Thứ Năm, 27/06/2019 17:34:58 Hotline: 0901 514 799

Lợi ích lớn từ thu phí không dừng nhưng vì sao vẫn chậm?

02/04/2019 08:46

Thu phí tự động không chỉ hạn chế được gian lận mà còn giúp giảm thời gian thu phí. Nhưng vì sao đến nay hình thức này vẫn chậm được triển khai?

Keyword đầu tiên có dấu
Toàn cảnh buổi tọa đàm tại Báo Giao thông sáng 2/4. Ảnh: Khánh Linh

Thu phí tự động không dừng không chỉ giúp minh bạch trong việc thu phí, hạn chế gian lận mà còn giảm chi phí nhân lực, thời gian thu phí tại các trạm BOT.

Tuy nhiên, sau gần 2 năm triển khai, mặc dù nhiều trạm trên QL1, QL14 đã có làn thu phí không dừng, tỷ lệ người dùng dịch vụ vẫn còn rất thấp.

Tại buổi tọa đàm "Cách nào đẩy nhanh tiến độ thu phí không dừng?" do Báo Giao thông tổ chức sáng 2/4, khách mời là các chuyên gia, nhà quản lý đã chỉ rõ những bất cập, đồng thời đề xuất các giải pháp để đẩy nhanh tiến độ thu phí không dừng.

Khách mời tham dự tọa đàm gồm: Thứ trưởng Bộ GTVT Lê Đình Thọ; Ông Nguyễn Viết Huy - Phó Vụ trưởng Vụ Đối tác công tư PPP - Bộ GTVT; Ông Nguyễn Viết Thanh - Phó Vụ trưởng Khoa học Công nghệ - Môi trường- Hợp tác quốc tế, Tổng cục Đường bộ VN; Ông Nguyễn Văn Quyền - Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam; Ông Hồ Trọng Vinh, Phó Tổng giám đốc Công ty thu phí tự động VETC; Ông Trần Văn Thế - Phó TGĐ Công ty CP Đầu tư Đèo Cả; Ông Nghiêm Thanh Sơn, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; Ông Nguyễn Quang Minh - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP thanh toán quốc gia VN.

ĐẤU THẦU CÔNG KHAI, DUY NHẤT MỘT NHÀ ĐẦU TƯ THAM GIA

Xin hỏi Thứ trưởng Lê Đình Thọ, vì sao chúng ta phải thực hiện bằng được việc thu phí tự động không dừng?

Thứ trưởng Lê Đình Thọ: Trước khi trả lời câu hỏi này, tôi muốn nói rõ thêm một số vấn đề. Như chúng ta đã biết, những năm 2015 – 2016; một loạt dự án giao thông theo hình thức BOT được đưa vào khai thác và thực hiện thu tiền dịch vụ thông qua các trạm thu phí. Cùng đó, một số tuyến quốc lộ, đường tỉnh và đường chuyên dụng cũng được đầu tư theo hình thức BOT.

Keyword đầu tiên có dấu
Thứ trưởng Bộ GTVT Lê Đình Thọ

Trên địa bàn cả nước có khoảng trên 90 trạm thu phí BOT. Hiện chúng ta đang áp dụng hình thức thu phí thủ công, chủ yếu là con người và hệ thống máy tính thực hiện. Qua thực tiễn, bộc lộ một số khiếm khuyết khi thực hiện thu phí. Đó là chuyện ùn tắc giao thông trước và sau trạm thu phí, đặc biệt là trạm cửa ngõ các thành phố lớn.

Thứ hai là, lực lượng tham gia thu phí rất lớn, dẫn đến chi phí bị đội lên rất cao. Thứ ba, việc thu phí hoàn trả theo phương án tài chính rất cần sự công khai minh bạch doanh thu trên đầu phương tiện đi qua trạm thu phí. Cùng đó là vấn đề môi trường, an ninh trật tự ở trạm thu phí cũng bộc lộ những bất cập.

Qua tìm hiểu ở các nước trong khu vực, trên thế giới và thực tiễn tại Việt Nam, chúng tôi cho rằng, thu phí tự động không dừng là tất yếu. Do đó, Bộ GTVT kiến nghị Chính phủ nghiên cứu áp dụng công nghệ thu phí không dừng ở Việt Nam. Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý giao Bộ GTVT triển khai.

Hiện các nước cũng đang áp dụng nhiều công nghệ khác nhau. Qua tìm hiểu, chúng tôi nhận thấy công nghệ của Đài Loan là khả thi, phù hợp nhất với thực tiễn của Việt Nam. Do đó, Bộ GTVT đã nghiên cứu, lập dự án đầu tư và tổ chức triển khai thực hiện.

Trong bối cảnh việc áp dụng công nghệ thu phí không dừng còn rất mới mẻ nên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan còn rất thiếu. Khi tổ chức triển khai chưa đồng bộ. Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ GTVT đã lựa chọn hình thức đầu tư thu phí không dừng là PPP.

Để lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án này, năm 2015 dù Thủ tướng Chính phủ cho phép áp dụng chỉ định thầu lựa chọn nhà đầu tư, nhưng Bộ GTVT vẫn công khai minh bạch chọn nhà đầu tư theo hình thức đấu thầu. Tuy nhiên, hết thời gian công khai đăng tải danh mục, chỉ có duy nhất một nhà đầu tư là Tasco - VETC đăng ký. Trên cơ sở đó, Bộ GTVT quyết định lựa chọn nhà đầu tư này.

Có nhiều ý kiến cho rằng Bộ GTVT không đấu thầu, không công khai minh bạch việc lựa chọn nhà thầu. Nhân đây, tôi khẳng định lại là không có chuyện đó. Bộ GTVT đã tổ chức đấu thầu công khai, nhưng khi Bộ GTVT đăng tải danh mục kêu gọi đầu tư, chỉ có duy nhất một nhà đầu tư tham gia.

CUỐI NĂM 2019, TẤT CẢ TRẠM ĐỀU PHẢI THU PHÍ TỰ ĐỘNG

Thứ trưởng có thể cho biết lộ trình Chính phủ giao Bộ GTVT triển khai thu phí tự động không dừng như thế nào?

Thứ trưởng Lê Đình Thọ: Theo mốc thời gian trong Quyết định 07 của Thủ tướng Chính phủ, Thủ tướng yêu cầu chậm nhất đến 31/12/2018 nhà đầu tư phải bàn giao toàn bộ các trạm thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ đang vận hành để thực hiện thu theo hình thức điện tử tự động không dừng. Lộ trình cụ thể do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện.

Sau khi bàn giao, nhà cung cấp dịch vụ sẽ thực hiện lắp đặt thiết bị, bố trí con người, tổ chức kết nối dữ liệu, đường truyền để thực hiện.

