Chưa có miễn dịch cộng đồng, khả năng lây nhiễm Covid-19 trở lại rất lớn

25/04/2020 13:15

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết, vì chưa có miễn dịch cộng đồng nên khả năng lây nhiễm trở lại là rất lớn.

Chưa có miễn dịch cộng đồng, khả năng lây nhiễm Covid-19 trở lại rất lớn 1
GS.TS Nguyễn Thanh Long, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế

Rất lo ngại làn sóng thứ 2 đối với dịch Covid-19

Sáng 25/4, tại cuộc họp Ban chỉ đạo Quốc gia phòng chống Covid-19, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long cho biết, qua tổng kết có nhiều trường hợp mắc virus không có triệu chứng lâm sàng hoặc những triệu chứng rất mờ nhạt, chỉ đau mỏi cơ thể, triệu chứng của cảm cúm, dấu hiệu mơ hồ nên dễ bỏ qua... Ngoài ra, có thể tồn tại một số trường hợp người lành mang virus trong cộng đồng nhưng không phát hiện ra được. Vì chưa có miễn dịch cộng đồng nên khả năng lây nhiễm trở lại là rất lớn.

“Chúng tôi rất lo ngại làn sóng thứ 2 đối với dịch Covid-19. Bài học từ các nước Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, bị làn sóng thứ 2 xâm nhập vào và tồn tại phát triển trong một cộng đồng mà không biết được. Đến khi xảy ra trên diện rất lớn thì lúc đó mới phát hiện ra. Nếu chúng ta cũng như vậy thì lúc đó hệ thống y tế của ta sẽ trong tình trạng rất khó khăn”, ông Long nhấn mạnh.

Do đó, cần phải kiên quyết ngăn chặn với đường hàng không, kiểm soát với từng chuyến bay, từng hành khách nhập cảnh vào Việt Nam và nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương các cấp trong công tác phòng chống dịch. Đối với cộng đồng, tất cả những trường hợp có triệu chứng mơ hồ hoặc liên quan bệnh cúm thông thường thì lập tức xét nghiệm. Tiếp đến là tập trung vào một số đối tượng có nguy cơ như khu công nhân, khu nhà trọ công nhân, khu tập trung nhiều lao động tự do, người yếu thế...

Ban chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 đề nghị người dân tiếp tục thực hiện tốt 5 điểm sau: Hạn chế tối đa ra ngoài, chỉ ra ngoài khi thực sự cần thiết; Nếu buộc phải ra ngoài luôn luôn đeo khẩu trang, hãy giữ khoảng cách tiếp xúc, tốt nhất là 2m; Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn; Thường xuyên vệ sinh và để thông thoáng nhà cửa, lau rửa các bề mặt hay tiếp xúc, sinh hoạt lành mạnh; Thực hiện khai báo y tế, cập nhật tình hình sức khỏe hàng ngày, giữ liên hệ thường xuyên với cán bộ y tế, cơ sở y tế.

Bên cạnh đó, Ban chỉ đạo khuyến cáo người dân 7 thói quen cần thay đổi trong mùa dịch Covid-19 gồm: Trước gặp nhau tay bắt mặt mừng, nay gặp nhau không vồ vập, không bắt tay; Trước hay vô thức đưa tay lên mặt, nay không đưa tay lên mắt, mũi, miệng; Trước về tới nhà là sà vào người thân, nay cần thay ngay quần áo, tắm rửa; Trước ăn xong đánh răng là đủ, nay thêm súc họng bằng nước muối hoặc dung dịch sát khuẩn; Trước hay giao lưu gặp gỡ, nay không mời khách tới nhà và cũng không tới nhà người khác.

3 nguyên nhân dẫn đến dương tính Covid-19 trở lại

Tới sáng 25/4, không có ca mắc mới Covid-19. Như vậy, số ca mắc hiện vẫn là 270 ca. Có 5 trường hợp bệnh nhân dương tính trở lại sau khi âm tính.

Về những người lành mang bệnh hoặc trường hợp có kết quả xét nghiệm âm tính với virus SARS-CoV-2 gây Covid-19 rồi lại dương tính trở lại, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long cho biết, có mấy vấn đề đặt ra về chuyên môn với những trường hợp người bệnh này.

