Khi minh tinh, giáo viên trở thành… Tổng thống

02/05/2022 16:00

Không ít người trở thành tổng thống một cách bất ngờ, nhất là khi đất nước rơi vào khủng hoảng, người dân chán nản với các chính trị gia...

Câu chuyện về sự nghiệp của Ronald Reagan và Castillo là những ví dụ điển hình.

Tổng thống Mỹ từng là diễn viên nổi tiếng

Trước khi trở thành Tổng thống thứ 40 của nước Mỹ vào năm 1981 và tại vị tới 2 nhiệm kỳ, Ronald Reagan từng là một diễn viên lâu năm và nổi tiếng trên màn ảnh.

Tuy không theo học về chính trị nhưng Reagan có ưu thế vượt trội về khả năng hùng biện, sở hữu giọng nói của phát thanh viên và những kinh nghiệm quản lý, tiếp xúc với quan chức, giới đại gia… được tích lũy từ thời làm diễn viên và sau này là truyền hình.

Khi minh tinh, giáo viên trở thành… Tổng thống 1

Tổng thống Mỹ Ronald Reagan tuyên thệ nhậm chức

Chàng trai sinh ra ở bang Illinois đã tới California -cái nôi của Hollywood và bước chân vào nghiệp diễn từ năm 1937.

Với dáng vóc cao ráo, mái tóc nâu bồng bềnh, đôi mắt xanh quyến rũ cùng giọng nói truyền cảm như phát thanh viên, Reagan đã nhanh chóng được các nhà làm phim lựa chọn.

Từ năm 1937 - 1957, Reagan đã xuất hiện trong 52 bộ phim, thậm chí còn được ca ngợi là diễn viên đóng vai phụ được yêu thích nhất, từng giữ chức Chủ tịch Nghiệp đoàn diễn viên màn ảnh (SAG).

Gần 20 năm trong nghề, Reagan đã học hỏi không ít kinh nghiệm lãnh đạo khi cùng nghiệp đoàn tranh đấu cho quyền lợi của diễn viên.

Sau đó, Reagan được Tập đoàn đa quốc gia Mỹ General Electric (GE) mời sang làm việc bằng hợp đồng đặc biệt. Nhiệm vụ của ông là kể chuyện (đôi khi phải diễn) trong chương trình mang tên “General Electric Theater” được phát sóng trên Đài CBS.

Một số chuyên gia đánh giá, những chuyến đi thăm và chia sẻ tại 135 nhà máy của GE như những buổi “học nghề chính trị” có giá trị với Reagan.

Ông biết cách thảo những bài chia sẻ ca ngợi doanh nghiệp Mỹ, lên án chính quyền đương thời bằng cách lồng ghép những câu chuyện, sự kiện nóng trên báo chí vào thông điệp của mình rồi thể hiện với giọng điệu hùng hồn, vốn là tài năng thiên bẩm.

Một trong những mấu chốt khiến Reagan thay đổi nhận thức về chính trị là khi ông nhận được mức lương cao từ GE nhưng bị trừ thuế rất mạnh. Reagan đã bức xúc và dần tham gia sâu hơn vào chính trường, phản đối chính quyền.

Từ một người thần tượng đảng Dân chủ, Reagan chuyển hoàn toàn sang ủng hộ đảng Cộng hòa, tham gia xây dựng các bài phát biểu, chương trình vận động tranh cử cho ứng viên của đảng - Barry Goldwater.

Tuy Barry Goldwater không đắc cử năm đó nhưng đảng Cộng hòa đã thu hút được rất nhiều tiền tài trợ, gây quỹ chính trị và Reagan nổi lên thành điểm sáng trong đảng.

Khi minh tinh, giáo viên trở thành… Tổng thống 2

Ông Ronald Reagan với vai diễn trong phim “This is the Army” của Warner Bros

Nhờ sự giúp sức của nhiều đại gia nên dù chưa qua các trường lớp chính trị và còn non kinh nghiệm, Reagan đã nhanh chóng đánh bại ứng viên đảng Dân chủ Pat Brown để trở thành Thống đốc bang California, bang đông dân nhất nước Mỹ. Vì thiếu kinh nghiệm nên nhiệm kỳ đầu tiên Reagan đã ra nhiều quyết định sai lầm, bị sinh viên căm ghét.

Dẫu vậy, từ vị trí thống đốc, Reagan tiếp tục nuôi tham vọng tổng thống. Năm 1980 - thời điểm dân chúng Mỹ thất vọng vì tỷ lệ lạm phát cao và cuộc khủng hoảng con tin ở Iran, Reagan đã biết đánh trúng tâm lý, đưa ra chính sách phục hồi những giá trị Mỹ, xây dựng một chính phủ liên bang gọn nhẹ, giảm thuế để thúc đẩy tăng trưởng.

Ông gây ấn tượng qua các cuộc tranh luận, phát biểu và giành chiến thắng ở tuổi 69 - trở thành vị tổng thống cao tuổi nhất tính đến thời điểm đó.