Tôi xin nói lại, không phải Thủ tướng yêu cầu đến 31/12/2019 là phải thực hiện thu phí không dừng mà giao Bộ GTVT xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện cho phù hợp. Bộ GTVT cũng xây dựng kế hoạch chi tiết, quyết tâm lấy mốc 31/12/2019 để thu phí tự động không dừng trên tất cả các dự án trên tuyến QL1A, đường HCM và một số tuyến khác.

Cùng đó, Bộ GTVT phối hợp với địa phương để phấn đấu đưa các trạm do địa phương quản lý áp dụng thu phí không dừng vào 31/12/2019. Mục tiêu của chúng tôi là cơ bản đồng bộ thu phí tự động không dừng theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ trên phạm vi toàn quốc.

MỚI CÓ 1/5 PHƯƠNG TIỆN DÁN THẺ

Xin hỏi ông Nguyễn Viết Huy, ông có thể cho biết tiến độ dự án thu phí không dừng hiện nay như thế nào, chúng ta đã triển khai được bao nhiêu trạm trên toàn quốc, tỷ lệ người sử dụng như thế nào?

Ông Nguyễn Viết Huy - Phó Vụ trưởng Vụ Đối tác công tư PPP - Bộ GTVT: Hiện nay dự án giai đoạn 1 có 28 trạm, hiện đã hoàn thành 26 trạm, có 2 trạm chưa thực hiện do đang dừng và trạm hết hạn thu phí.

Keyword đầu tiên có dấu
Ông Nguyễn Viết Huy

Còn 33 trạm thuộc dự án giai đoạn 2 thì bàn giao năm 2019 hoàn thành, hiện Tổng cục Đường bộ VN đã triển khai đấu thầu, dự kiến tháng 4 sẽ đấu thầu cho giai đoạn 2, trong năm nay sẽ hoàn thành.

Tuy nhiên, công tác dán thẻ khá chậm, hiện nay chỉ có khoảng 700 nghìn xe trên tổng số 3,5 triệu ô tô của cả nước dán thẻ. Mặc dù công tác triển khai lắp đặt đúng tiến độ nhưng tỷ lệ người sử dụng vẫn chưa đạt yêu cầu, chỉ vào khoảng 30% số xe đã dán thẻ sử dụng dịch vụ này.

Như vậy, tiến độ triển khai dự án thu phí không dừng cơ bản đáp ứng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Nhưng tại sao tỷ lệ phương tiện tham gia dịch vụ vẫn thấp, số ô tô đã dán thẻ Etag so với mục tiêu đề ra ra sao?

Đến nay, VETC đã tiến hành dán được 720 nghìn thẻ trên tổng số 3 triệu ô tô toàn quốc. Số lượng này chưa đạt kỳ vọng so với dự án và yêu cầu của Bộ GTVT.

Thực tế, có người e ngại do đây là dự án mới, sử dụng công nghệ mới, nhiều khách hàng và phương tiện chưa hiểu rõ khi xe lưu thông qua trạm nên ngại sử dụng.

Có trường hợp lái xe sợ khi dán bị "giám sát" lộ trình trên toàn quốc nên không muốn dán.

Lượng thẻ E-tag dán ra chưa đủ, nhất là ở các trạm cửa ngõ thủ đô Hà Nội và TPHCM vì lượng xe nhiều hơn các TP khác.

Tại miền Trung, các trạm đã thực hiện thu phí tự động nên miền Trung đã dán gần hết.

Còn việc chỉ có 30% số xe dán thẻ trả phí qua thẻ khi qua trạm thu phí thì theo tôi đó là công nghệ mới có nhiều hạn chế nên chủ phương tiện e ngại. Nhưng nếu đã dùng thì rất ít khách hàng bỏ.

Thưa ông Nguyễn Viết Thanh, Tổng cục Đường bộ VN có giải pháp gì đẩy nhanh tiến độ áp dụng thu phí không dừng tại các trạm cửa ngõ, đặc biệt tại Hà Nội?

Ông Nguyễn Viết Thanh - Phó Vụ trưởng Khoa học- Công nghệ, môi trường và Hợp tác quốc tế, Tổng cục Đường bộ VN: Đối với các trạm cửa ngõ ở 2 thành phố lớn là Hà Nội và TP.HCM, theo lộ trình và tiến độ, đến 31/12/2019 sẽ triển khai thu phí tự động không dừng.

Keyword đầu tiên có dấu
Ông Nguyễn Viết Thanh

Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của Bộ GTVT, Tổng cục đường bộ Việt Nam và các cơ quan liên quan, hiện tại, các dự án tại cửa ngõ Hà Nội và TPHCM đã đồng loạt triển khai các thủ tục hợp lý để thu phí không dừng.

Cụ thể, tại Hà Nội, dự án trên đường cao tốc Pháp Vân -Cầu Giẽ đã lựa chọn được nhà thầu thi công, lắp đặt thu phí không dừng.

Tuyến cao tốc Hà Nội-Hải Phòng và Cầu Giẽ-Ninh Bình đang triển khai phê duyệt hồ sơ bản vẽ và tiến hành lựa chọn nhà thầu thi công, lắp đặt.

Tuyến QL 5 đang tiến hành lập hồ sơ mời thầu và lựa chọn nhà thầu, lắp đặt.

Như vậy, tiến độ đảm bảo theo yêu cầu và thậm chí vượt so với yêu cầu của Thủ tướng.

Tại cửa ngõ TP.HCM hiện có 1 số trạm đã triển khai thu phí không dừng. Như cầu Đồng Nai, tuyến An Sương - An Lạc đã thu phí không dừng. Còn các tuyến cao tốc do Tổng Công ty quản lý đường cao tốc Việt Nam- VEC quản lý đang triển khai và cố gắng đạt tiến độ vào năm nay.

Vậy tiến độ có chậm so với kế hoạch đặt ra?

Kế hoạch này đạt và thậm chí vượt kế hoạch.

HIỆU QUẢ CHƯA CAO VÌ THÓI QUEN DÙNG TIỀN MẶT

Một trong những nguyên nhân được cho là do các nhà đầu tư BOT không muốn thực hiện thu phí không dừng vì không muốn phải minh bạch doanh số thu phí. Quan điểm của ông thế nào về nhận định này, thưa ông Trần Văn Thế?

