Thứ Ba, 21/01/2020 16:41:41 Hotline: 0901 514 799

Vượt qua nghịch cảnh, bà mẹ đơn thân giành giải Nobel hóa học

05/10/2018 15:37

Nếu có thêm một giải thưởng đặc biệt cho một gương mặt điển hình trong những người đã đoạt giải Nobel...

Keyword đầu tiên có dấu

Frances H. Arnold, người phụ nữ thứ 5 giành giải Nobel Hóa học

“Nếu có thêm một giải thưởng đặc biệt cho một gương mặt điển hình trong những người đã đoạt giải Nobel, thì cô ấy (Frances H. Arnold) sẽ là người xứng đáng nhất”, đồng nghiệp đã đánh giá như vậy về nữ giáo sư sinh hóa người Mỹ, người vừa giành giải thưởng Nobel Hóa học 2018 danh giá.

Tổn thương tinh thần và bệnh ung thư vú tấn công dồn dập

Cuộc sống không phải lúc nào cũng dễ dàng đối với Frances H. Arnold, 62 tuổi, giáo sư kỹ thuật hóa học của Viện Công nghệ California (Caltech - Mỹ), người đã giành được một nửa giải Nobel Hóa học 2018 (khoảng 1 triệu USD) cho những cống hiến và đóng góp khoa học tuyệt vời của mình.

Chiến thắng của giáo sư Arnold không gây ngạc nhiên cho bất cứ ai biết bà và những gì Arnold phải trải qua. Để đạt được thành tựu ngày nay, bà Arnold đã phải vượt qua những nghịch cảnh trong cuộc sống cá nhân và dồn mọi tâm huyết cho sự nghiệp khoa học.

Người chồng đầu tiên của bà, kỹ sư sinh hóa James Bailey, đã qua đời vì bệnh ung thư năm 2001. Tiếp đó, người bạn đời thứ hai Andrew Lange, một nhà vũ trụ học nổi tiếng, cũng bỏ bà ra đi năm 2010.

Chưa dừng lại đó, bà Arnold bị chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú vào năm 2005. Và năm 2016, người con trai của bà có tên William Lange-Arnold đã bất ngờ qua đời vì một TNGT nghiêm trọng. “Quá nhiều thứ trong cuộc đời tôi đã không như mong đợi. Tôi đã phải trải qua những mất mát vô cùng lớn và liên tục”, bà Arnold bộc bạch trong một sự kiện năm 2017.

Chính những nghịch cảnh đau khổ ấy đã giúp người mẹ đơn thân này càng nỗ lực cống hiến cho khoa học và cuối cùng bà được vinh danh trong lĩnh vực nghiên cứu enzyme theo phương pháp chọn lọc có định hướng.

Arnold chỉ đơn giản nói rằng: “những gì tôi làm là nghiên cứu, sao chép quá trình tiến hóa, chọn lọc của thiên nhiên để xây dựng những chất sinh học mới, nhằm giải quyết các vấn đề toàn cầu. Thay vì bơm dầu ra khỏi lòng đất để tạo ra nhiên liệu, chúng ta có thể sử dụng ánh sáng mặt trời giống như năng lượng được lưu trữ trong các loài thực vật”.

Frances Arnold đã trở thành người phụ nữ thứ 5 giành giải Nobel Hóa học và là 1 trong 17 phụ nữ duy nhất giành được giải Nobel cho các ngành khoa học, bao gồm sinh học, hóa học và vật lý. Kể từ khi bắt đầu vào năm 1901, Giải thưởng Nobel đã được trao cho 844 nam và 49 nữ.

Trong cuộc họp báo tại Caltech chiều 3/10, nữ giáo sư người Mỹ đã chia sẻ niềm vui của mình với đồng nghiệp và hàng nghìn sinh viên. Bà cũng dự đoán nhiều phụ nữ hơn nữa sẽ giành được giải thưởng danh giá Nobel hàng năm.