Song, như thời làm thống đốc, Reagan được đánh giá là không thấu hiểu các vấn đề về mặt chuyên môn và chủ trương để các cố vấn lo việc hoạch định chính sách. Bởi thế, các quyết sách thành hay bại phần lớn là do cố vấn.

Vì sự chủ quan đó, Reagan đã đối mặt với bê bối bị cố vấn qua mặt, bí mật điều hành mạng lưới buôn bán vũ khí cho Iran và dùng số tiền thu được để cung cấp cho các phiến quân Nicaragua.

Kết thúc 2 nhiệm kỳ, Reagan và đội ngũ cố vấn đã giúp nền kinh tế phần nào khởi sắc. Tuy nhiên, vì những quyết sách tăng chi quân sự, cắt giảm phúc lợi xã hội nên khi Reagan rời ghế, khoảng cách giàu nghèo ở Mỹ cao nhất trong lịch sử.

Từ thầy giáo trường làng thành Tổng thống Peru

Khi minh tinh, giáo viên trở thành… Tổng thống 3

Tổng thống Peru - Pedro Castillo luôn đội chiếc mũ cói rộng vành quen thuộc trong suốt quá trình tranh cử, thể hiện sự tự hào với xuất thân từ nhà nông

Tại Peru, Tổng thống Pedro Castillo vừa đắc cử năm 2021 cũng làm rúng động chính trường của quốc gia giàu tài nguyên đồng. Castillo không phải là chính trị gia chuyên nghiệp mà là một giáo viên, sinh ra từ gia đình bần nông tại Peru.

Castillo nhậm chức khi đất nước Peru chia rẽ sâu sắc từ Quốc hội, quân đội và trong chính đảng Peru Tự do của ông Castillo. Ông giành chiến thắng với tỉ lệ sít sao, chỉ cách biệt khoảng 40.000 phiếu so với đối thủ Keiko Fujimori.

Castillo sinh ra trong gia đình nhà nông ở ngôi làng nhỏ Puna, vùng Cajamarca. Cũng như bao người con nhà nông khác, Castillo chăm chỉ giúp cha mẹ công việc đồng áng, phải đi bộ hàng km để tới trường, đi dép làm từ lốp xe.

Sau này, ông là một trong số ít thành viên gia đình được đi học và về làm giáo viên tại quê nhà, sau đó thành hiệu trưởng trường làng.

Giữa lúc dư luận Peru thất vọng tràn trề với các đảng chính trị truyền thống, tỉ lệ nghèo đói tăng cao tại đất nước 33 triệu dân và ảnh hưởng nặng từ dịch bệnh Covid-19, Castillo xuất hiện với hình ảnh hoàn toàn đối lập so với các chính trị gia giàu có.

Ông thường xuyên cưỡi ngựa đi tranh cử, đội mũ cói như những nông dân thực thụ để thể hiện quyết tâm đấu tranh cho người nghèo; cam kết không nhận lương tổng thống, tiếp tục sống nhờ tiền tích lũy từ nhiều năm làm giáo viên. Đây được cho là lý do chính khiến Castillo giành chiến thắng ngoạn mục.

Tuy nhiên, ông đã không ít lần đưa ra những tuyên bố khiến chính trường Peru rúng động, như đe dọa quốc hữu hóa một số tài sản tư nhân… dù sau này đã điều chỉnh thái độ mềm mỏng hơn.

Nhiều nhà phê bình lo ngại, kế hoạch của đương kim tổng thống sẽ làm rung chuyển nền tảng kinh tế của Peru sau hơn 3 thập kỷ vận hành theo chính sách thị trường.

Từng là người dẫn dắt cuộc biểu tình của giáo viên đòi tăng lương kéo dài tới 80 ngày vào năm 2017, nay ngồi ghế lãnh đạo, ông Castillo đang phải đối mặt với cuộc biểu tình bằng xe tải kéo dài suốt nhiều ngày trong tháng 4/2022, làm tê liệt nhiều tuyến đường cao tốc của Thủ đô Lima để phản đối giá nhiên liệu tăng cao.

Tuy lúc này còn quá sớm để đánh giá về sự nghiệp tổng thống của ông Castillo vì mới có 9 tháng kể từ khi ông nhậm chức, nhưng nhiều chuyên gia nhận định vị lãnh đạo này sẽ đối mặt với những thử thách rất lớn.

Một số lãnh đạo xuất thân từ nghề nghiệp đặc biệt và quyết định rẽ ngang chính trường:

- Tổng thống Ukraine Volodimir Zelensky từng là diễn viên hài.

- Tổng thống Gabon Ali Bongo Ondimba từng là ca sĩ nổi tiếng.

- Tổng thống Indonesia Joko Widodo từng làm ở xưởng gỗ nằm trong Khu Công nghiệp Kalijambe.

- Tổng thống Liberia George Weah từng là cầu thủ nổi tiếng, khoác áo Paris Saint Germain.

Trang Trần