Ông Trần Văn Thế - Phó TGĐ Công ty CP Đầu tư Đèo Cả: Chúng tôi khẳng định hoàn toàn không có chuyện các nhà đầu tư không muốn áp dụng công nghệ thu phí không dừng. Về chủ trương của Chính phủ, của Nhà nước trong việc áp dụng công nghệ thu phí mới, chúng tôi hoàn toàn ủng hộ. Công nghệ này giúp tránh được những bất cập của việc thu phí thủ công hiện nay như ùn tắc giao thông, chi phí nhân công nhiều và đảm bảo văn minh, thuận tiện cho người tham gia giao thông.

Keyword đầu tiên có dấu
Ông Trần Văn Thế

Trong việc triển khai dự án thu phí không dừng trên toàn quốc nảy sinh một số bất cập như sau:

Về tiến độ dự án: Người dân Việt Nam có thói quen tiêu dùng tiền mặt rất lớn, do đó, cần tính toán lộ trình phù hợp chuyển đổi từ thanh toán bằng tiền mặt sang thanh toán qua tài khoản.

Về tài khoản tham gia thu phí không dừng: Khách hàng phải trả tiền trước cho công ty thu phí không dừng. Lượng khách hàng trả tiền trước trên toàn quốc rất lớn, lên tới hàng nghìn tỷ. Vậy VETC có trả lãi cho người dùng không hay sẽ tính toán như thế nào trong việc sử dụng vốn này trong phương án tài chính? Ai là người được hưởng khoản lãi này cần phải làm rõ.

Tiền thu phí sau 1 ngày sẽ hoàn trả về nhà đầu tư BOT, số tiền thu phí lên tới hàng nghìn tỷ, vậy số tiền lãi qua đêm của số tiền này ai sẽ là người được hưởng?

Ngoài ra, còn những bất cập khác nữa là khi bàn giao trạm thu phí cho VETC thì trách nhiệm giải quyết phát sinh trong quá trình vận hành, quản lý trạm thu phí sẽ như thế nào? Các phát sinh có thể bao gồm ùn tắc, đứt cáp quang,... thì trách nhiệm giải quyết những vấn đề này thuộc về nhà đầu tư BOT hay đơn vị thu phí không dừng?

Trong tình huống đứt cáp quang, thì doanh số không báo trên hệ thống điện tử, trong khi các xe vẫn lưu thông qua trạm thu phí không dừng. Khoản doanh thu thất thoát sẽ phải giải quyết như thế nào?

Về chủ trương, chúng tôi hoàn toàn ủng hộ và mong muốn sớm triển khai dự án thu phí không dừng tránh tình trạng ùn tắc và mất an toàn trong quá trình vận hành thu phí.

Tại các công trình BOT của Đèo Cả đã lắp đặt hết công nghệ thu phí không dừng chưa, thưa ông?

Hiện nay, nhà đầu tư đã chủ động đầu tư công nghệ thu phí không dừng, và triển khai tại một số làn song song với việc thu phí thủ công qua tiền mặt.

Chúng tôi sẽ mời nhà thầu triển khai thu phí không dừng VETC đánh giá công nghệ của các nhà đầu tư BOT trước đây để xem thiết bị nào vẫn sử dụng tiếp được để tránh lãng phí.

Ông đánh giá hiệu quả của các trạm thu phí hiện nay như thế nào?

Hiện hiệu quả sử dụng thu phí không dừng mà BOT Đèo Cả đang áp dụng là rất thấp, vì thói quen dùng tiền mặt của người dân Việt Nam.

Như vậy, sẽ cần phải tính toán về việc phân làn và áp dụng bao nhiêu làn đường thu phí không dừng (theo lộ trình) để đạt được hiệu quả và tạo điều kiện thuận tiện nhất cho khách hàng.

CHUYỂN TIỀN THU PHÍ NGAY TRONG NGÀY

Liên quan đến câu hỏi của Công ty CP Đầu tư Đèo Cả về việc có trả lãi cho người nộp tiền trả trước vào tài khoản thanh toán của VETC trong khi lẽ ra phần lãi suất này, nhà đầu tư được hưởng, xin được hỏi đại diện VETC có ý kiến gì?

Keyword đầu tiên có dấu
Ông Hồ Trọng Vinh

Ông Hồ Trọng Vinh, Phó Tổng giám đốc Công ty thu phí tự động VETC: Lãi suất của doanh thu thu phí là của nhà đầu tư, VETC chỉ là dịch vụ thu phí hộ. Hiện VETC thanh toán ngay trong ngày, không để qua đêm, nên các trạm thu phí 6h sáng chốt doanh thu, 9h sáng chuyển tiền cho chủ đầu tư BOT.

Về câu hỏi của nhà đầu tư, Công ty CP Đầu tư Đèo Cả: VECT có thể chuyển tiền thu phí không dừng nhiều lần trong ngày không, ý kiến của đại diện VECT như thế nào?

Ông Hồ Trọng Vinh: Nhà đầu tư cũng đã đặt câu hỏi và hai bên đã đi đến thống nhất doanh thu 1 trạm 1 ngày chốt 1 thời điểm chuyển tiền. Còn nếu nhà đầu tư BOT muốn chuyển 2-3 lần vẫn làm được. Nhưng nếu không tính lãi suất thì chốt 0h - 24h đêm thì chuyển vào ngân hàng nào? Nếu tách 2 lần trưa, chiều thì VETC chuyển hai lần.

Nhưng thực tế triển khai nhà đầu tư BOT chia sẻ chi phí đó quá nhỏ so với bỏ công quá lớn cho việc chuyển tiền do mất thời gian, phải đối soát ra được con số thì mới chuyển nên tốn công sức và chi phí đó quá lớn so với lãi suất thu được nên các bên đã thống nhất chuyển 1 lần về một mốc 9h sáng.

Đại diện Công ty CP Đầu tư Đèo Cả hỏi đại diện VECT: Tại sao không nhận tiền trực tiếp mà cứ phải qua VETC?

Ông Hồ Trọng Vinh: Do phí chuyển tiền quá lớn, mỗi giao dịch phí chuyển lớn.

Sau ý kiến của VETC, thưa ông Trần Văn Thế, ông có trao đổi gì thêm về vấn đề này hay không?

Ông Trần Văn Thế: Việc khách hàng có tài khoản ở ngân hàng là hoàn toàn bình thường, tuy nhiên, vấn đề ở đây là việc lãi phát sinh doanh thu là tiền của nhà đầu tư BOT, trong khi VETC chỉ là một đơn vị cung cấp công nghệ thu phí nhưng lại được hưởng khoản lãi đó. Ai sẽ là người quản lý, thụ hưởng khoản lãi này?

Nếu triển khai thu phí không dừng trên cả nước, thì khoản tiền trong thẻ của khách hàng sẽ lên tới hàng nhiều tỷ đồng. Và khoản tiền đó thì chỉ chuyển cho nhà đầu tư BOT vào ngày hôm sau. Như vậy, khoản lãi qua đêm sẽ tính toán như thế nào? Hiện trong hợp đồng giữa nhà đầu tư BOT và VETC chưa đề cập tới điều này.

