Trục lợi từ máy xét nghiệm Covid-19: "Xoá cờ đi chơi lại" không xoá hết tội

28/04/2020 11:49

Luật sư cho rằng, nếu đã có hành vi trục lợi từ việc mua sắm máy xét nghiệm Covid-19, thì đàm phán giảm giá là một tình tiết giảm nhẹ tội.

TIEUDE_BAIVIET_KHONGDAU
Máy xét nghiệm Covid-19

"Xóa cờ đi đánh lại" không có nghĩa xóa sạch vi phạm

Sau vụ việc Bộ Công an bắt giam Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội Nguyễn Nhật Cảm cùng đồng phạm để điều tra về việc chỉ định thầu, thổi giá mua máy xét nghiệm Covid-19, bỗng xuất hiện “động thái lạ” từ hàng loạt địa phương khi đồng loạt “đàm phán” với các nhà cung cấp để giảm giá máy xét nghiệm hàng tỷ đồng.

Sáng 28/4, trao đổi với PV Báo Giao thông về vấn đề này, Luật sư Trương Anh Tú (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho biết, đây không phải là lần đầu tiên phương pháp "xóa cờ đi đánh lại" này được áp dụng trong việc thực hiện các hợp đồng kinh tế.

Luật sư Tú nêu ví dụ, tại vụ án MobiFone mua 95% AVG, các đối tượng đã tiến hành hợp đồng mua bán trên hơn 8.445 tỷ đồng, gây thất thoát số tiền rất lớn của Nhà nước. Sau đó, khi cơ quan kiểm tra vào cuộc, Bộ Công an xác minh, thì hai bên có biên bản thống nhất hủy hợp đồng với lý do MobiFone không phát huy được AVG và các cổ đông của AVG đã chuyển trả cho MobiFone số tiền hơn 8.774 tỷ đồng (gồm cả số tiền trả cho các chi phí liên quan đến dự án và khoản lãi tính cho số tiền MobiFone đã thanh toán).

"Vụ MobiFone đã thu hồi triệt để tài sản cho Nhà nước, coi như "xoá cờ đánh lại", nhưng không phải là các đối tượng có sai trái gì thì xoá sạch, các đối tượng vi phạm trong vụ án này vẫn bị xử lý nghiêm minh. Bởi thực tế, tội phạm đã hoàn thành, từ lúc có hành vi sai trái xảy ra", luật sư Tú phân tích.

Nêu tiếp một ví dụ về việc một tên kẻ trộm đột nhập vào gia đình lấy tài sản ra khỏi nhà, sau đó bị đe doạ, có nguy cơ trả giá pháp luật nên đối tượng đã lấy tài sản đó trả lại chủ nhà, luật sư Tú khẳng định, việc trả lại tài sản này nó không loại trừ trách nhiệm hình sự, vì tội phạm hoàn thành từ lúc lén lút lấy tài sản ra khỏi ngôi nhà của chủ sở hữu. Việc trả lại tài sản chỉ là một tình tiết giảm nhẹ.

"Như vậy, cũng giống như vụ đại án MobiFone mua AVG, vụ việc tên trộm trả lại tài sản, nếu đã có hành vi trục lợi, nâng khống việc mua sắm thiết bị phòng, chống Covid-19, thì việc "đàm phán" giảm giá, chỉ là một tình tiết giảm nhẹ cho các đối tượng trong vụ án", luật sư Tú cho biết.

Sẽ điều tra rõ có hay không hợp đồng "mượn máy" giả cách, che đậy

Theo luật sư Tú, sau khi Giám đốc CDC Hà Nội và nhiều cán bộ bị bắt giữ,đã "gióng lên hồi chuông cảnh báo" đến tất cả các tỉnh, thành cũng có tổ chức đấu thầu hoặc chỉ định thầu trái pháp luật để mua bán trang thiết bị, vật tư y tế phòng, chống dịch Covid-19.

"Dường như sự kiện xảy ra ở Hà Nội nhưng khiến nhiều người ở các tỉnh, thành khác lại bất an. Qua thông tin báo chí, được biết một số tỉnh, thành đã tổ chức đàm phán lại hợp đồng để hạ giá mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế phòng, chống dịch Covid-19 xuống. Tại sao họ phải làm như vậy? Rõ ràng chúng ta có quyền đặt ra nghi ngờ, phải chăng trước đây các hoạt động mua bán, tổ chức đấu thầu, chỉ định thầu trái pháp luật hoặc không phù hợp với qui định pháp luật, nay có ý làm lại để sửa sai?", luật sư Tú nêu vấn đề.

Luật sư Tú cho biết, ngay cả việc hợp đồng ký rồi nhưng chưa chuyển tiền, thì tuy khó xác định hành vi phạm tội hơn, nhưng không phải là không thể xác định hành vi phạm tội. Cơ quan điều tra sẽ rà soát lại toàn bộ hoạt động đấu thầu, nếu có sai phạm, có hành vi tư túi, hưởng lợi bất chính, thì tuỳ từng trường hợp, sẽ có phương án xử lý theo qui định của pháp luật.

Còn việc lập hợp đồng phụ để "mượn" máy móc của doanh nghiệp, thì dưới góc độ pháp luật dân sự, việc thoả thận dân sự là hoàn toàn tự nguyện giữa các bên mà pháp luật không cấm. Tuy nhiên, ở một góc độ khác, nhiều khả năng loại hợp đồng đó về bản chất không phải là hợp đồng dân sự thuần tuý mà có khả năng đó chính là hợp đồng giả cách để che đậy. Cơ quan Cảnh sát điều tra cũng sẽ làm rõ vấn đề này, nếu có sai phạm cũng sẽ xử lý nghiêm khắc.

Văn Huế