Xây dựng địa đạo Phú Thọ Hòa trở thành không gian văn hóa Hồ Chí Minh

04/08/2022 15:34

Bí thư Nguyễn Văn Nên cho rằng, quang cảnh địa đạo dù đã trùng tu nhưng vẫn giữ được nét hoang sơ mang một ý nghĩa riêng biệt, cần giữ gìn.

Ngày 4/8, ông Nguyễn Văn Nên, Bí thư Thành ủy TP.HCM cùng lãnh đạo thành phố đi khảo sát tại địa đạo Phú Thọ Hòa, quận Tân Phú.

Đây một công trình đầy sáng tạo trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của quân và dân Lộc Hòa, Phú Thọ, hiện là một trong những di tích lịch sử-văn hóa cấp quốc gia của thành phố.

Xây dựng địa đạo Phú Thọ Hòa trở thành không gian văn hóa Hồ Chí Minh 1

Bí thư Thành ủy TP.HCM lắng nghe thuyết minh về di tích

Một trong những nhân chứng lịch sử, chứng kiến toàn bộ quá trình xây dựng địa đạo, ông Nguyễn Hùng Minh (82 tuổi), ngụ phường Phú Thọ Hòa, quận Tân Phú cho biết, cha ông là Nguyễn Văn Lự, một trong 12 chiến sĩ cách mạng tham gia đào địa đạo. Do đó quãng đời của ông luôn gắn bó và chứng kiến sự thay đổi của nơi này theo thời gian.

"Ngày trước nhà chúng tôi ở cạnh địa đạo, đã có lần quân giặc đến xét nhà và bắt khai ra nơi này nhưng cả gia đình quyết tâm bảo vệ", ông Minh chia sẻ.

Ông Minh cho biết thêm, đến nay địa đạo này đã được tu bổ 3 lần, việc trùng tu, bảo tồn rất quan trọng nhằm góp phần giữ gìn công trình lịch sử mà thế hệ trước đã đổ xương máu bảo vệ và góp phần giáo dục con cháu.

Được biết, tiền thân của địa đạo Phú Thọ Hòa là những hầm bí mật, nhất là hầm ếch. Loại hầm này vẫn có nắp đậy nguỵ trang, có ngách và lỗ thông hơi.

Là loại hầm ngõ cụt nên nó có nhược điểm là khi bị địch phát hiện thì không có đường thoát.

Do yêu cầu của cuộc kháng chiến từ những đặc điểm loại hầm ếch, nhân dân ấp Lộc Hòa đã cải tiến hầm ếch thành đường hầm xe lửa 2 ngăn.

Qua thời gian nhận thấy loại hầm này cũng không được an toàn mấy, nên quyết định phát triển hầm xe lửa hai ngăn thành hệ thống địa đạo liên xã, bắt đầu từ ấp Lộc Hòa kéo dài đến ấp Bình Long, Bình Đông qua Bình Hưng Hòa đến Gò Đậu….

Cuối buổi khảo sát, Bí thư Thành ủy cho rằng, quang cảnh địa đạo dù đã trùng tu nhưng vẫn giữ được nét hoang sơ mang một ý nghĩa riêng biệt, cần giữ gìn.

Xây dựng địa đạo Phú Thọ Hòa trở thành không gian văn hóa Hồ Chí Minh 2

Bí thư Thành ủy lắng nghe giới thiệu của nhân chứng lịch sử kể lại

Bí thư Thành uỷ yêu cầu ngoài việc tiếp tục cải tạo không gian trong khuôn viên địa đạo, quận Tân Phú cần bổ sung thêm nội dung, tư liệu, hình ảnh để địa đạo mang tầm vóc lịch sử, đồng thời xây dựng nơi đây trở thành không gian văn hóa Hồ Chí Minh đúng nghĩa.

Thời gian qua, di tích địa đạo Phú Thọ Hòa trở thành địa chỉ về nguồn của quận nhằm tuyên truyền giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.

Tour du lịch “Tân Phú - Đi là nhớ” được xây dựng gồm 5 điểm đến, trong đó di tích lịch sử địa đạo Phú Thọ Hòa là một địa chỉ ấn tượng, tuyến mới nhằm thu hút du khách trong và ngoài nước đến TP.HCM.

Địa đạo Phú Thọ Hòa được xây dựng vào năm 1947 tại thôn Lộc Hòa và vùng phụ cận, nay tọa lạc tại số 139 đường Phú Thọ Hòa, phường Phú Thọ Hòa, quận Tân Phú, TP.HCM.

Chiều dài địa đạo chạy theo địa hình, địa vật kéo dài trên 10 cây số. Trong 9 năm kháng chiến chống Pháp, địa đạo Phú Thọ Hòa che giấu hàng ngàn cán bộ, du kích, bộ đội.

Tiền thân của địa đạo Phú Thọ Hòa là những chiếc hầm bí mật, nhất là hầm ếch, chiều dài chừng 4,5m, chiều rộng chỉ vừa một người chui. Sau đó hầm ếch được cải tiến thành đường hầm xe lửa 2 ngăn.

Cuối cùng để tăng mức độ an toàn đã phát triển hầm xe lửa hai ngăn thành hệ thống địa đạo liên xã, bắt đầu từ ấp Lộc Hòa kéo dài đến ấp Bình Long, Bình Đông qua Bình Hưng Hòa đến Gò Đậu...

.

Nguyên Hằng