TT Obama có phá được "dớp" mất lưỡng viện?

05/11/2014 16:25

Ông Obama phải đối mặt nhiều khó khăn trong hai năm cuối trên cương vị Tổng thống bởi ưu thế cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ thuộc về Đảng Cộng hòa.

tt obama có phá được "dớp" mất lưỡng viện?
Tổng thống Obama trong chiến dịch vận động cho Đảng Dân chủ ở bang Michigan

Khó khăn cho đảng Dân chủ

Ngày 4/11, cử tri Mỹ bỏ phiếu bầu cử Quốc hội Mỹ giữa nhiệm kỳ. Trong cuộc bầu cử lần này, tất cả 435 ghế tại Hạ viện, 36/100 ghế tại Thượng viện và 39/50 thống đốc bang sẽ được bầu lại. Hiện tại, Đảng Cộng hòa đang chiếm đa số tại Hạ viện với tỷ lệ 234/201, Đảng Dân chủ (của ông Obama) kiểm soát Thượng viện với tỷ lệ 53/45 (hai nghị sỹ độc lập).

Các cuộc bầu cử giữa kỳ thường tập trung vào những vấn đề quốc nội. Nhưng năm nay, sự trỗi dậy của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS), dịch Ebola bùng phát và các chính sách đối phó đã ảnh hưởng không nhỏ tới cử tri trong giai đoạn cuối cuộc vận động tranh cử. Ông Norm Ornstein, Nhà phân tích chính trị, Viện American Enterprise nhận định: “Đây là thời điểm khó khăn của Đảng Dân chủ, họ không có nhiều lựa chọn”. Nhiều khả năng, một số ghế sẽ phải bỏ phiếu vòng hai do cuộc đua một số bang khá sít sao và cách biệt giữa các ứng viên của hai đảng không lớn. Có thể, kết quả bầu cử Thượng viện phải đợi tới đầu năm 2015.

NBC News và The Wall street Journal hôm qua công bố kết quả thăm dò cho thấy 46% cử tri ủng hộ Đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội. Ngoài ra, Trung tâm nghiên cứu Pew cho biết, cử tri của Đảng Cộng hòa quan tâm tới bầu cử giữa kỳ hơn so với cử tri của Đảng Dân chủ.

Trung tâm Phản ứng Chính trị ước tính, chi phí cho các cuộc bầu cử năm nay lên tới khoảng 4 tỷ USD - tốn kém nhất trong lịch sử. Và cuộc bầu cử này còn được coi là bước “tập dượt” cho các bên trong cuộc bầu cử Tổng thống và Quốc hội năm 2016.

Thách thức với ông Obama

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới còn được xem như một cuộc trưng cầu dân ý về uy tín của Tổng thống Obama. Ông Frank Newport, người thuộc tổ chức thăm dò Gallup nói: “Các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy cử tri không hài lòng với Tổng thống Barack Obama và hướng đi của đất nước”. Trong lịch sử, đảng của các tổng thống hai nhiệm kỳ thường để mất lưỡng viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ thứ hai. Và đến giữa nhiệm kỳ thứ hai, các lời hứa không được thực hiện đến 1/4. Không những thế, hơn một năm qua, tỉ lệ ủng hộ ông Obama luôn ở mức dưới 50%. Thậm chí có thời điểm xuống còn 41,5%, trong khi đó, năm 2008 đạt 83-89%.

Nếu Đảng Dân chủ thất bại trong cuộc bầu cử sắp tới, các nghị sĩ Đảng Cộng hòa sẽ chiếm số đông trong Quốc hội. Điều này đồng nghĩa với việc Tổng thống Obama sẽ gặp nhiều khó khăn khi thông qua các chính sách. Cựu Chủ tịch Ủy ban toàn quốc Mike Duncan cho rằng, phe Cộng hoà đang làm tất cả mọi thứ có thể được để biến cuộc bầu cử năm nay thành một cuộc trưng cầu dân ý về tổng thống và các chính sách.

Nếu Đảng Cộng hòa nắm toàn bộ Quốc hội, ông Obama cho dù vẫn còn quyền phủ quyết nhưng sẽ phải hao tổn nhiều thời gian và tâm trí để đưa ra những đối sách thay vì tập trung vào những vấn đề mà ông đang ưu tiên như người nhập cư, đạo luật cải cách y tế Obamacare, IS, Ebola, khủng hoảng Ukraine…

Hiện, ông Obama đang dựa vào Thượng viện để kiểm soát lịch trình, đề ra các quy định và quyết định xem dự luật nào sẽ được đưa ra thảo luận và biểu quyết. Nên nếu Thượng viện “rơi” nốt vào tay Cộng hòa thì nhiều khả năng không có dự luật hoặc chính sách lớn nào được thông qua trong hai năm tới.

Cũng có hy vọng cho ông Obama là trong từng trường hợp cụ thể phe Cộng hòa không giành đủ 2/3 số phiếu tại Thượng viện và những chỉ trích của dư luận về mâu thuẫn giữa Quốc hội và Chính phủ sẽ khiến phe Cộng hòa chấp nhận thỏa hiệp để hướng tới mục tiêu 2016.

Thanh Huyền