Thứ nhất, có thể người bệnh chưa khỏi bệnh hoàn toàn, trong quá trình điều trị chưa đào thải hết mầm bệnh, virus vẫn còn tồn tại trong cơ thể, đặc biệt trong tế bào niêm mạc phổi.

Thứ hai, khả năng những người đã khỏi bệnh nhưng trong quá trình đào thải virus nhưng ở dạng bất hoạt - xác virus. Khi làm khuếch đại gen, chúng ta xác định được gen của virus. Trường hợp này, đào thải ra mầm bệnh nhưng mầm bệnh không hoạt động được.

Thứ ba, trường hợp người lành mang trùng (hiện có một trường hợp). Cho đến thời điểm hiện nay chúng ta chưa khẳng định được chắc chắn có phải người lành mang trùng không nhưng nó ở dạng như vậy. Điều này có thể xảy ra khi cơ thể con người ta chưa sản xuất đủ kháng thể để có thể khống chế, kiểm soát và tiêu diệt được virus này.

“Chúng tôi đã yêu cầu với các cơ quan, với tất cả các trường hợp có xét nghiệm âm sau đó xét nghiệm dương thì giao cho 2 labo tiến hành nuôi cấy virus. Nếu virus đó sống, phát triển thì chứng tỏ cơ thể người đó chưa khỏi bệnh”, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long nhấn mạnh.

Ngoài ra, thời gian tới ngành y tế sẽ tiến hành lấy mẫu hết tất cả những trường hợp đã điều trị để xét nghiệm kháng thể trung hòa, để xem kháng thể đó có khả năng tiêu diệt được virus hay không.

“Có trường hợp chúng tôi dự đoán kháng thể đó không thể tiêu diệt được virus. Như vậy virus sẽ tồn tại ở một thời gian rất dài trong cơ thể”, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long cho biết thêm.

Công việc này phải làm trong labo an toàn sinh học cấp 3. Hiện Bộ Y tế đã giao cho 2 labo là Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh thực hiện hai kỹ thuật này, để từ đó sớm có câu trả lời khoa học.

5 bệnh nhân (BN) dương tính trở lại sau khi đã có kết quả xét nghiệm âm tính gồm: BN 188 điều trị tại BV Đa khoa Hà Nam âm tính 2 lần, ra viện ngày 16/4 nhưng khi về địa phương, CDC Hà Nội xét nghiệm dương tính lại. BN 188 đã nhập BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở 2 làm xét nghiệm RT-PCR. Ngày 18/4, cho kết quả âm tính, đến ngày 20/4 và 21/4 cho kết quả dương tính.

BN52 và BN149 âm tính 3 lần liên tiếp được BV Dã chiến Quảng Ninh công bố ra viện ngày 16/4, tiếp tục theo dõi tại BV. Ngày 21/4, CDC Quảng Ninh thực hiện xét nghiệm SARS-CoV-2 và 2 bệnh nhân có kết quả dương tính, nên được cách ly, theo dõi tiếp tại BV.

BN137 được BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở 2 công bố khỏi bệnh ngày 7/4 sau khi có kết quả 3 lần xét nghiệm âm tính (ngày 3/4, 4/4 5/4). Sau đó bệnh nhân được cách ly tiếp tại BV và làm lại xét nghiệm RT-PCR kiểm tra SARS-CoV-2 các ngày 7/4, 6/4, 19/4 đều âm tính. Chiều 22/4, BN137 được cho về theo dõi cách ly tại nhà. Ngày 23/4, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương trả kết quả xét nghiệm RT-PCR dương tính, BN137 đã quay trở lại bệnh viện.

BN36, ngày 10/4, sau 3 lần âm tính được công bố khỏi bệnh ra viện và được tiếp tục cách ly 14 ngày tại một cơ sở y tế tập trung của tỉnh. Tại đây, BN36 được xét nghiệm 2 lần âm tính nữa, và xét nghiệm lần 3 để chuẩn bị kết thúc 14 ngày cách ly thì lại dương tính trở lại. Hiện BN36 vẫn đang được cách ly và theo dõi tiếp.

Phùng Đô