Ông Nghiêm Thanh Sơn, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam:

Liên quan đến băn khoăn của đại diện BOT Đèo Cả về việc trả lãi cho người sử dụng phương tiện khi họ thanh toán bằng tài khoản trả trước, theo quy định, VETC không phải tổ chức tín dụng nên không được phép trả lãi các khoản tiền mà người chuyển khoản trả trước cho VETC.

Hơn nữa, trên thực tế, người sử dụng chuyển tiền vào tài khoản trả trước để sử dụng dịch vụ trước hết phục vụ lợi ích cho chính người sử dụng dịch vụ đó. Vì khi đi qua trạm thu phí không dừng giúp giảm thiểu thời gian lưu thông, thời gian chờ cũng như giảm ô nhiễm môi trường.

Hơn nữa, người sử dụng sẽ có nhiều lợi ích hơn so với khi thanh toán bằng tiền mặt.

Keyword đầu tiên có dấu
Ông Nghiêm Thanh Sơn

Hiện nay, NHNN đã cấp phép cho các trung gian thanh toán cung ứng dịch vụ. Đây là tiền điện tử có hình thức trả trước và các công ty trung gian không được phép trả lãi.

Tương tự với trường hợp thu phí không dừng, việc người dân, người sử dụng chuyển tiền trả trước là chuyện bình thường để sử dụng tiện ích thu phí không dừng mang lại cho họ

Liên quan đến phần lãi của VETC với ngân hàng, tôi nghĩ với một DN khi đầu tư vào hệ thống thu phí không dừng thì việc trả lãi hay không trả lãi với khoản tiền gửi tại ngân hàng là bình thường. Việc quản lý thu tiền thế này là bình thường.

Với nguồn lực hiện có của chủ đầu tư BOT, ngoài khoản đầu tư rất lớn vào hạ tầng giao thông mà còn đầu tư vào thu phí thì nên cân nhắc lại, vì rõ ràng nhà đầu tư có thể thuê bên ngoài.

Về mặt hiệu quả kinh tế và xu hướng hiện nay, việc để cho DN bên ngoài thực hiện phần dự án đầu tư và có sự quản lý, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước sẽ có lợi hơn.

Khi có một hoặc một vài DN đầu tư với công nghệ có thể liên thông với các trạm thu phí sẽ tạo hiệu quả tốt nhất.

Xin nói thêm về kinh nghiệm triển khai thu phí tự động không dừng ở Đài Loan, Đài Loan có hệ thống thu phí tự động rất tốt nhưng Đài Loan khác với Việt Nam vì ở đó Chính phủ đầu tư và uỷ thác cho một công ty viễn thông quản lý để thực hiện dịch vụ thu phí không dừng.

Băn khoăn của chủ đầu tư BOT là hợp lý, vấn đề là vai trò quản lý làm sao cho minh bạch, giám sát chặt chẽ.

Ông Trần Văn Thế: Đề nghị được cùng tham gia đầu tư về công nghệ với VETC, và xác định rõ VETC chỉ là đơn vị cung cấp công nghệ thu phí không dừng thôi.

Chúng tôi muốn xác định mối quan hệ rõ ràng giữa nhà đầu tư BOT và VETC, vì chúng tôi là đầu tư tiền xây dựng đường và tiền thu phí đường bộ sẽ là doanh thu thuộc về các nhà đầu tư BOT.

Do vậy, nên xác định rõ VETC chỉ là đơn vị cung cấp công nghệ thu phí không dừng và xác định rõ các tình huống phát sinh trong việc triển khai thu phí không dừng.

Bản thân các trạm thu phí này, chúng tôi đã thế chấp với ngân hàng rồi (vay vốn ngân hàng tới 70-80%).

Chúng tôi muốn làm rõ cụm từ “bàn giao trạm thu phí”?

Sau khi VETC cung cấp công nghệ cho nhà đầu tư BOT, thì các nhà đầu tư như Đèo Cả sẽ quản lý các công nghệ này để thu phí không dừng. Chúng tôi muốn làm rõ việc, VETC chỉ phụ trách dán thẻ thu phí không dừng và cung cấp thẻ thanh toán tiền phí đường bộ.

Thứ trưởng Lê Đình Thọ: Nên làm rõ quy mô của số tiền lãi ngân hàng qua đêm trong thẻ tài khoản của các tài xế.

Ông Trần Văn Thế: Bình quân mỗi xe nạp 500 nghìn đến 1 triệu đồng mỗi tài khoản. Nhân lên với 3 triệu xe lưu thông, tổng số tiền sẽ lên tới 1.500 tỷ. Khoản tiền này sẽ nằm trong thẻ thanh toán mà VETC quản lý. Khoản tiền lãi qua đêm chúng tôi hỏi là ở số tiền này.

Bản thân doanh nghiệp VETC là một đơn vị hoạt động độc lập. Nếu VETC không có đủ tiền thanh toán với ngân hàng trong trường hợp các khoản nợ đầu tư công nghệ thu phí không dừng tới hạn, thì liệu có chuyện VETC sử dụng tiền có sẵn trong tài khoản của khách hàng ký gửi trả cho ngân hàng hay không?

Hoặc ngân hàng sẽ tự động khấu trừ tiền trong thẻ tài khoản trả trước của khách hàng hay không? Nếu như vậy thì sẽ là VETC dùng tiền của nhà đầu tư BOT trả nợ cho mình?

Về thắc mắc của Công ty CP Đầu tư Đèo Cả về việc cần làm rõ vai trò của VETC, VETC chỉ là đơn vị cung cấp công nghệ, chứ nhà đầu tư không thể bàn giao trạm thu phí cho VETC, bởi nếu có thất thoát, có sự cố gì, thì nhà đầu tư phải chịu trách nhiệm với nguồn vốn bỏ ra, chứ không phải là VETC, xin được hỏi quan điểm của Vụ Đối tác công tư PPP - Bộ GTVT?

Ông Nguyễn Viết Huy - Phó Vụ trưởng Vụ Đối tác công tư PPP - Bộ GTVT:

Theo Quyết định 07 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Bộ GTVT đã nghiên cứu 1 số hình thức đầu tư công nghệ không dừng này thì cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đầu tư Trung tâm dữ liệu, nhà đầu tư BOT đầu tư hệ thống tại hiện trường bởi nếu nhà nước đầu tư hiện trường thì phải bỏ qua 1.500-2000 tỷ đồng và duy trì bộ máy 10-20 năm. Việc duy trì bộ máy suốt thời gian dài trong bối cảnh giảm biên chế, vốn đầu tư khó khăn nên không khả thi.

