Vì đâu Trump bất ngờ thay đổi thái độ với Trung Quốc về dịch bệnh Covid-19?

30/03/2020 09:04

Thay vì chỉ trích Trung Quốc, ông Trump nhấn mạnh cần phải hợp tác với Bắc Kinh trong bối cảnh Covid-19 lan nhanh với tốc độ chóng mặt tại Mỹ.

TIEUDE_BAIVIET_KHONGDAU
Tổng thống Mỹ Donald Trump không còn gọi virus mới là “virus Trung Quốc”

Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ thay đổi thái độ đối với Trung Quốc, đặc biệt là với những cáo buộc nhằm vào Bắc Kinh về đại dịch viêm đường hô hấp cấp bùng phát từ Vũ Hán. Thay vì chỉ trích Trung Quốc thiếu xử lý kịp thời khiến dịch Covid-19 bùng phát, ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh việc cần phải hợp tác với Bắc Kinh trong bối cảnh virus đang lan nhanh với tốc độ chóng mặt tại chính nước Mỹ.

3 lần thay đổi thái độ

Sự thay đổi thái độ liên tục của ông Trump thể hiện rõ ngay sau cuộc điện đàm với người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình. Ông Trump không còn gọi virus Corona mới là “virus Trung Quốc” như đã sử dụng bất chấp mọi chỉ trích từ phía Bắc Kinh, thay vào đó chỉ gọi đây là “mầm bệnh đang hoành hành ở gần như tất cả mọi nơi trên trái đất”.

Trong cuộc điện đàm mới nhất, lãnh đạo của hai quốc gia đã chọn cách tiếp cận theo hướng tăng cường hợp tác để đối phó với khủng hoảng thay vì chỉ trích lẫn nhau.

Ở giai đoạn đầu khi dịch mới bùng phát, ông Trump ca ngợi những nỗ lực kiểm soát dịch của Trung Quốc, thậm chí ngay cả khi Bắc Kinh bị chỉ trích vì thiếu hành động và che đậy thông tin. Tổng thống Trump khi ấy còn khẳng định, Mỹ “đánh giá cao” nỗ lực của Trung Quốc để ngăn chặn virus lây lan.

Nhưng, khi số lượng trường hợp nhiễm bệnh tại Hoa Kỳ gia tăng, áp lực trong nước dồn lên vai chính quyền của Trump ngày càng lớn vì không đảm bảo hỗ trợ y tế và xét nghiệm trên diện rộng, thái độ của Tổng thống Mỹ về sự minh bạch cũng như khoảng thời gian công bố thông tin dịch của Trung Quốc bắt đầu thay đổi, từ ngày 6/3. Khi đó, ông nói Mỹ mới biết về virus này chỉ một thời gian ngắn.

Ngày 17/3, chỉ vài ngày sau khi người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Zhao Lijian thúc đẩy thuyết âm mưu rằng, virus Corona mới có nguồn gốc chính là từ quân đội Mỹ, Tổng thống Trump bắt đầu gọi virus mới là “Virus Trung Quốc”, bất chấp việc Bắc Kinh vô cùng tức giận và chỉ trích Mỹ phát động chiến dịch phân biệt chủng tộc.

Ông Trump khăng khăng, Covid-19 mới phát sinh từ Trung Quốc và muốn phía Bắc Kinh cần phải có thái độ mạnh mẽ hơn. “Tôi ước gì Trung Quốc cởi mở hơn và chia sẻ thêm với thế giới về những gì đã xảy ra tại Trung Quốc trước khi chúng ta đọc được những thông tin đó dù chưa chắc đó hoàn toàn là sự thật”, ông Trump nói ngày 21/3.

Chiêu đánh lạc hướng hay kêu gọi bầu cử?

TIEUDE_BAIVIET_KHONGDAU
Tổng thống Donald Trump.

Trước sự thay đổi thái độ của Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhiều người trong giới chuyên gia, chính trị gia như ông Steve Tsang, Giám đốc Viện Trung Quốc SOAS tại Đại học London cho rằng, cách hành xử của Tổng thống Trump chỉ làm lợi cho người đồng cấp Trung Quốc.

“Trump đã tham gia vào trò chơi tranh cãi trẻ con xoay quanh tên gọi của virus nhằm đánh lạc hướng sự chú ý trước những chỉ trích về sai lầm và thiếu trách nhiệm của chính quyền mình phụ trách trong xử lý dịch bệnh ngay từ cuối tháng 1”, ông Tsang nói.

Nhận xét thêm về sự chuyển biến trong thái độ của ông Trump, Giáo sư về khoa học chính trị tại Đại học Yale-NUS ở Singapore, ông Chin-hao Huang cho biết, thời điểm hai lãnh đạo thực hiện cuộc gọi và sự thay đổi cách cư xử của ông Trump “có sự trùng hợp chiến lược”. “Cuộc gọi được thực hiện vào đúng thời điểm bước ngoặt khi chúng ta chứng kiến Mỹ vượt qua cả số ca bệnh đã được xác nhận tại Trung Quốc”, ông nói.

Theo Giáo sư, sự thay đổi cách sử dụng ngôn từ của ông Trump có lẽ do các cố vấn của ông tác động vì cho rằng cụm từ “virus Trung Quốc” hoàn toàn không có lợi cho tình hình hiện tại hoặc sẽ ảnh hưởng tới sự ủng hộ chiến lược từ nhóm người Mỹ gốc Á cho ông Trump trong cuộc bầu cử Tổng thống vào tháng 11 tới.

“Tất cả các cộng đồng ở Mỹ trong cuộc bầu cử Tổng thống đều quan trọng. Vì vậy, có thể cho rằng, cách tiếp cận ngôn ngữ như vậy trong thời điểm này hoàn toàn không có lợi”.

Trong khi đó, theo chuyên gia về quan hệ Mỹ - Trung tại Đại học Oxford, bà Rosemary Foot, có lẽ, cả hai phía đều lo ngại rằng họ đang bước vào thời kỳ khủng hoảng kinh tế; hai bên đều mong muốn vượt qua khó khăn hiện tại và khởi động nền kinh tế càng sớm càng tốt trong khi tiếp tục duy trì sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế”.

Trang Trần