu 2020, cơ quan chức năng đã trang bị hàng loạt camera độ phân giải cao cho các tàu điện ngầm để ngăn những hành khách không đeo khẩu trang lên tàu. Beijing Subway Limited, công ty vận hành các tuyến tàu điện ngầm cho biết, camera ghi lại hình ảnh của hành khách và truyền đến nền tảng thông minh để xác định tình trạng hành khách đeo khẩu trang, mật độ khách trên tàu.

Trần Duy