Vĩnh biệt người cận vệ thân cận của Bác Hồ

02/05/2014 11:34

Thiếu tướng Phan Văn Xoàn, nguyên tư lệnh Bộ tư lệnh Cảnh vệ, người từng làm cận vệ bên cạnh Bác Hồ, đã qua đời.

Con người cương trực, sẵn sàng chết cho lãnh tụ

vĩnh biệt người cận vệ thân cận của bác hồ
Đảng ủy - Ban giám đốc Sở Cảnh sát PCCC TP.HCM viếng linh cữu thiếu tướng Phan Văn Xoàn (Ảnh: Tuổi trẻ)

Sinh ngày 15/1/1924 tại Cà Mau, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1940. Năm 1955, khi theo đoàn quân về tiếp quản thủ đô, ông bắt đầu tham gia công tác bảo vệ ở Bộ Công an, từ đó cuộc đời ông gắn liền với công tác cảnh vệ, trên nhiều cương vị khác nhau.

Ông từng giữ trọng trách cục phó rồi cục trưởng Cục Cảnh vệ (thuộc Bộ Công an) từ năm 1958-1989 và sau đó là quyền tư lệnh rồi tư lệnh Bộ tư lệnh Cảnh vệ cho đến ngày về hưu năm 1992.

Đại tá Nguyễn Thị Bích Thuận, năm nay 92 tuổi, là vợ của ông Lê Văn Lương (nguyên trưởng Ban Tổ chức trung ương), xúc động nói: “Tôi nhận được tin anh Xoàn ra đi hơi muộn. Chắc anh em nghĩ tôi cũng lớn tuổi rồi, sợ ảnh hưởng đến sức khỏe nên mới chậm báo tin buồn này!”.

Là một trong những người gần gũi với tướng Xoàn từ thời còn làm ở Cục Cảnh vệ trực tiếp bảo vệ Bác Hồ, bà kể khi ông Xoàn đảm nhiệm cục trưởng thì bà làm cục phó, nên hai người rất hiểu nhau.

“Tính anh Xoàn cương trực, mạnh mẽ lắm. Anh rất thẳng tính, khi nguyên tắc thì cực kỳ nguyên tắc trong công việc, nhưng lúc tình cảm thì cũng chan hòa hết mình với anh em - bà nói - Người bên ngoài có thể khó hiểu, nhưng người trong lực lượng rất hiểu đặc tính này. Làm cảnh vệ lãnh tụ, chỉ một sợi tóc, một cây tăm không đúng chỗ cũng phải đề cao cảnh giác. Không tuân thủ nguyên tắc thì không làm cảnh vệ được, mà cũng không thể thiếu tình người, thiếu trái tim”.

vĩnh biệt người cận vệ thân cận của bác hồ
Thiếu tướng Phan Văn Xoàn

Nhà tướng Xoàn rất đông con, ông sống cực kỳ giản dị, tiết kiệm. Khi đã vào công việc và ở bên đồng đội thì ông không còn nghĩ gì cho riêng mình nữa. Ông sẵn sàng sẻ chia cho anh em từng tấm áo, chén cơm.

“Tôi và anh Xoàn có những lần theo bảo vệ Bác trong những chuyến đi thăm các địa phương, kể cả ra nước ngoài. Nhìn anh Xoàn mộc mạc, hào sảng thế, nhưng anh tỉ mỉ quan tâm chặt chẽ đến từng chi tiết nhỏ nhặt nhất có thể ảnh hưởng đến sự an toàn của lãnh tụ. Anh em nào sơ suất vi phạm, anh nhắc nhở rất nghiêm khắc. Tuy nhiên, sau khi anh em đã hoàn thành trọng trách, anh luôn quan tâm đến vấn đề cơm nước, nghỉ ngơi của họ một cách chu đáo. Tấm lòng anh rộng lớn lắm” - bà Thuận tâm sự.

Ngoài trọng trách bảo vệ Bác Hồ, tướng Xoàn cũng hoàn thành nhiều nhiệm vụ đặc biệt trong thời gian phụ trách Cục Cảnh vệ.

Suốt mấy năm diễn ra Hội nghị Paris ở Pháp khởi đầu từ năm 1968, ông là người tổ chức tuyệt đối an toàn cho nhiều đoàn cán bộ ta sang tham dự hội nghị.

Nguyên phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình đã xúc động đánh giá: “Trên đất Pháp, ròng rã gần năm năm trời, các đồng chí đã bảo vệ tuyệt đối an toàn hai đoàn đàm phán của ta, với 201 phiên họp công khai, 45 cuộc gặp riêng giữa VN và Mỹ, 500 cuộc họp báo, gần 1.000 cuộc phỏng vấn diễn ra nhưng không một thông tin nào, địa điểm nào, tài liệu nào bị tiết lộ. Giữ được tuyệt đối bí mật các kế hoạch đấu tranh của ta, nội dung thông tin liên lạc của đoàn ta ở Paris với Hà Nội. Đảm bảo an toàn về chính trị cũng như đoàn kết nội bộ, chủ động thực hiện tốt các phương án đấu tranh với địch, góp phần quan trọng vào thắng lợi của ta ở Hội nghị Paris về VN”.

Truyền lửa cho đời sau

Năm 1992, về hưu khi 68 tuổi nhưng chỉ sau ba năm ông cho ra đời Công ty Long Hải chuyên về nghiệp vụ bảo vệ. ông luôn tâm huyết muốn xây dựng hình ảnh người vệ sĩ toát lên tinh thần nghĩa khí của Lục Vân Tiên. Và ông đã lấy “Nhân - lễ - nghĩa - trí - tín” làm gốc để giáo dục và xây dựng nhân cách người vệ sĩ. Trong giáo án tập luyện, ông còn soạn hẳn một bài giảng về đạo đức người vệ sĩ. “Tôi quan niệm đó là bài học đầu tiên và vô cùng quan trọng cho các em khi chấp nhận bước vào nghề. Bài giảng đạo đức soạn thảo từ khóa huấn luyện cho 44 vệ sĩ đầu tiên vẫn được truyền giữ đến bây giờ, sau 10 năm với hơn 3.000 vệ sĩ” - ông nói.

vĩnh biệt người cận vệ thân cận của bác hồ
Bác Hồ với cận vệ Phan Văn Xoàn - Ảnh tư liệu năm 1959

Lời dạy “có thái độ tốt với đồng bào” của Bác năm xưa dành cho người cận vệ nay được ông truyền lại cho thế hệ các bạn trẻ trong công ty. Ông bảo: “Người vệ sĩ phải là người có trí tuệ luôn tỉnh táo, tôi không có quan điểm khuyến khích các em xử lý tình huống bằng vũ lực. Đạo đức nghề nghiệp của người vệ sĩ ngoài tính trung thực, ngay thẳng, hiểu biết pháp luật là lòng nhân đạo nghĩa”.

Người cận vệ gần chục năm làm việc bên Bác chia sẻ: “Sự vĩ đại của Bác Hồ chúng ta không có gì xa xôi. Trong bất cứ công việc gì Bác cũng giống một con người bình thường, giản dị, chan hòa, không hề có khoảng cách. Đi bên Người chúng ta thấy tự tin hơn, ấm áp hơn như bên cạnh người cha, người ông...”.      

Lan Hương (Tổng hợp)