Hai là nhà đầu tư tự đầu tư không dừng và kết nối. Giải pháp này đặt ra tình trạng 63 nhà đầu tư đầu tư 63 hệ thống, thì cũng rất khó khăn. Hiện nay, riêng QL1 có 11 trạm thu phí, nếu nhiều nhà thầu làm thì khó khăn chứ chưa nói 63 dự án thì không thể.

Giải pháp không chọn một hai hay ba đơn vị cung cấp dịch vụ thu phí là cái mình theo quá trình nghiên cứu từ năm 2014. Thủ tướng cũng quyết định rồi thì việc chọn một đơn vị VETC và tới đây có một đơn vị nữa là phù hợp và đúng quy định.

Nhiều nhà đầu tư hiểu là chuyển cho VETC thì mất quyền kiểm soát trạm và chuyện tài khoản tại Ngân hàng, thì tôi khẳng định không phải vì trạm vẫn thuộc kiểm soát của nhà đầu tư. Ở đây chỉ bàn giao dịch vụ thu phí, áp dụng công nghệ vào, sử dụng công nghệ không dừng thôi. Còn trạm vẫn thế chấp ngân hàng vay vốn, nên nay phải phối hợp các bên để thực hiện thu phí. Việc giải quyết ùn tắc tại trạm còn quan trọng hơn. Nên lúc bàn giao phải thể hiện rõ ràng trong hợp đồng.

Thứ trưởng Lê Đình Thọ: Có một điểm tôi muốn nói lại, hiện nhiều nhà đầu tư băn khoăn khi VETC xuất hiện, thẩm quyền của mình còn đến đâu, chủ động hay không. Tôi khẳng định là Chính phủ, xã hội đang rất cần minh bạch trong thu phí. Nguồn thu không chỉ được một chủ thể quản lý mà là nhiều chủ thể, trong đó có cả sự quản lý giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý Nhà nước.

Chúng ta đang làm đúng chỉ đạo của Chính phủ, ngoài nhà đầu tư còn có ngân hàng, người dân giám sát. Đã đến lúc phải công khai minh bạch, rõ ràng rành mạch để dư luận xã hội giám sát và khi nói đến BOT không còn gì gợn nữa.

Với VETC, trước đây cơ chế chưa thực sự rõ ràng. Vừa qua, chúng tôi đã trình Thủ tướng ban hành cơ chế để VETC được hưởng từ nguồn độc lập, không liên quan và ảnh hưởng gì đến quyền lợi của các nhà đầu tư BOT.

Tất cả mọi việc liên quan đến các trạm thu phí sau này đều sẽ thông qua hệ thống hợp đồng kinh tế dân sự để thực hiện. Về tiền ngân hàng, mọi người cứ nói hàng ngàn tỷ gửi qua đêm ai hưởng lãi. Xin thưa, làm gì có chuyện đó. 99 trạm trên cả nước, một ngày doanh thu cũng chỉ khoảng 100 tỷ.

Về ý kiến của ông Trần Văn Thế, hiện có khoảng 3 triệu xe lưu hành. Nếu tất cả các xe nạp vào tài khoản bình quân khoảng 500 nghìn đồng thì số tiền sẽ rất lớn, ai hưởng lãi suất này. Tôi xin nói thêm, đừng nhân 3 triệu xe qua trạm và nạp tiền bình quân 500 nghìn gửi vào tài khoản. Tính như thế là vô lý, nếu giải thích với chủ phương tiện như vậy, họ không thể đồng thuận với mình được. Làm gì có chuyện cả 3 triệu xe đều đi qua trạm thu phí tự động không dừng.

Trước đây, quan điểm của chúng ta là tất cả các làn đều thu phí tự động không dừng. Nhưng thực tiễn ở Việt Nam không thể làm thế, phải có một làn hỗn hợp. Chúng ta phải có một thu phí hỗn hợp để người dân có thể lưu thông nếu không đi vào làn thu phí không dừng.

Tôi cũng xin nói thêm, hiện nay, khi các dự án đưa vào khai thác, hành lang pháp lý về thu phí chúng ta đã có Thông tư 49 quy định quản lý khai thác, vận hành trạm thu phí BOT, quy định rõ việc quản lý nguồn thu, dữ liệu. Thêm Quyết định 07 của Thủ tướng nữa thì càng chặt chẽ. Còn việc thu tiền vào và chuyển đi thì hoàn toàn là chuyện của nhà đầu tư và ngân hàng, VETC không can thiệp vào lãi suất.

Ông Nghiêm Thanh Sơn, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam:

Với khoản lãi nếu có phát sinh, gọi là “lãi qua đêm” thì lãi suất rất thấp.

Với nhà đầu tư BOT cũng cần phân tích chi phí và lợi ích thu được khi có một DN như VETC hay một DN nào khác có chức năng tương tự phục vụ.

Nếu tôi là DN cần đi thuê thực hiện dịch vụ thì tôi cần có sự cân nhắc. Tôi nghĩ sẽ không hợp lý khi mà coi 1 nhà đầu tư thu phí của mình mà không trả cho mình.

Lãi suất không đáng kể là khoảng bao nhiêu phần trăm?

Các ngân hàng thương mại khác nhau có mức lãi suất khác nhau. Lãi suất tiền gửi không thời hạn bây giờ thực sự rất thấp, chỉ khoảng 0,1%/năm.

Thưa ông Nguyễn Quang Minh, ông đã nghe nhiều ý kiến liên quan đến việc nạp tiền, liên thông tài khoản, dịch vụ thanh toán của các nhà đầu tư BOT... Ông có thể giải đáp thêm những thắc mắc này?

Ông Nguyễn Quang Minh - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP thanh toán quốc gia VN: Liên quan đến ý kiến về việc nạp tiền gặp khó khăn, đặc biệt do liên thông tài khoản cũng như do dịch vụ thanh toán, với vai trò của công ty xây dựng hạ tầng thanh toán quốc gia, tôi xin khẳng định Napas đã kết nối với tất cả ngân hàng đang cung ứng dịch vụ thanh toán bán lẻ tại Việt Nam. Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ các doanh nghiệp như VETC hay các DN cung cấp dịch vụ công khác có thể kết nối, cung cấp tiện ích thanh toán tiện lợi nhất với mức phí hợp lý nhất.