Vinh danh nghiên cứu “Darwin trong ống nghiệm”

Bên cạnh Frances H. Arnold, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển (KVA) tại Stockholm ngày 3/10 còn vinh danh hai nhà khoa học nam George P. Smith (Mỹ) và Sir Gregory P. Winter (Anh).

Chia nhau một nửa giải thưởng, GS. Smith từ Đại học Missouri và Winter, một kỹ sư di truyền 67 tuổi tại Phòng Thí nghiệm Sinh học Phân tử MRC ở Cambridge đã phát minh ra phương pháp mà giới chuyên môn gọi là “phage dislay”, nơi thể thực khuẩn có thể được dùng để tạo ra các loại protein mới.

Mùa giải Nobel 2018 khởi động hôm 1/10 với giải thưởng đầu tiên được trao trong lĩnh vực y học. Hai nhà khoa học James P. Allison (Mỹ) và Tasuku Honjo (Nhật) được vinh danh vì công trình nghiên cứu điều trị ung thư bằng cơ chế ức chế miễn dịch âm tính.

Giải Nobel Vật lý được trao hôm 2/10 cho 3 nhà khoa học Arthur Ashkin (Mỹ), Gerard Mourou (Pháp) và Donna Strickland (Canada) vì những phát minh đột phá trong lĩnh vực vật lý laser.

Lễ trao giải thưởng Nobel 2018 tiếp tục vào thứ sáu (5/10) với việc công bố giải thưởng Hòa bình và kết thúc vào ngày 8/10 với giải thưởng Kinh tế.

Các nhà khoa học được vinh danh năm nay sẽ nhận được giải thưởng từ Vua Carl XVI Gustaf của Thụy Điển tại buổi lễ chính thức ở Stockholm ngày 10/12, kỷ niệm 122 năm ngày mất của nhà phát minh Alfred Nobel.

“Họ đã áp dụng các nguyên lý tiến hóa của Darwin trong các ống nghiệm và từ đó, có thể thúc đẩy quá trình tiến hóa nhanh hơn 1.000 lần và định hướng chúng trong việc tạo ra các protein mới”, Chủ tịch Ủy ban Nobel Hóa học của KVA, ông Claes Gustafsson nhận xét về tính ưu việt của các nghiên cứu.

Theo KVA, các nhà khoa học đoạt giải Nobel Hóa học 2018 đã giúp giải quyết các vấn đề lớn của nhân loại, như chế tạo các nhiên liệu sinh học, hóa chất xanh, chế tạo các vật liệu mới hay ứng dụng trong y học.

Cuộc sống trên trái đất tồn tại trong 3,7 tỷ năm qua vì các sinh vật đã thích ứng với môi trường sống nhờ sự tiến hóa. Ví dụ như, cá có thể bơi ở các đại dương vùng địa cực vì chúng có protein chống đông trong máu.

Các nghiên cứu về kháng thể của hai nhà khoa học nam đã giúp ngành điều chế dược phẩm bước sang một trang mới. Các dược phẩm trị viêm khớp dạng thấp, bệnh vẩy nến và bệnh viêm ruột, cũng như thuốc chứa kháng thể có thể trung hòa độc tố, chống lại các bệnh tự miễn và trong một số trường hợp chữa ung thư di căn đều là thành quả của nghiên cứu này.

“Những khám phá của George Smith và Greg Winter đang có tác động rất lớn, đặc biệt là thuốc chứa kháng thể có ít tác dụng phụ và hiệu quả hơn”, Goran Hansson, người đứng đầu KVA nói với các phóng viên hôm thứ tư.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Khoa Dược phẩm của Anh Alan Boyd cũng ca ngợi giải thưởng này và cho rằng, việc sử dụng kháng thể trong điều trị rất nhiều bệnh đã mang lại lợi ích lớn cho bệnh nhân trên toàn thế giới và sẽ sớm được ứng dụng trong nhiều năm tới.

Thùy Dương