Nhộn nhịp mùa sách Tết, từ tiền trăm đến tiền triệu

15/12/2019 06:46

Ngay thời điểm này, thị trường sách Tết đã rất nhộn nhịp và có phần sôi động hơn những mùa trước.

Nhộn nhịp mùa sách Tết, từ tiền trăm đến tiền triệu 1
“Nhâm nhi Tết” mang tới những câu chuyện mùa xuân của các tác giả Xuân Quỳnh, Trần Hoài Dương, Lý Lan, Kim Hòa...

Còn hơn một tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán nhưng ngay thời điểm này, thị trường sách Tết đã rất nhộn nhịp và có phần sôi động hơn những mùa trước.

Sách Xuân trở lại mùa Tết

Sách Tết đã có từ cách đây 90 năm. Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Ngọc Hoài Nam, sách Tết lần đầu được xuất bản là cuốn Sách Xem Tết năm Mậu Thìn 1928 của Tân Dân Thư Quán. Đây là cuốn sách mở đường cho thể loại sách Tết ở Việt Nam và thể loại này sau đó được nhiều đơn vị xuất bản khai thác với nhiều cuốn như Sách Chơi Xuân 1929, Sách Tết Nam Kỳ, Sách Tết Nắng Xuân, Sách Tết đời nay… và cuốn cuối cùng là Sách Xuân của NXB Xây Dựng (1958).

Có thể nói, đọc, chơi sách Tết là một thú vui tao nhã của người xưa mỗi dịp Tết đến và là một thứ không thể thiếu như mâm ngũ quả ngày Tết, bởi đó là sản phẩm tâm đắc của các văn nghệ sĩ đương thời được gửi đến bạn đọc. Nhưng nhiều năm qua, dòng sách mang tên “sách Tết” bỗng vắng bóng và thi thoảng, một số NXB mới ra mắt một số cuốn sách về văn hóa Tết như: “Chú Tễu kể chuyện Tết Nguyên đán”, “Những ngày Tết ta” (NXB Kim Đồng)…

Trong thời đại công nghệ số, sách Việt Nam đang dần chuyển hướng sang sách nói, sách e-book, song sách giấy hiện vẫn là dòng chiếm ưu thế và giữ vai trò chủ đạo trong ngành xuất bản. Bởi vậy, mỗi dịp Tết đến xuân về, khắp nơi lại sôi động với những hội chợ sách Xuân bởi đây là thời điểm các công ty sách, NXB thường có nhiều ưu đãi cho bạn đọc.

Trong năm 2019, doanh thu từ các hội chợ sách Xuân cũng mang về nhiều lợi nhuận, như Lễ hội Đường sách Tết Kỷ Hợi TP HCM thu về 3,2 tỷ đồng, bán ra hơn 50.000 bản. Phố sách Xuân Kỷ Hợi 2019 tại Hà Nội đạt gần 6 tỷ đồng với hơn 100.000 bản sách bán ra… Theo ông Bùi Tuấn Nghĩa, Phó giám đốc NXB Kim Đồng, những sản phẩm ra vào dịp Tết được ưa chuộng vẫn là những sản phẩm mang tính vui vẻ, với chủ đề chính là câu chuyện văn hóa dân gian truyền thống.

Và năm nay, thị trường sách Tết đa dạng hơn khi có nhiều đơn vị ra mắt những cuốn sách chuyên biệt về chủ đề Tết như: “Sách Tết Canh Tý 2020” (Đông A Books); NXB Kim Đồng mang đến ba ấn phẩm gồm: “Nhâm Nhi Tết”, “Kể chuyện Tết Nguyên đán” và “Đúng là Tết”. Thương hiệu sách Sống cũng ra mắt cuốn sách mang tên “Tết đoàn viên”. Mỗi cuốn sách mang những nội dung riêng, nhưng nhìn chung đều tái hiện bức tranh Tết đủ đầy phong vị của các vùng miền, của Tết nay và Tết xưa thông qua những bài viết của các tác giả. Để thông qua đó, nhắc nhớ người đọc về những giá trị của Tết cổ truyền trong văn hóa người Việt, về sự đoàn viên, ấm áp bên người thân, gia đình vào dịp đặc biệt này.

Từ sách đại trà đến giá tiền triệu

Sự trở lại của sách Tết đã góp phần làm thị trường sách cuối năm thêm phong phú và mới mẻ hơn nhưng cũng là bài toán với các nhà xuất bản. Bởi đây đều là những ấn phẩm đặc biệt nên cần sự đầu tư mạnh về nội dung, chất lượng tới hình thức trình bày. Do đó, giá thành của các cuốn sách này đều tương đối cao, dao động từ 120.000 đồng (Nhâm nhi Tết - NXB Kim Đồng) - 288.000 đồng/cuốn (Sách Tết Canh Tý 2020 - Đông A Books), hay cuốn “Tết đoàn viên” có giá 268.000 đồng… Đáng nói, sách Tết còn mang tính thời điểm nên đây là một áp lực không nhỏ với những nhà làm sách.

Phó giám đốc NXB Kim Đồng Bùi Tuấn Nghĩa nhận định, vào dịp đầu xuân mỗi năm, các phụ huynh vẫn có nhu cầu mua sách cho con trẻ nhưng là nhiều loại sách. Khoảng 2-3 năm nay, xu hướng sách chuyên về chủ đề Tết mới bắt đầu được định hình và được những người làm sách quan tâm nên đây có thể bổ sung vào loại sách người đọc có thể mua dịp đầu năm. “Vì sách chủ đề Tết có tính thời điểm và mang tính chuyên biệt nên cần sự khẩn trương, tập trung nguồn lực và nội dung cũng được chọn lọc kỹ hơn bởi qua thời điểm Tết, nhu cầu tiêu thụ giảm xuống và doanh thu sẽ khó đạt được mức mong muốn”, ông Nghĩa chia sẻ.

Đồng quan điểm, bà Hoài An - Đại diện truyền thông của Đông A Books cho rằng, hoàn toàn có nguy cơ sách tồn vì sách Tết chỉ phù hợp để bán vào dịp Tết, đầu xuân năm mới. Thế nhưng, nếu đúng sản phẩm, đúng thời điểm thì sự ủng hộ của thị trường sẽ khá lớn, giảm thiểu rủi ro cho nhà sách. Minh chứng cho điều này, “Sách Tết Kỷ Hợi 2019” với 2.000 cuốn đã nhanh chóng “bốc hơi” chỉ sau một thời gian ngắn được phát hành dù giá bán không hề rẻ, với mức giá 268.000 đồng/cuốn phổ thông và cuốn bìa cứng lên tới 1.200.000 đồng.

Theo bà Hoài An, điều quan trọng là các đơn vị làm sách cần chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh quảng bá thì chắc chắn sẽ nhận được sự ủng hộ của bạn đọc.

Trong bối cảnh xã hội đang khuyến khích văn hóa đọc, sự trở lại của những cuốn sách Tết đã góp một phần trong việc mang tới những sản phẩm ý nghĩa đầu năm để khuyến khích văn hóa đọc phát triển hơn. Không chỉ vậy, nó còn giúp mỗi người sẽ có khoảng thời gian lắng lại và cảm nhận không khí Tết cổ truyền với những giá trị từ thời cha ông để lại.

Hoàng Anh