Keyword đầu tiên có dấu
Ông Nguyễn Quang Minh

Hiện tại, VETC chưa phải là trung gian thanh toán. Chúng tôi chỉ kết nối với VETC với tư cách là DN, với vai trò là đơn vị chấp nhận thanh toán. Nếu là trung gian thanh toán, chúng tôi có thể hỗ trợ VETC nhiều hơn nữa. Như vậy, VETC có thể kết nối với Napas với vai trò có thể là đơn vị thanh toán ví điện tử để quản lý tài khoản thanh toán phí. Hành lang pháp lý quản lý tiền trong ví điện tử của VETC sẽ tốt hơn, có khung pháp lý. Hướng này sẽ giải toả được băn khoăn của nhà đầu tư BOT.

Về chuyện nạp tiền có gặp trở ngại và ít người nạp tiền vào tài khoản, thực tế tôi có thử sử dụng dịch vụ VETC, tôi nhận thấy là giao diện của VETC còn rườm rà, chưa thuận tiện cho khách hàng. Trên màn hình đòi hỏi phải nhập rất nhiều thông tin. Tôi cho rằng, chỉ cần nhập biển số là đủ, vì qua đó có thể truy các thông tin khác. Ngoài ra, cũng nên đa dạng hoá kênh nạp tiền, tăng lựa chọn cho khách hàng nạp tiền.

Một số ý kiến cho rằng phí nạp tiền cao gây trở ngại, tôi cho rằng không phải vậy. Thực tế, tôi có nhận được tin nhắn khuyến khích nạp tiền từ VETC, trong đó có việc giảm giá nếu nạp tiền trong tài khoản, thậm chí còn được tặng thêm tiền. Do đó, phí nạp tiền không phải là bản chất vấn đề, quan trọng là sử dụng dịch vụ thành công chưa, có tin cậy hay không.

Thực tế, chất lượng nhận diện Etag khi đi qua làn VETC không cao, đặc biệt với những xe dán phim cách nhiệt. Với tư cách một chuyên gia về công nghệ và dịch vụ liên quan, chúng tôi cho rằng, về công nghệ, chúng ta lựa chọn như hiện tại là khá tiên tiến và phù hợp. Tuy nhiên, công nghệ thu phí luôn luôn phát triển. Bài toán thu phí là vấn đề kinh điển của cả thế giới, không riêng Việt Nam. Nhiều nước đã áp dụng công nghệ khác như công nghệ vệ tinh, do đó, chúng ta nên tách thu phí ra nhiều lớp khác nhau để khi nâng cấp công nghệ sẽ không bị lãng phí.

Qua việc xây dựng tiêu chuẩn thẻ chip nội địa, chúng tôi cũng nhận thấy, quan trọng nhất là cần chuẩn bị giải pháp để đáp ứng linh hoạt yêu cầu của các nhà khai thác BOT cũng như các công ty thu phí. Ví dụ trong tương lai, có nhiều công ty thu phí tự động, chúng ta có thể cho phép nhà đầu tư BOT trực tiếp đầu tư công nghệ thu phí, chúng ta chỉ cần giải pháp chuẩn hoá thông tin trao đổi, thông tin bù trừ tính phí để gửi về trung tâm tính toán, thanh quyết toán cho tất các đơn vị tham gia.

Giải pháp này sẽ tạo sự linh hoạt nhất định cho cả sự tham gia của các đơn vị cung cấp dịch vụ thu phí tự động không dừng cũng như của nhà đầu tư BOT. Ngoài ra, qua đây tôi cũng thấy không phải tại tất cả trạm thu phí đều áp dụng tất cả các làn thu phí không dừng, vẫn có làn 1 dừng, do đó tại đây có thể áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt, sử dụng thẻ không tiếp xúc.

Hiện Ngân hàng Nhà nước đã có kế hoạch chuyển đổi sang thẻ chip nội địa, hoàn thành vào năm 2021, công nghệ thẻ không tiếp xúc, thời gian giao dịch rất nhanh. Công nghệ thu phí không dừng thì phải đáp ứng hiệu năng, đảm bảo ghi nhận được ID của xe khi qua trạm thu phí cũng như đủ thời gian kiểm tra số dư tài khoản để đảm bảo thu được tiền. Về mặt giải pháp công nghệ nói chung, nên có một hệ thống để quản lý số dư tài khoản phục vụ thu phí.

Việt Nam chúng ta phải có giai đoạn quá độ, tài khoản trả trước. Như vậy mới phù hợp, khả thi với trình độ cũng như đặc điểm hành vi tiêu dùng ở VN. Còn việc quản lý tài khoản thu phí chuyển sang nhà đầu tư BOT như thế nào, cần thoả thuận riêng. Nhưng tôi cho rằng, nên thực hiện theo thông lệ, thanh toán theo phiên.

Bản thân ngành Ngân hàng rất hạn chế thanh toán online cho từng món với số lượng món lớn như vậy. Tất nhiên, về chi tiết cần có nghiên cứu đánh giá thêm đâu là mô hình phù hợp nhất để cân đối lợi ích các bên, của cả đơn vị cung cấp dịch vụ thu phí không dừng và lợi ích của nhà đầu tư.

Vấn đề nhà đầu tư BOT quan tâm là tiền sẽ về thẳng tài khoản của họ thay vì thông qua VETC hay không? Doanh thu của một trạm thu phí có chốt trong một ngày và chuyển lại cho nhà đầu tư BOT không?

Ông Hồ Trọng Vinh: Nếu chuyển tiền nhiều lần trong ngày, thì chi phí để tính toán và chuyển tiền sẽ quá lớn, nên trong quá trình đàm phán, VETC và các nhà đầu tư BOT đã thống nhất chốt doanh thu và chuyển tiền cho nhà đầu tư BOT 1 lần/ngày.

Ông Trần Văn Thế: Câu hỏi chúng tôi đặt ra là về sự an toàn của số tiền trong tài khoản thanh toán điện tử của VETC?

VETC đầu tư rất nhiều dự án và khó có thể biết được VETC có sử dụng những khoản vốn đọng trong tài khoản khách hàng trả nợ ngân hàng hay không? Vậy tại sao không chuyển thẳng sang tài khoản của nhà đầu tư BOT? Tại sao VETC không chuẩn hóa việc cung cấp dịch vụ và chuyển sang cho các nhà đầu tư BOT quản lý?

Keyword đầu tiên có dấu
Làn thu phí tự động tại trạm thu phí BOT Hà Nội - Bắc Giang. Ảnh: Tạ Tôn

MINH BẠCH TRONG HỢP ĐỒNG ĐIỆN TỬ THU PHÍ

Xin ông Nguyễn Viết Thanh có thể cho biết cụ thể về vấn đề công khai minh bạch trong thu phí không dừng?

Ông Nguyễn Viết Thanh: Về công khai minh bạch trong hợp đồng điện tử thu phí, hiện tại kể cả thu phí một dừng và không dừng đều áp dụng theo quy định của nhà nước và tiêu chuẩn kỹ thuật được cơ quan Nhà nước ban hành.

Như về thu phí một dừng, đang áp dụng tiêu chuẩn được xây dựng với quy trình khá chặt chẽ về công tác thu phí, có quy định các trạm thu phí phải thực hiện sao lưu, lữu trữ hình ảnh phương tiện, video làn thu phí.

Hơn nữa, Thông tư 49/2016 của Bộ GTVT quy định rất rõ hình ảnh phương tiện, video làn thu phí phải lưu trữ trong thời hạn 5 năm; hình ảnh, video của cabin phải lưu giữ trong vòng 1 năm. Đây là điều rất quan trọng giúp cơ quan quản lý nhà nước giám sát, kiểm tra công tác thu phí của nhà đầu tư.

Với thu phí không dừng dùng công nghệ tiên tiến hiện nay về thu phí điện tử, Bộ GTVT đã ban hành quy định về yêu cầu kỹ thuật chung. Công nghệ thu phí không dừng là công nghệ hiện được nhiều nước trên thế giới áp dụng. Vì áp dụng thu phí thanh toán điện tử nên góp phần tăng sự công khai minh bạch và nhanh chóng thuận tiện cho tham gia giao thông.

Về trách nhiệm giám sát của cơ quan quản lý Nhà nước, hiện tại Tổng cục đường bộ Việt Nam đã tổ chức khai, giám sát 51/63 trạm BOT. Thời gian giám sát là 10 ngày, giám sát tất cả quy trình vận hành thu phí của nhà đầu tư từ công tác vận hành, kiểm toán, hậu kiểm.

Hiện Tổng cục đường bộ VN đang triển khai hệ thống quản lý giám sát lưu lượng và doanh thu của tất cả các trạm BOT trên toàn quốc. Đây là hệ thống Bộ GTVT cho phép Tổng cục triển khai và vừa rồi đã thí điểm tại một trạm trên đường Hồ Chí Minh. Hệ thống này kết nối với tất cả trạm thu phí BOT, truyền dữ liệu thu phí muốn dừng và không dừng về trung tâm giám sát của Tổng cục đường bộ VN. Các dữ liệu này đều là dữ liệu thô chưa qua hậu kiểm, nên đảm bảo đối soát được trực tiếp với trạm thu phí, và có phản hồi các giao dịch nghi vấn, kiểm tra doanh thu tức thời và doanh thu một ngày của nhà đầu tư BOT. Với những quy định của pháp luật và áp dụng CNTT mà cơ quan Nhà nước đang triển khai thì đảm bảo được công khai minh bạch, các nhà đầu tư yên tâm.

Nội dung thứ hai về Nghị định 07, vừa rồi Bộ GTVT giao nhiệm vụ nên Tổng cục đang giao đơn vị tham mưu nghiên cứu. Hiện Tổng cục đang đề xuất theo hướng tăng trưởng sử dụng dịch vụ thu phí không dừng.

Có 3 đề xuất Tổng cục Đường bộ VN đang nghiên cứu.

Thứ nhất, trước đây, theo Nghị định 07 có sử dụng tài khoản trả trước, khi sử dụng dịch vụ thu phí không dừng thì nạp tiền vào tài khoản. Nay nghiên cứu thay tài khoản trả trước bằng tài khoản thu phí, theo cả 2 hình thức vừa trả trước vừa trả sau.

Đề xuất thứ hai là nhằm khuyến khích người dân tham gia ngày càng nhiều. Xung quanh vướng mắc của người dân về liên thông tài khoản thanh toán thì Tổng cục đường bộ đang nghiên cứu bổ sung trách nhiệm của NHNN. Theo đó, NHNN cần ban hành các quy định hướng dẫn về mở tài khoản thu phí thế nào, liên kết tài khoản ra sao, và xử lý lãi phát sinh ở các tài khoản thế nào?... Chúng tôi mong NHNN sẽ có hướng dẫn, quy định cụ thể.

Đề xuất thứ ba là nhằm nâng cao nhận thức của người tham gia giao thông khi sử dụng dịch vụ thu phí không dừng thì có nghiên cứu các làn ưu tiên, và các phương tiện dám thẻ thì được lưu thông trên làn đó.

Về công nghệ, thực hiện theo Chỉ thị của Thủ tướng là chỉ sử dụng duy nhất một công nghệ duy nhất là RFID (Radio Frequency Identification).

Thứ trưởng Lê Đình Thọ: Thu phí không dừng là chủ trương lớn của Chính phủ. Tất cả chúng ta đều là đối tượng đang bị chi phối và đều phải thực hiện. Chúng ta phải nhận thức là làm sao hướng tới mục tiêu chung để thực hiện bằng được theo Quyết định 07 của Thủ tướng để giám sát chặt, minh bạch việc thu phí BOT.

Còn liên quan đến việc kiểm soát dòng tiền, nguyên tắc chuyển tiền giữa VETC và nhà đầu tư ra sao, chúng ta sẽ tiếp tục bàn bạc để đi đến thống nhất cuối cùng, nhưng mục tiêu là phải hoàn thành được thu phí không dừng đúng thời hạn Thủ tướng giao, nhưng cũng tạo thuận lợi nhất cho tất cả các chủ thể, từ nhà đầu tư, ngân hàng, người dân.

Chúng ta cũng chấp nhận có một giai đoạn quá độ để hoàn thiện. Quá độ là để hoàn thiện, khi chuẩn rồi sẽ hiệu quả hơn rất nhiều. Khó mà bàn sẽ ra việc. Khó mà không bàn, không làm thì sẽ là rào cản.

Trong quá trình triển khai, vấn đề gì chưa đầy đủ, chưa phù hợp, phải bổ sung, hoàn thiện. Trước đây, phí dịch vụ của VETC, chúng ta giao VETC thoả thuận với nhà đầu tư để hưởng chi phí. Tuy nhiên, điều này ảnh hưởng đến nhà đầu tư nên chúng tôi kiến nghị có cơ chế riêng. Còn dòng tiền chuyển như thế nào, nhà đầu tư, ngân hàng và VETC phải thống nhất để sao cho hiệu quả nhất.

HÀI HÒA LỢI ÍCH GIỮA "4 NHÀ"

Thưa ông Nguyễn Văn Quyền, ông mong muốn có những thay đổi gì trong việc triển khai thu phí không dừng để chủ DN vận tải và lái xe được thuận tiện nhất và cũng góp phần trả lời câu hỏi về vấn đề minh bạch các khoản tiền thu phí đường bộ?

Ông Nguyễn Văn Quyền - Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam: Về phía Hiệp hội, chúng tôi ủng hộ chủ trương của Chính phủ và Bộ GTVT thực hiện hiện đại hóa công tác thu phí.

Việc thu phí đường bộ chúng ta đã trải qua hai giai đoạn: Thu phí 2 dừng và thu phí 1 dừng và đang triển khai giai đoạn 3 là thu phí không dừng.

Việc áp dụng các công nghệ hiện đại là xu thế tất yếu, nên chúng tôi hoàn toàn ủng hộ.

Về dự án thu phí không dừng: Hiện việc này chưa triển khai đồng bộ trên toàn quốc. Tổng cục Đường bộ đã đấu thầu và lựa chọn nhà thầu cung cấp dịch vụ này.

Theo tôi, việc triển khai đấu thầu cần một dự án gồm các phần: nghiên cứu lựa chọn công nghệ và cơ chế chính sách. Ví dụ như các ý kiến đã nêu về tiền đọng trong tài khoản ngân hàng, tiền chuyển mấy lần trong ngày, tiền của nhà cung cấp dịch vụ thu phí hưởng bao nhiêu %... Phần cơ chế này phải được giải quyết trong dự án rồi mới đem ra đấu thầu.

Như các ý kiến đã đưa ra trong buổi tọa đàm, chúng ta mới chú trọng nhiều về công nghệ và chưa làm rõ được vấn đề về cơ chế, nên mới còn các ý kiến trái chiều trong buổi tọa đàm ngày hôm nay.

Keyword đầu tiên có dấu
Ông Nguyễn Văn Quyền

Thứ hai là, chủ trương này là đúng nhưng thực hiện nhanh hay chậm là do chúng ta giải quyết hài hòa lợi ích giữa 4 NHÀ: Nhà đầu tư BOT (có lợi hơn so với thu phí hiện nay: áp dụng công nghệ hiện đại thì chi phí thu tự động thấp hơn chi phí thu thủ công hiện nay); Nhà cung cấp dịch vụ công nghệ thu phí tự động (họ cũng là nhà đầu tư về công nghệ nên họ phải có lãi); Người sử dụng dịch vụ đường bộ (tiện lợi hơn, nhanh hơn); Nhà nước (giao thông thông thoáng, đảm bảo giám sát công khai minh bạch).

Ngoài ra, việc nộp tiền trước vào tài khoản: Có cơ chế chính sách gì không, có giảm giá hay ưu đãi cho người sử dụng dịch vụ đường bộ trả tiền trước vào tài khoản hay không?

Trên cơ sở làm rõ các vấn đề này, chúng ta mới đưa ra đấu thầu để chọn lựa nhà đầu tư đáp ứng về công nghệ. Và các nhà thầu buộc phải tuân theo cơ chế chính sách đã được phê duyệt trong dự án, là một phần trong hợp đồng kinh tế giữa cơ quan có thẩm quyền với các bên tham gia quá trình cung cấp dịch vụ.

Nếu dự án chưa giải quyết đầy đủ, toàn diện các yêu cầu này thì Bộ GTVT nên đưa các nội dung này trong hợp đồng mời thầu, để đảm bảo việc triển khai dự án được rõ ràng.

Thứ ba, chúng tôi đồng ý với các ý kiến về việc triển khai giai đoạn chuyển tiếp cho việc thu phí không dừng. Trong giai đoạn chuyển tiếp, chúng ta sẽ thực hiện thu phí hỗn hợp (cả thu phí tự động và thu phí thủ công). Giai đoạn chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào cơ chế chính sách tốt hay không.

Tôi cho rằng không nên có nhiều Nhà đầu tư tham gia dự án thu phí không dừng. Nhiều nước chỉ có 1 công ty thực hiện việc này để hội đủ sức manh, quản lý tập trung, giảm chi phí.

- Cảm ơn ông Nguyễn Văn Quyền, tuy nhiên, chúng tôi nhận được nhiều ý kiến của độc giả cho rằng việc chỉ có 1 nhà đầu tư tham gia là thiếu tính cạnh tranh, không minh bạch, liệu có thể thêm các nhà đầu tư tham gia lĩnh vực này hay không?

Thứ trưởng Lê Đình Thọ: Tới đây, Tổng cục Đường bộ VN sẽ tổ chức đấu thầu, sẽ lựa chọn thêm nhà đầu tư cung cấp dịch vụ thu phí không dừng. Còn việc tại sao chỉ có 1 nhà đầu tư là VETC tham gia giai đoạn 1 của dự án, tôi đã giải thích ở trên.

Thưa Thứ trưởng Lê Đình Thọ, tới đây Bộ GTVT sẽ chỉ đạo triển khai thực hiện dự án thu phí không dừng như thế nào để đảm bảo đúng tiến độ Chính phủ giao?

Thứ trưởng Lê Đình Thọ: Tôi đã từng quan sát tại một số trạm và khẳng định tiện ích rất lớn. Lái xe cũng thoải mái. Tôi đi qua Quảng Bình, xe đi qua lái xe rất phấn khởi, không phải dừng đỗ gì. Nhà nước, nhà đầu tư cung cấp dịch vụ tốt như thế, chẳng cớ gì mà người dân không sử dụng. Cũng như chuyện mua hàng online đang ngày càng phổ biến hơn. Cứ thuận tiện, có lợi cho các bên thì người dân sẽ sử dụng.

Bộ GTVT 2 tuần họp một lần để tháo gỡ khó khăn liên quan đến vấn đề này. Quan trọng là công tác tuyên truyền và thực hiện. Chẳng hạn liên quan đến các loại xe kinh doanh vận tải, chúng tôi cũng có tổ chức nhiều hình thức tuyên truyền. Bản thân các doanh nghiệp, hợp tác xã cũng cần tuyên truyền đến lái xe việc dán thẻ để thực hiện.

Cơ quan quản lý Nhà nước cũng phải làm gương, dán trước, sử dụng trước. Kế đó là cán bộ nhà nước. Người dân thấy tiện ích họ sẽ sử dụng. Tôi đồng tình việc trước mắt phải có cơ chế khuyến khích.

Còn ý kiến ông Quyền nêu câu hỏi: "Vì sao không đủ điều kiện vẫn đấu thầu thu phí không dừng", tôi khẳng định luôn phải đủ mới đấu thầu. Phải có dự án được duyệt, thiết kế kỹ thuật được duyệt mới đấu thầu được. Còn những gì phát sinh thì phải tiếp tục xử lý. Với các yêu cầu kỹ thuật được nêu ra trong hồ sơ mời thầu, nhà đầu tư nào có phương án chi phí hợp lý nhất sẽ có lợi thế.

BÁO GIAO THÔNG